土耳其语的被动态和使动态
Edilgen ve Ettirgen Çatı
做个小测验，检验一下学习成果土耳其语通过在动词词干后、时态词尾前加后缀，来改变由谁执行动作。被动态 (edilgen) 加 -Il、-In 或 -n，使动态 (ettirgen) 加 -DIr、-t、-Ir 或 -Ar。
被动态的构成
选用哪个后缀取决于词干的最后一个音。元音遵循四重元音和谐：ı, i, u, ü。时态和人称词尾接在被动后缀后面。
| 词干结尾 | 后缀 | 例词 |
|---|---|---|
| 除 l 以外的辅音 | -Il | yapılmak, sevilmek, kurulmak, görülmek |
| l | -In | alınmak, bilinmek, bulunmak, çalınmak |
| 元音 | -n | okunmak, beklenmek, aranmak, söylenmek |
- gitmek 和 etmek 的 t 浊化为 d：gidilmek, edilmek。所以 kabul etmek 变成 kabul edilmek。
- yemek 和 demek 加 -n：yenmek, denmek。
被动态的用法
动作执行者不明、显而易见或不重要时用被动态。要说出执行者，用 tarafından（由），多见于书面语和新闻。
Bu köprü 1973'te yapıldı.这座桥建于1973年。
Cüzdanım otobüste çalındı.我的钱包在公交车上被偷了。
Sonuçlar yarın açıklanacak.结果将于明天公布。
Bu roman Orhan Pamuk tarafından yazıldı.这部小说是奥尔罕帕慕克写的。
无人称被动态
土耳其语甚至可以把不及物动词变成被动态，用来陈述一般规则和习俗。汉语在这种情况下通常不说主语，或者用“人们”“大家”。这种用法在宽广时中最常见。
Evlere ayakkabıyla girilmez.进别人家不能穿鞋。
Okula yürüyerek gidilir.大家都是走路去学校的。
Burada sigara içilmez.此处禁止吸烟。
小测验
关于本课的5道小题，看看你能答对几道？
0 XP
第1题，共5题
请选择正确答案。
Bu kitap son zamanlarda çok ___. (okumak, edilgen)
使动态的构成
使动态的意思是“让、使、叫某人做某事”。大多数词干加 -DIr，在 f, s, t, k, ç, ş, h, p 之后 D 变成 t。有些动词有固定的形式，要当作单词来记。
| 规则 | 后缀 | 例词 |
|---|---|---|
| 大多数以辅音结尾的词干 | -DIr | yaptırmak, yazdırmak, güldürmek, kestirmek |
| 以元音、l 或 r 结尾的双音节及多音节词干 | -t | okutmak, bekletmek, oturtmak, azaltmak |
| 部分单音节词干 | -Ir | içirmek, pişirmek, düşürmek, bitirmek |
| 少数单音节词干 | -Ar | çıkarmak, koparmak |
三个常用动词不规则：görmek 变成 göstermek，gelmek 变成 getirmek，kalkmak 变成 kaldırmak。以元音结尾的单音节词干加 -DIr：yemek 变成 yedirmek。
谁来执行动作？
如果是不及物动词，被要求去做动作的人用宾格。如果是及物动词，这个人用与格 (-A)，而宾语保持原来的格。
Bebeği uyuttum.我哄宝宝睡着了。
Çocuğa ilacını içirdim.我让孩子把药吃了。
Dün saçımı kestirdim.我昨天去理了发。
Öğretmen bize bir paragraf yazdırdı.老师让我们写了一段话。
两者结合
使动后缀总是在前，被动后缀在后，然后才是时态。这样就得到“被请人……了”这类意思的形式。
| 词干 | 使动态 | 使动 + 被动 | 句子 |
|---|---|---|---|
| boya | boyat | boyatıl | Ev geçen yaz boyatıldı. |
| yap | yaptır | yaptırıl | Okul yeniden yaptırılacak. |
| temizle | temizlet | temizletil | Halılar her yıl temizletilir. |
常见错误
- 在 l 后面用 -Il：要说 alındı 和 bulundu，而不是“alıldı”或“bululdu”。
- 在元音后面用 -Il：要说 okundu 和 beklendi，而不是“okuldu”。
- 在清辅音后面写 d：要说 kestirdim 和 yaptırdım，而不是“kesdirdim”。
- 把不规则动词当成规则的：要说 gösterdim 和 getirdim，而不是“görtürdüm”或“geldirdim”。
- 把被动后缀放在前面：要说 yaptırıldı，而不是“yapıltırdı”。
例句
Bu kelime nasıl söylenir?这个词怎么读？
Arabam geçen hafta tamir edildi.我的车上周修好了。
Kusura bakmayın, sizi beklettim.不好意思，让您久等了。
Garson bize su getirdi.服务员给我们拿来了水。
Çocuk bardağı yere düşürdü.孩子把杯子掉在了地上。
Misafirlere düğün fotoğraflarımızı gösterdik.我们给客人们看了我们的婚礼照片。
Kapı otomatik olarak açılıyor.门是自动打开的。