Senilità

Subito, con le prime parole che le rivolse, volle avvisarla che non intendeva compromettersi in una relazione troppo seria. Parlò cioè a un dipresso così: — T’amo molto e per il tuo bene desidero ci si metta d’accordo di andare molto cauti.

Meteen, bij zijn eerste woorden tegen haar, wilde hij haar waarschuwen dat hij zich niet wilde vastleggen op een te serieuze relatie. Hij zei zoiets als: "Ik hou heel veel van je, en voor jouw eigen bestwil wil ik dat we afspreken om heel voorzichtig te werk te gaan."

— La parola era tanto prudente ch’era difficile di crederla detta per amore altrui, e un po’ più franca avrebbe dovuto suonare così: — Mi piaci molto, ma nella mia vita non potrai essere giammai più importante di un giocattolo.

—Het woord was zo voorzichtig geformuleerd dat het moeilijk te geloven was dat het uit liefde voor iemand anders gezegd werd, en iets eerlijker had het zo moeten klinken: — Ik vind je erg aardig, maar in mijn leven kun je nooit belangrijker zijn dan een speeltje.

Ho altri doveri io, la mia carriera, la mia famiglia.

Ik heb andere verplichtingen, mijn carrière, mijn gezin.

La sua famiglia? Una sola sorella non ingombrante nè fisicamente nè moralmente, piccola e pallida, di qualche anno più giovane di lui, ma più vecchia per carattere o forse per destino.

Zijn familie? Een alleenstaande zus, noch fysiek noch moreel indrukwekkend, klein en bleek, een paar jaar jonger dan hij, maar ouder qua karakter, of misschien wel door het lot.

Dei due, era lui l’egoista, il giovane; ella viveva per lui come una madre dimentica di se stessa, ma ciò non impediva a lui di parlarne come di un altro destino importante legato al suo e che pesava sul suo, e così, sentendosi le spalle gravate di tanta responsabilità, egli traversava la vita cauto, lasciando da parte tutti i pericoli ma anche il godimento, la felicità.

Van de twee was hij de egoïstische, de jongste; zij leefde voor hem als een zelfvergetende moeder, maar dat weerhield hem er niet van om over haar te spreken als een ander belangrijk lot dat met het zijne verbonden was en op hem drukte. En zo, met zo'n zware last op zijn schouders, ging hij voorzichtig door het leven, alle gevaren vermijdend, maar ook genot en geluk.

A trentacinque anni si ritrovava nell’anima la brama insoddisfatta di piaceri e di amore, e già l’amarezza di non averne goduto, e nel cervello una grande paura di se stesso e della debolezza del proprio carattere, invero piuttosto sospettata che saputa per esperienza.

Op zijn vijfendertigste ontdekte hij in zijn ziel een onvervuld verlangen naar plezier en liefde, en al de bitterheid dat hij die niet had ervaren, en in zijn hoofd een grote angst voor zichzelf en voor de zwakte van zijn eigen karakter, die hij weliswaar vermoedde, maar niet door ervaring had leren kennen.

La carriera di Emilio Brentani era più complicata perchè intanto si componeva di due occupazioni e due scopi ben distinti.

De carrière van Emilio Brentani was complexer omdat deze bestond uit twee beroepen en twee zeer verschillende doelen.

Da un impieguccio di poca importanza presso una società di assicurazioni, egli traeva giusto il denaro di cui la famigliuola abbisognava.

Met een eenvoudig baantje bij een verzekeringsmaatschappij verdiende hij net genoeg geld om zijn gezin van te onderhouden.

L’altra carriera era letteraria e, all’infuori di una riputazioncella, — soddisfazione di vanità più che d’ambizione — non gli rendeva nulla, ma lo affaticava ancor meno.

Zijn andere carrière was literair en, afgezien van een bescheiden reputatie - meer een bevrediging van ijdelheid dan van ambitie - leverde het hem niets op, maar het vermoeide hem nog minder.

Da molti anni, dopo di aver pubblicato un romanzo lodatissimo dalla stampa cittadina, egli non aveva fatto nulla, per inerzia non per sfiducia.

Jarenlang, nadat hij een roman had gepubliceerd die door de lokale pers zeer geprezen was, had hij niets gedaan, uit inertie, niet uit wantrouwen.

Il romanzo, stampato su carta cattiva, era ingiallito nei magazzini del libraio, ma mentre alla sua pubblicazione Emilio era stato detto soltanto una grande speranza per l’avvenire, ora veniva considerato come una specie di rispettabilità letteraria che contava nel piccolo bilancio artistico della città.

De roman, gedrukt op slecht papier, was vergeeld in het magazijn van de boekhandelaar, maar waar Emilio bij de publicatie slechts werd beschreven als een grote hoop voor de toekomst, werd het nu beschouwd als een soort literaire verdienste die meetelde binnen het kleine kunstbudget van de stad.

