土耳其语的命令式
Emir Kipi
做个小测验,检验一下学习成果土耳其语的命令式用来下命令、给指示和发出邀请。对一个朋友说话时用光秃秃的动词词干 (gel!),对几个人说话或表示客气时加 -(y)In (gelin!)。
sen 形式:只用词干
要让一个朋友、孩子或家人做某事时,去掉动词原形的 -mek 或 -mak 即可,其他什么都不变。
| 动词原形 | sen 形式 | 意思 |
|---|---|---|
| gelmek | gel | 来 |
| yazmak | yaz | 写 |
| okumak | oku | 读 |
| gitmek | git | 去 |
| beklemek | bekle | 等 |
| yemek | ye | 吃 |
siz 形式:-(y)In 和 -(y)InIz
对几个人,或者对一个需要客气称呼的人,加遵循四重元音和谐的 -In:-ın, -in, -un, -ün。元音后面要先加连接音 y。更长的 -(y)InIz 更正式,常见于标牌、广播和说明书中。
| sen | siz | 正式的 siz |
|---|---|---|
| yaz | yazın | yazınız |
| gel | gelin | geliniz |
| dur | durun | durunuz |
| dön | dönün | dönünüz |
| oku | okuyun | okuyunuz |
| bekle | bekleyin | bekleyiniz |
| git | gidin | gidiniz |
| ye | yiyin | yiyiniz |
- gitmek、etmek 和 tatmak 在元音前把 t 变成 d:gidin, edin, tadın。sen 形式保留 t:git, et, tat。
- yemek 变成 yiyin,而不是“yeyin”。
- bekleyin 口语中常读作“bekliyin”,但书写时一律写 bekleyin。
用 -mA 构成否定命令
直接在词干后面加 -ma 或 -me。siz 词尾接在后面,中间加连接音 y。辅音在 -mA 前面从不变化:gitme, gitmeyin。
| 肯定 | sen 否定 | siz 否定 |
|---|---|---|
| gel | gelme | gelmeyin |
| yaz | yazma | yazmayın |
| git | gitme | gitmeyin |
| konuş | konuşma | konuşmayın |
| unut | unutma | unutmayın |
小测验
关于本课的5道小题,看看你能答对几道?
0 XP
第1题,共5题
请选择正确答案。
Bu akşam televizyon ___, ders çalışın. (seyretmek, siz, olumsuz)
第三人称:-sIn 和 -sInlAr
土耳其语还有针对“他/她”和“他们”的命令式,意思是“让他来”或“他应该来”。加 -sın, -sin, -sun 或 -sün,“他们”再加 -lAr。否定式是 -mAsIn。很多固定的祝愿语都用这种形式:Kolay gelsin, Geçmiş olsun。
| 人称 | 肯定 | 否定 |
|---|---|---|
| o | gelsin | gelmesin |
| onlar | gelsinler | gelmesinler |
| o | otursun | oturmasın |
| onlar | otursunlar | oturmasınlar |
用 -sAnA 表示亲切的催促
加上 -sana 或 -sene,就成了朋友之间亲切又略带不耐烦的请求,类似“快坐下吧”。对 siz 用 -sanıza 或 -senize。不要对陌生人或上司用,听起来会有些强人所难。
Otursana, ayakta durma.坐呀,别站着。
Baksana, kar yağıyor!快看,下雪了!
Gelsenize, yemek hazır.大家快来呀,饭好了。
Bağırmasana, bebek uyuyor!别嚷嚷了,宝宝在睡觉!
说得客气一些
对不认识的人,用 siz 形式并加上 lütfen。用宽广时提问更委婉,相当于“您能……吗?”
Lütfen biraz bekleyin.请稍等一下。
Kapıyı açar mısınız?您能把门打开吗?
Bana yardım eder misin?你能帮我一下吗?
常见错误
- 把 gelin(你们来)和 gelsin(让他来)弄混:s 是第三人称的标志。
- 把 gelsene(来吧)和 gelsen(要是你来)弄混:参见条件式一课。
- 漏掉连接音 y:要说 okuyun,而不是“okuun”。
- 破坏元音和谐:要说 dönün 和 durun,而不是“dönin”或“durın”。
- 保留 t:要说 gidin 和 edin,而不是“gitin”或“etin”。
- 对陌生人用 sen:服务员或老师会期待你用 siz。
例句
Kapıyı kapat, içerisi soğuk.把门关上,屋里很冷。
Lütfen ayakkabılarınızı çıkarın.请脱鞋。
Sakın bunu kimseye söyleme.千万别把这件事告诉任何人。
Yemeğinizi soğumadan yiyin.饭菜趁热吃。
Çocuklar bahçede oynasın.让孩子们在花园里玩吧。
İkinci sokaktan sağa dönün.在第二个路口右转。
Kemerlerinizi bağlayınız.请系好安全带。正式的 -(y)InIz 是广播通知的典型用语。
Bir çay daha içsene.再喝杯茶嘛。