Przypadki rzeczowników w języku tureckim
İsim Durumları
Język turecki używa przyrostków, aby wskazać rolę rzeczownika w zdaniu. System ten zastępuje potrzebę stosowania przyimków powszechnie używanych w języku polskim.
- Harmonia samogłoskowa: Przyrostki zmieniają samogłoski (np. -da vs -de) na podstawie ostatniej samogłoski słowa.
- Spółgłoska buforowa: Jeśli słowo kończy się na samogłoskę, przed przyrostkiem wstawiana jest litera 'y' (np. araba-y-a).
- Mutacja spółgłoskowa: Słowa kończące się na twarde spółgłoski (p, ç, t, k) często ulegają zmiękczeniu (np. kitap -> kitab-ı).
Zasady harmonii samogłoskowej i spółgłoskowej
Przyrostki przypadków nie są stałe; muszą harmonizować ze słowem, do którego są dołączane.
Cztery główne przypadki
Istnieją cztery podstawowe przyrostki przypadków, które stanowią gramatyczny szkielet języka tureckiego.
| Przypadek | Przyrostek | Polski odpowiednik |
|---|---|---|
| Mianownik | - | Podmiot |
| Biernik | -(y)ı | Dopełnienie bliższe |
| Celownik | -(y)a | Do / W kierunku |
| Miejscownik | -da | W / Na / Przy |
| Ablativus | -dan | Z / Od |
Funkcje przyrostków
Jak przyrostki zmieniają znaczenie słowa 'Ev' (Dom).
| Przypadek | Przykład | Znaczenie |
|---|---|---|
| Mianownik | Ev | Dom |
| Biernik | Evi | Dom (określony) |
| Celownik | Eve | Do domu |
| Miejscownik | Evde | W domu |
| Ablativus | Evden | Z domu |
Przykładowe zdania
Eve gidiyorum.Idę do domu.
Kitap masada.Książka leży na stole.
İstanbul'dan geliyorum.Przyjeżdżam z Stambułu.
Suyu içtim.Wypiłem wodę.