La prima sentenza non era stata riformata, s’era evoluta.

De eerste zin was niet hervormd, maar geëvolueerd.

Per la chiarissima coscienza ch’egli aveva della nullità della propria opera, egli non si gloriava del passato, però, come nella vita così anche nell’arte, egli credeva di trovarsi ancora sempre nel periodo di preparazione, riguardandosi nel suo più segreto interno come una potente macchina geniale in costruzione, non ancora in attività.

Omdat hij zich terdege bewust was van de onbeduidendheid van zijn eigen werk, schepte hij niet op over het verleden, maar geloofde hij, net als in het leven en de kunst, dat hij zich nog in de voorbereidingsfase bevond. In zijn diepste innerlijk beschouwde hij zichzelf als een krachtige machine van genie in aanbouw, die nog niet in werking was.

Viveva sempre in un’aspettativa, non paziente, di qualche cosa che doveva venirgli dal cervello, l’arte, di qualche cosa che doveva venirgli dal di fuori, la fortuna, il successo, come se l’età delle belle energie per lui non fosse tramontata.

Hij leefde altijd in een ongeduldige verwachting van iets dat uit zijn eigen brein moest komen, kunst, van iets dat van buitenaf moest komen, geluk, succes, alsof het tijdperk van mooie energieën voor hem nog niet was aangebroken.

Angiolina, una bionda dagli occhi azzurri grandi, alta e forte, ma snella e flessuosa, il volto illuminato dalla vita, un color giallo di ambra soffuso di rosa da una bella salute, camminava accanto a lui, la testa china da un lato come piegata dal peso del tanto oro che la fasciava, guardando il suolo ch’ella ad ogni passo toccava con l’elegante ombrellino come se avesse voluto farne scaturire un commento alle parole che udiva.

Angiolina, een blondine met grote blauwe ogen, lang en sterk, maar slank en lenig, haar gezicht stralend van levenslust, een ambergele kleur met een roze gloed van goede gezondheid, liep naast hem, haar hoofd naar één kant gebogen alsof het gebukt ging onder het gewicht van al het goud dat haar omhulde, kijkend naar de grond die ze bij elke stap van haar elegante paraplu raakte, alsof ze wilde dat die een commentaar zou uitlokken op de woorden die ze hoorde.

Quando credette di aver compreso disse: — Strano! — timidamente guardandolo sottecchi. — Nessuno mi ha mai parlato così.

Toen ze dacht dat ze het begreep, zei ze schuchter: "Vreemd!", terwijl ze hem schuin aankeek. "Niemand heeft ooit zo tegen me gesproken."

— Non aveva compreso e si sentiva lusingata al vederlo assumere un ufficio che a lui non spettava, di allontanare da lei il pericolo. L’affetto ch’egli le offriva ne ebbe l’aspetto di fraternamente dolce.

Ze had het niet begrepen en voelde zich gevleid dat hij een rol op zich nam die niet de zijne was, namelijk die van het afwenden van gevaar voor haar. De genegenheid die hij haar betoonde, had iets weg van broederlijke tederheid.

Fatte quelle premesse, l’altro si sentì tranquillo e ripigliò un tono più adatto alla circostanza.

Nadat hij deze uitgangspunten had genomen, voelde de ander zich kalm en nam hij een toon aan die beter bij de situatie paste.

Fece piovere sulla bionda testa le dichiarazioni liriche che nei lunghi anni il suo desiderio aveva maturate e affinate, ma, facendole, egli stesso le sentiva rinnovellare e ringiovanire come se fossero nate in quell’istante, al calore dell’occhio azzurro di Angiolina.

Hij overlaadde het blonde hoofd met lyrische verklaringen die aangaven dat zijn verlangen in de loop der jaren was gerijpt en verfijnd, maar dat hij, terwijl hij ze uitsprak, zelf voelde hoe ze vernieuwd en verjongd werden, alsof ze op dat moment, in de warmte van Angiolina's blauwe ogen, waren ontstaan.

Ebbe il sentimento che da tanti anni non aveva provato, di comporre, di trarre dal proprio intimo idee e parole: un sollievo che dava a quel momento della sua vita non lieta, un aspetto strano, indimenticabile, di pausa, di pace. La donna vi entrava!

Hij had een gevoel dat hij al jaren niet meer had gehad, het gevoel te componeren, ideeën en woorden uit zichzelf te putten: een opluchting die dat moment in zijn ongelukkige leven een vreemde, onvergetelijke kwaliteit gaf, een moment van rust, van vrede. De vrouw kwam erbij!

Raggiante di gioventù e bellezza ella doveva illuminarla tutta facendogli dimenticare il triste passato di desiderio e di solitudine e promettendogli la gioia per l’avvenire ch’ella, certo, non avrebbe compromesso.

Stralend van jeugd en schoonheid zou ze hem volledig verlichten, hem het droevige verleden van verlangen en eenzaamheid doen vergeten en hem een toekomst vol vreugde beloven, waar ze zeker geen concessies aan zou doen.

Egli s’era avvicinato a lei con l’idea di trovare un’avventura facile e breve, di quelle che egli aveva sentito descrivere tanto spesso e che a lui non erano toccate mai o mai degne di essere ricordate. Questa s’era annunziata proprio facile e breve.

Hij had haar benaderd met het idee om een makkelijk en kort avontuur te vinden, zo'n avontuur waar hij zo vaak over had horen vertellen en dat hij zelf nooit had meegemaakt, of nooit op een manier die het waard was om te onthouden. Dit avontuur beloofde inderdaad makkelijk en kort te zijn.

L’ombrellino era caduto in tempo per fornirgli un pretesto di avvicinarsi ed anzi — sembrava malizia! — impigliatosi nella vita trinata della fanciulla, non se n’era voluto staccare che dopo spinte visibilissime.

De paraplu was net op tijd gevallen, waardoor hij een voorwendsel had om dichterbij te komen en inderdaad – het leek wel opzettelijk! – nadat hij verstrikt was geraakt in de driehoekige taille van het meisje, weigerde hij los te laten tot na zeer zichtbare duwkracht.

Ma poi, dinanzi a quel profilo sorprendentemente puro, a quella bella salute — ai rétori corruzione e salute sembrano inconciliabili — aveva allentato il suo slancio, timoroso di sbagliare e infine s’incantò ad ammirare una faccia misteriosa dalle linee precise e dolci, già soddisfatto, già felice.

Maar toen hij geconfronteerd werd met dat verrassend zuivere profiel, die goede gezondheid – voor retorici lijken corruptie en gezondheid onverenigbaar – vertraagde hij zijn tempo, bang om een fout te maken, en uiteindelijk raakte hij betoverd door de bewondering voor een mysterieus gezicht met precieze, zachte lijnen, dat al tevreden en gelukkig was.

Ella gli aveva raccontato poco di sè e per quella volta, tutto compreso del proprio sentimento, egli non udì neppure quel poco.

Ze had hem weinig over zichzelf verteld en, volledig in beslag genomen door zijn eigen gevoelens, hoorde hij zelfs dat niet.

Doveva essere povera, molto povera, ma per il momento — lo aveva dichiarato con una certa quale superbia — non aveva bisogno di lavorare per vivere.

Ze moet arm zijn geweest, heel arm, maar op dat moment – zo had ze het met een zekere arrogantie verklaard – hoefde ze niet te werken om te leven.

Ciò rendeva l’avventura anche più gradevole, perchè la vicinanza della fame turba là dove ci si vuol divertire.

Dit maakte het avontuur nog leuker, omdat de nabijheid van honger je ervan weerhoudt om plezier te maken.

Le indagini di Emilio non furono dunque molto profonde ma egli credette che le sue conclusioni logiche, anche poggiate su tali basi, dovessero bastare a rassicurarlo.

Emilio's onderzoek was daarom niet erg diepgaand, maar hij geloofde dat zijn logische conclusies, zelfs op basis van een dergelijke grondslag, voldoende zouden moeten zijn om hem gerust te stellen.

Se la fanciulla, come si sarebbe dovuto credere dal suo occhio limpido, era onesta, certo non sarebbe stato lui che si sarebbe esposto al pericolo di depravarla; se invece il profilo e l’occhio mentivano, tanto meglio.

Als het meisje, zoals men aan haar heldere ogen zou hebben kunnen zien, eerlijk was geweest, zou hij zich zeker niet aan het gevaar hebben blootgesteld haar te ontuchtigen; maar als haar profiel en haar ogen logen, des te beter.

C’era da divertirsi in ambedue i casi, da pericolare in nessuno dei due.

In beide gevallen viel er plezier te beleven, maar er was in geen van beide gevaar.

Angiolina aveva capito poco delle premesse, ma, visibilmente, non le occorrevano commenti per comprendere il resto; anche le parole più difficili avevano un suono di carattere non ambiguo.

Angiolina had weinig van het uitgangspunt begrepen, maar kennelijk had ze geen uitleg nodig om de rest te vatten; zelfs de moeilijkste woorden klonken ondubbelzinnig.

I colori della vita risaltarono sulla bella faccia e la mano di forma pura, quantunque grande, non si sottrasse a un bacio castissimo d’Emilio.

De kleuren van het leven straalden op haar prachtige gezicht en haar hand, puur van vorm, hoewel groot, deinsde niet terug voor een zeer kuise kus van Emilio.

Si fermarono a lungo sul terrazzo di S. Andrea e guardarono verso il mare calmo e colorito nella notte stellata, chiara ma senza luna.

Ze bleven lange tijd op het terras van S. Andrea zitten en keken uit over de kalme, kleurrijke zee in de sterrenhemel, die helder maar maanloos was.

Nel viale di sotto passò un carro e nel grande silenzio che li circondava, il rumore delle ruote sul terreno ineguale continuò a giungere fino a loro per lunghissimo tempo.

Een kar reed over de laan beneden, en in de grote stilte die hen omringde, bleef het geluid van de wielen op de oneffen grond hen nog heel lang bereiken.

Si divertirono a seguirlo sempre più tenue finchè proprio si fuse nel silenzio universale, e furono lieti che per tutt’e due fosse scomparso nello stesso istante. — Le nostre orecchie vanno molto d’accordo, — disse Emilio sorridendo.

Ze genoten ervan het steeds zwakker wordende geluid te volgen totdat het uiteindelijk opging in de universele stilte, en waren blij dat het voor hen beiden op hetzelfde moment verdwenen was. "Onze oren kunnen het prima met elkaar vinden," zei Emilio glimlachend.

Egli aveva detto tutto e non sentiva più alcun bisogno di parlare. Interruppe un lungo silenzio per dire: — Chissà se quest’incontro ci porterà fortuna! — Era sincero. Aveva sentito il bisogno di dubitare della propria felicità ad alta voce.

Hij had alles gezegd en voelde niet langer de behoefte om te spreken. Hij verbrak een lange stilte en zei: "Wie weet of deze ontmoeting ons geluk zal brengen!" Hij meende het. Hij had de behoefte gevoeld om zijn eigen geluk hardop in twijfel te trekken.

— Chissà? — replicò essa con un tentativo di rendere nella propria voce la commozione che aveva sentita nella sua. Emilio sorrise di nuovo ma di un sorriso che credette di dover celare.

'Wie weet?' antwoordde ze, terwijl ze probeerde met haar eigen stem de emotie over te brengen die ze in zijn stem had gehoord. Emilio glimlachte opnieuw, maar met een glimlach die hij naar zijn gevoel moest verbergen.

Date le premesse da lui fatte, che razza di fortuna poteva risultare ad Angiolina dall’averlo conosciuto?

Gezien de uitgangspunten die hij stelde, wat voor geluk zou Angiolina hebben kunnen hebben door hem te ontmoeten?

Poi si lasciarono. Ella non volle ch’egli l’accompagnasse in città ed egli la seguì a qualche distanza non sapendo ancora staccarsene del tutto. Oh, la gentile figura!

Daarna gingen ze uit elkaar. Ze wilde niet dat hij met haar mee de stad in ging, en hij volgde haar op enige afstand, nog niet helemaal wetend hoe hij zich van haar los moest maken. O, die zachtaardige verschijning!

Ella camminava con la calma del suo forte organismo, sicura sul selciato coperto da una fanghiglia sdrucciolevole; quanta forza e quanta grazia unite in quelle movenze sicure come quelle di un felino.

Ze liep met de kalmte van haar sterke lichaam, vol zelfvertrouwen over de met modder bedekte kasseien; wat een combinatie van kracht en gratie in die bewegingen, zo zeker als die van een kat.

Volle il caso che subito il giorno dopo egli risapesse sul conto dell’Angiolina ben più di quanto ella gli avesse detto.

Het toeval wilde dat hij de volgende dag veel meer over Angiolina te weten kwam dan ze hem had verteld.

S’imbattè in lei a mezzodì, nel Corso.

Hij trof haar rond het middaguur aan op de Corso.

La inaspettata fortuna gli fece fare un saluto giocondo, un grande gesto che portò il cappello a piccola distanza da terra; ella rispose con un lieve inchino della testa, ma corretto da un’occhiata brillante, magnifica.

Door onverwacht geluk bracht hij een vrolijke groet, een groots gebaar waarbij zijn hoed een klein stukje van de grond tilde; zij beantwoordde dit met een lichte buiging van het hoofd, maar vergezeld van een schitterende, magnifieke blik.

Un certo Sorniani, un omino giallo e magro, gran donnaiuolo, a quanto dicevasi, ma certo anche vanesio e linguacciuto a scapito del buon nome altrui e del proprio si appese al braccio d’Emilio e gli chiese come mai conoscesse quella ragazza.

Een zekere Sorniani, een magere, blonde man, naar verluidt een notoire vrouwenversierder, maar zeker ook ijdel en luidruchtig tot schade van andermans goede naam en die van hemzelf, hing aan Emilio's arm en vroeg hem hoe hij dat meisje kende.

Erano amici fin da ragazzi ma da parecchi anni non s’erano parlati e doveva passare fra di loro una bella donna perchè il Sorniani sentisse il bisogno di avvicinarglisi.

Ze waren al sinds hun jeugd vrienden, maar hadden elkaar al jaren niet gesproken. Pas toen een mooie vrouw voorbijliep, voelde Sorniani de behoefte om weer dichterbij te komen.

— L’ho trovata in casa di conoscenti, — rispose Emilio.

'Ik vond het bij een paar kennissen thuis,' antwoordde Emilio.

— E che cosa fa adesso? — chiese Sorniani facendo capire di conoscere il passato d’Angiolina e d’essere veramente indignato di non conoscerne il presente.

—En wat doet hij nu?— vroeg Sorniani, waarmee hij duidelijk maakte dat hij Angiolina's verleden kende en oprecht verontwaardigd was dat hij haar heden niet kende.

— Non lo so, io — e aggiunse con indifferenza ben simulata: — A me fece l’impressione di una ragazza a modo.

— Ik weet het niet, ik — en hij voegde er met gespeelde onverschilligheid aan toe: — Ze maakte op mij de indruk van een welgemanierd meisje.

— Adagio!

— Rustiger aan!

— fece il Sorniani risolutamente come se avesse voluto asserire il contrario, e soltanto dopo una breve pausa si corresse: — Io non ne so nulla e quando la conobbi tutti la credevano onesta quantunque una volta si fosse trovata in una posizione alquanto equivoca.

— Sorniani zei vastberaden, alsof hij het tegendeel wilde beweren, en pas na een korte pauze corrigeerde hij zichzelf: — Ik weet er niets van en toen ik haar ontmoette, dacht iedereen dat ze eerlijk was, ook al bevond ze zich ooit in een nogal dubieuze positie.

— Senza che Emilio avesse bisogno di stimolarlo più oltre, raccontò che quella poveretta era passata vicino ad una grande fortuna convertitasi poscia, per sua o per colpa altrui, in una sventura non piccola.

Zonder dat Emilio hem verder hoefde aan te sporen, vertelde hij hem dat het arme meisje bijna een groot fortuin had vergaard, dat vervolgens, door haar eigen schuld of die van anderen, in een niet geringe tegenslag was veranderd.

Nella prima giovinezza aveva innamorato profondamente un certo Merighi, bellissimo uomo, — Sorniani lo riconosceva quantunque a lui non fosse piaciuto — e agiato commerciante.

In haar vroege jeugd was ze diep verliefd geworden op een zekere Merighi, een zeer knappe man - Sorniani erkende dit, hoewel hij hem niet mocht - en een rijke koopman.

Costui le si era avvicinato con i propositi più onesti; l’aveva levata dalla famiglia che non gli piaceva troppo e fatta accogliere in casa dalla propria madre. — Dalla propria madre! — esclamava Sorniani.

Hij was met de meest oprechte bedoelingen naar haar toegekomen; hij had haar weggehaald bij de familie die hij niet bepaald mocht en haar laten opnemen door zijn eigen moeder. "Door zijn eigen moeder!" riep Sorniani uit.

— Come se quello sciocco — gli premeva di far apparire sciocco l’uomo e disonesta la donna — non si fosse potuta godere la ragazza anche fuori di casa, non sotto gli occhi della madre.

— Alsof die dwaas — hij wilde de man er graag dom en de vrouw oneerlijk uit laten zien — niet eens van het meisje had kunnen genieten, zelfs niet buiten het huis, niet waar haar moeder bij was.

Poi, dopo qualche mese, Angiolina ritornò nella casa donde non sarebbe mai dovuta uscire e Merighi con la madre abbandonò la città dando a credere di essere impoverito in seguito a speculazioni sbagliate.

Vervolgens keerde Angiolina na enkele maanden terug naar het huis dat ze nooit had mogen verlaten, en Merighi en zijn moeder verlieten de stad, waardoor de indruk ontstond dat hij door misplaatste speculaties in armoede was geraakt.

Secondo altri la cosa sarebbe proceduta in modo un po’ diverso. La madre del Merighi, scoperta una tresca vergognosa di Angiolina, avrebbe scacciata di casa la ragazza. — Non richiesto fece poi delle altre variazioni sullo stesso tema.

Volgens anderen verliep het iets anders. Merighi's moeder, die Angiolina's schandelijke affaire had ontdekt, zette het meisje het huis uit. — Vervolgens maakte hij, zonder dat hem daarom gevraagd werd, nog andere variaties op hetzelfde thema.

Ma era troppo evidente ch’egli si compiaceva di sbizzarrirsi su quell’argomento eccitante e il Brentani non ritenne che le parole cui poteva prestare fede intera, i fatti che dovevano essere notorii.

Maar het was overduidelijk dat hij het leuk vond om zich in dat spannende onderwerp te verdiepen, en Brentani behield alleen de woorden die hij volledig kon geloven, de feiten die algemeen bekend moesten zijn geweest.

Egli aveva conosciuto di vista il Merighi e ne ricordava la figura alta d’atleta, il vero maschio per Angiolina.

Hij kende Merighi van gezicht en herinnerde zich zijn lange, atletische gestalte, de ware man voor Angiolina.

Rammentava di averlo sentito descrivere, anzi biasimare, quale un idealista nel commercio: un uomo troppo ardito, convinto di poter conquistare il mondo con la sua attività.

Hij herinnerde zich dat hij hem wel eens had horen omschrijven, of zelfs bekritiseren, als een idealist in het bedrijfsleven: een man die te brutaal was en ervan overtuigd dat hij met zijn activiteiten de wereld kon veroveren.

Infine, dalle persone con le quali aveva da fare giornalmente nel suo impiego, aveva saputo che quell’arditezza era costata cara al Merighi il quale aveva finito col dover liquidare la sua azienda in condizioni disastrose.

Ten slotte vernam hij van de mensen met wie hij dagelijks in zijn werk te maken had dat deze stoutmoedigheid Merighi duur was komen te staan, die uiteindelijk zijn bedrijf onder rampzalige omstandigheden had moeten liquideren.

Il Sorniani perciò parlava al vento perchè Emilio ora credeva di poter conoscere con esattezza l’accaduto.

Sorniani praatte dus tegen de wind, want Emilio was er nu van overtuigd dat hij precies wist wat er gebeurd was.

Al Merighi impoverito e sfiduciato era mancato il coraggio di fondare una nuova famiglia e così Angiolina, che doveva diventare la donna borghese ricca e seria, finiva nelle sue mani, un giocattolo. Ne sentì una profonda compassione.

De verarmde en moedeloze Merighi miste de moed om een nieuw gezin te stichten, en zo belandde Angiolina, die een rijke en serieuze bourgeoisvrouw had moeten worden, in zijn handen, als een speeltje. Hij voelde diep medelijden met haar.

Il Sorniani aveva assistito egli stesso a delle manifestazioni d’amore del Merighi.

Sorniani was zelf getuige geweest van enkele uitingen van liefde van Merighi.

Lo aveva visto, parecchie volte, di domenica, sulla soglia della chiesa di Sant’Antonio Vecchio, attendere lungamente che ella avesse fatte le sue preghiere inginocchiata presso all’altare, tutt’assorto a guardare quella testa bionda, lucente anche nella penombra.

Ze had hem al meerdere keren op zondagen gezien, op de drempel van de kerk van Sant'Antonio Vecchio, waar hij lange tijd op haar wachtte nadat ze haar gebeden had uitgesproken. Hij knielde bij het altaar en was volledig in beslag genomen door de aanblik van dat blonde hoofd, dat zelfs in het schemerlicht straalde.

— Due adorazioni — pensò commosso il Brentani cui era già facile d’intuire la tenerezza dalla quale il Merighi era inchiodato sulla soglia di quella chiesa.

— Twee aanbiddingen — dacht Brentani, ontroerd, die al gemakkelijk de tederheid kon aanvoelen waarmee Merighi aan de drempel van die kerk was vastgenageld.

— Un imbecille — concluse il Sorniani.

'Een imbeciel,' concludeerde Sorniani.

L’importanza dell’avventura crebbe agli occhi d’Emilio per le comunicazioni del Sorniani. L’attesa del giovedì in cui doveva rivederla divenne febbrile, e l’impazienza lo rese ciarliero.

Dankzij Sorniani's berichten groeide Emilio's besef van het belang van het avontuur. De verwachting voor de donderdag waarop hij haar weer zou zien, werd steeds groter, en zijn ongeduld maakte hem spraakzaam.

Il suo più intimo amico, un certo Balli, scultore, seppe dell’incontro subito il giorno dopo ch’era avvenuto. — Perchè non potrei divertirmi un poco anch’io, quando posso farlo tanto a buon mercato? — aveva chiesto Emilio.

Zijn beste vriend, een zekere Balli, een beeldhouwer, hoorde de volgende dag al van de ontmoeting. 'Waarom zou ik ook niet een beetje plezier hebben, als ik het zo goedkoop kan doen?' vroeg Emilio.

Il Balli stette a udirlo con l’aspetto più evidente della meraviglia. Era l’amico del Brentani da oltre dieci anni, e per la prima volta lo vedeva accalorarsi per una donna.

Balli luisterde met overduidelijke verbazing. Hij was al meer dan tien jaar bevriend met Brentani, en voor het eerst zag hij hem zo gepassioneerd raken door een vrouw.

Se ne impensierì scorgendo subito il pericolo da cui il Brentani era minacciato.

Hij raakte bezorgd toen hij onmiddellijk het gevaar zag dat Brentani bedreigde.

L’altro protestò: — Io in pericolo, alla mia età e con la mia esperienza? — Il Brentani parlava spesso della sua esperienza.

De ander protesteerde: "Ik in gevaar, op mijn leeftijd en met mijn ervaring?" Brentani sprak vaak over zijn ervaringen.

Ciò ch’egli credeva di poter chiamare così era qualche cosa ch’egli aveva succhiato dai libri, una grande diffidenza e un grande disprezzo dei propri simili.

Wat hij dacht dat hij daarmee kon bedoelen, was iets wat hij uit boeken had opgepikt: een groot wantrouwen en minachting voor zijn medemensen.

Il Balli invece aveva impiegati meglio i suoi quarant’anni sonati, e la sua esperienza lo rendeva competente a giudicare di quella dell’amico.

Balli daarentegen had zijn veertig jaar beter benut, en zijn ervaring maakte hem bekwaam om die van zijn vriend te beoordelen.

Era men colto, ma aveva sempre avuto su lui una specie d’autorità paterna, consentita, voluta da Emilio, il quale, ad onta del suo destino poco lieto ma per nulla minaccioso, e della sua vita in cui non v’era niente di imprevisto, abbisognava di puntelli per sentirsi sicuro.

Hij was minder ontwikkeld, maar hij had altijd een soort vaderlijke autoriteit over hem gehad, een autoriteit die Emilio accepteerde en zelfs wenste. Emilio had immers, ondanks zijn ongelukkige maar geenszins bedreigende lot en zijn leven waarin niets onverwachts gebeurde, steun nodig om zich veilig te voelen.

Stefano Balli era un uomo alto e forte, l’occhio azzurro giovanile su una di quelle faccie dalla cera bronzina che non invecchiano: unica traccia della sua età era la brizzolatura dei capelli castani — la barba appuntata con precisione, tutta la figura corretta e un po’ dura.

Stefano Balli was een lange, sterke man, met jeugdige blauwe ogen in zo'n bronskleurig gezicht dat nooit veroudert: het enige teken van zijn leeftijd was het vergrijzen van zijn bruine haar – zijn keurig getrimde baard, zijn hele gestalte correct en een beetje hard.

Era talvolta dolce il suo occhio da osservatore quando lo animava la curiosità o la compassione, ma diveniva durissimo nella lotta e nella discussione più futile.

Zijn blik was soms lieflijk als hij oplettend was, als hij bewogen werd door nieuwsgierigheid of medeleven, maar werd erg hard in de meest zinloze ruzies en discussies.

Il successo non era arriso nemmeno a lui. Qualche giuria, respingendo i suoi bozzetti, ne aveva lodata questa o quella parte, ma nessun suo lavoro aveva trovato posto su qualcuna delle tante piazze d’Italia.

Ook voor hem was het succes uitgebleven. Enkele jury's hadden weliswaar bepaalde aspecten van zijn schetsen afgewezen, maar geen van zijn werken had een plekje gevonden in een van de vele tentoonstellingsruimtes in Italië.

Egli però non aveva mai sentito l’abbattimento dell’insuccesso.

Maar hij had nooit de ontmoediging van een mislukking ervaren.

S’accontentava del consenso di qualche singolo artista ritenendo che la propria originalità dovesse impedirgli il successo largo, l’approvazione delle masse, e aveva continuato a correre la sua via dietro a un certo ideale di spontaneità, a una ruvidezza voluta, a una semplicità o, come egli diceva, perspicuità d’idea da cui credeva dovesse risultare il suo «io» artistico depurato da tutto ciò ch’era idea o forma altrui.

Hij was tevreden met de goedkeuring van een paar individuele kunstenaars, in de overtuiging dat zijn eigen originaliteit hem ervan moest weerhouden wijdverspreid succes en de goedkeuring van de massa te verwerven. Hij bleef een bepaald ideaal van spontaneïteit nastreven, een opzettelijke ruwheid, een eenvoud of, zoals hij het zelf noemde, helderheid van idee, waaruit volgens hem zijn artistieke "ik" moest voortkomen, gezuiverd van alles wat het idee of de vorm van anderen was.

Non ammetteva che il risultato del suo lavoro potesse avvilirlo, ma i ragionamenti non lo avrebbero salvato dallo sconforto, se un successo personale inaudito non gli avesse date delle soddisfazioni ch’egli celava, anzi negava, ma che aiutavano non poco a tener eretta la sua bella figura slanciata.

Hij gaf niet toe dat het resultaat van zijn werk hem kon ontmoedigen, maar redeneren zou hem niet van wanhoop hebben gered als een ongekend persoonlijk succes hem geen voldoening had gegeven die hij verborgen hield, ja zelfs ontkende, maar die er wel degelijk toe bijdroeg dat zijn mooie, slanke figuur rechtop bleef staan.

L’amore delle donne era per lui qualcosa di più che una soddisfazione di vanità ad onta che, ambizioso, prima di tutto, egli non sapesse amare.

Voor hem was de liefde voor vrouwen meer dan een bevrediging van ijdelheid, ook al wist hij, hoe ambitieus hij ook was, niet hoe hij moest liefhebben.

Era il successo quello o gli somigliava di molto; per amore dell’artista le donne amavano anche l’arte sua che pure era tanto poco femminea.

Dat was succes, of iets wat daar sterk op leek; en dat was gunstig voor de kunstenaar, want vrouwen waren ook dol op zijn kunst, die zo onvrouwelijk was.

Così, avendo profondissima la convinzione della propria genialità, e sentendosi ammirato e amato, egli conservava con tutta naturalezza il suo contegno di persona superiore.

Omdat hij sterk overtuigd was van zijn eigen genialiteit en zich bewonderd en geliefd voelde, behield hij vanzelfsprekend zijn superieure houding.

In arte aveva dei giudizi aspri e imprudenti, in società un contegno poco riguardoso. Gli uomini lo amavano poco ed egli non avvicinava che coloro cui aveva saputo imporsi.

In de kunst had hij harde en ondoordachte oordelen, en in de maatschappij een respectloze houding. Mannen hadden weinig sympathie voor hem, en hij zocht alleen contact met degenen op wie hij indruk had gemaakt.

Circa dieci anni prima, s’era trovato fra’ piedi Emilio Brentani, allora giovinetto, un egoista come lui ma meno fortunato, e aveva preso a volergli bene.

Ongeveer tien jaar eerder was hij Emilio Brentani tegengekomen, toen nog een jonge man, een egoïstische man zoals hijzelf, maar minder fortuinlijk, en hij was hem gaan waarderen.

Da principio lo predilesse soltanto per la ragione che se ne sentiva ammirato; molto più tardi l’abitudine glielo rese caro, indispensabile. La loro relazione ebbe l’impronta dal Balli.

Aanvankelijk gaf hij de voorkeur aan hem simpelweg omdat hij hem bewonderde; veel later maakte gewoonte hem geliefd en onmisbaar. Hun relatie werd gevormd door Balli.

Divenne più intima di quanto Emilio per prudenza avrebbe desiderato, intima come tutte le poche relazioni dello scultore, e i loro rapporti intellettuali restarono ristretti alle arti rappresentative nelle quali andavano perfettamente d’accordo perchè in quelle arti esisteva una sola idea, quella cui s’era votato il Balli, la riconquista della semplicità o ingenuità che i cosidetti classici ci avevano rubate.

Het werd intiemer dan Emilio wellicht verstandig had gewenst, zo intiem als alle weinige relaties die de beeldhouwer had, en hun intellectuele banden bleven beperkt tot de representatieve kunsten waarin ze het volkomen met elkaar eens waren, omdat er in die kunsten slechts één idee bestond, het idee waaraan Balli zich had gewijd: de herovering van de eenvoud of naïviteit die de zogenaamde klassieken ons hadden ontnomen.

Accordo facile; il Balli insegnava, l’altro non sapeva neppure apprendere.

Een gemakkelijke overeenkomst; Balli gaf les, de ander wist niet eens hoe te leren.

Fra loro non si parlava mai delle teorie letterarie complesse di Emilio, poichè il Balli detestava tutto ciò che ignorava, ed Emilio subì l’influenza dell’amico persino nel modo di camminare, parlare, gestire.

Ze spraken nooit met elkaar over Emilio's complexe literaire theorieën, omdat Balli alles verafschuwde waar hij niets van afwist, en Emilio werd zelfs in zijn manier van lopen, spreken en gebaren beïnvloed door zijn vriend.

Uomo nel vero senso della parola, il Balli non riceveva e quando si trovava accanto il Brentani, poteva avere la sensazione d’essere accompagnato da una delle tante femmine a lui soggette.

Balli was geen man in de ware zin van het woord, en toen hij zich naast Brentani bevond, kon hij het gevoel hebben dat hij vergezeld werd door een van de vele vrouwen die aan hem onderworpen waren.

— Infatti — disse dopo di aver uditi da Emilio tutti i particolari dell’avventura, — un certo pericolo non dovrebbe esserci.

— Sterker nog, — zei hij nadat hij alle details van het avontuur van Emilio had gehoord, — er zou geen enkel gevaar moeten zijn.

Il carattere dell’avventura è già fissato da quell’ombrellino scivolato tanto opportunamente di mano e dall’appuntamento subito accordato.

De aard van het avontuur wordt reeds bepaald door die paraplu die zo toevallig uit mijn hand gleed en door de direct geregelde afspraak.