Русские народные традиции

Русские народные традиции складывались веками и передавались от родителей к детям. Это праздники и обряды, ремёсла, песни, сказки и игры, по которым до сих пор видно, как жили и во что верили люди.

Russische volkstradities zijn in de loop van eeuwen ontstaan en werden van ouders op kinderen doorgegeven. Het gaat om feesten en rituelen, ambachten, liederen, sprookjes en spelletjes, waaraan je nog altijd kunt zien hoe mensen leefden en waarin ze geloofden.

Большинство этих обычаев родилось в деревне. Крестьянский год зависел от природы: когда пахать, когда сеять, когда убирать урожай. Поэтому многие праздники приходились на важные моменты года: проводы зимы, самые длинные летние дни, конец жатвы.

De meeste van deze gebruiken zijn op het platteland ontstaan. Het boerenjaar hing af van de natuur: wanneer je moest ploegen, wanneer zaaien, wanneer oogsten. Daarom vielen veel feesten op belangrijke momenten in het jaar: het afscheid van de winter, de langste zomerdagen, het einde van de oogst.

Народный календарь соединил церковные праздники с куда более древними, языческими обычаями. На праздник собиралась вся деревня: вместе пели, водили хороводы, ходили друг к другу в гости.

De volkskalender verbond kerkelijke feesten met veel oudere, heidense gebruiken. Op een feestdag kwam het hele dorp bij elkaar: men zong samen, danste rondedansen en ging bij elkaar op bezoek.

Свои обряды сопровождали и всю жизнь человека: рождение, свадьбу, похороны. Русская свадьба, например, могла длиться несколько дней, и у каждого её этапа, от сватовства до пира, были свои песни. Чтобы уберечь младенца или молодых от беды, использовали обереги: вышитые узоры на одежде, пояса, маленькие амулеты.

Ook het hele leven van een mens werd door rituelen begeleid: geboorte, bruiloft, begrafenis. Een Russische bruiloft kon bijvoorbeeld meerdere dagen duren, en elke fase, van het aanzoek tot het feestmaal, had zijn eigen liederen. Om een baby of het bruidspaar tegen onheil te beschermen gebruikte men beschermende voorwerpen: geborduurde patronen op kleding, gordels, kleine amuletten.

Без песни в деревне почти ничего не обходилось. Пели за работой в поле и за прялкой, на вечерних посиделках, на свадьбах и когда провожали парней в солдаты.

Zonder lied gebeurde er in het dorp bijna niets. Er werd gezongen bij het werk op het land en aan het spinnewiel, op de avondlijke bijeenkomsten, op bruiloften en wanneer de jongens naar het leger werden uitgezwaaid.

Хоровод был не просто танцем. В нём участвовала вся молодёжь деревни, и парни с девушками присматривались друг к другу. Так, через песню и пляску, старшие передавали младшим обычаи и правила поведения.

De rondedans was niet zomaar een dans. De hele dorpsjeugd deed eraan mee, en jongens en meisjes namen elkaar intussen goed op. Zo gaven de ouderen via lied en dans de gebruiken en omgangsregels door aan de jongeren.

Многие ремёсла выросли из простой необходимости. Зимой работы в поле не было, и крестьяне делали на продажу посуду, игрушки, ткани. Со временем некоторые сёла прославились своим особым стилем на всю страну.

Veel ambachten zijn uit pure noodzaak ontstaan. In de winter was er op het land geen werk, en dan maakten boeren servies, speelgoed en stoffen om te verkopen. Na verloop van tijd werden sommige dorpen in het hele land beroemd om hun eigen stijl.

При этом вещь оставалась полезной: в расписной миске хранили еду, в резном ковше подавали квас. Секреты мастерства берегли в семье и передавали от отца к сыну, от матери к дочери.

Toch bleef zo'n voorwerp gewoon bruikbaar: in een beschilderde kom bewaarde men eten, met een gesneden houten schepnap werd kvas geschonken. De geheimen van het vak bleven in de familie en gingen over van vader op zoon, van moeder op dochter.

Сказки рассказывали долгими зимними вечерами, и дети слушали их с самого раннего возраста. В них добро обычно побеждает зло, а младший и самый простой герой, например Иван-дурак, оказывается мудрее всех.

Sprookjes werden verteld op lange winteravonden, en kinderen luisterden er al van jongs af aan naar. Daarin wint het goede meestal van het kwade, en de jongste en eenvoudigste held, zoals Ivan de Dwaas, blijkt de wijste van allemaal.

В XIX веке собиратели фольклора начали записывать сказки и былины. Самое известное собрание, «Народные русские сказки» Александра Афанасьева, выходило с 1855 по 1863 год.

In de 19e eeuw begonnen folkloreverzamelaars sprookjes en heldenliederen op te schrijven. De bekendste verzameling, Russische volkssprookjes van Aleksandr Afanasjev, verscheen tussen 1855 en 1863.

Основой крестьянского стола были хлеб, каша и щи. Почти всё готовили в русской печи: в ней томились супы и каши и пеклись пироги.

De basis van de boerenmaaltijd waren brood, pap en sjtsji, een koolsoep. Bijna alles werd in de Russische oven bereid: daarin stonden soepen en pappen te sudderen en werden pirogi gebakken.

Рецепты передавались от матери к дочери, и в каждом краю были свои: на Севере пекли калитки, открытые ржаные пирожки, а в Сибири лепили пельмени.

Recepten gingen over van moeder op dochter, en elke streek had zijn eigen gerechten: in het Noorden bakte men kalitki, open roggepasteitjes, en in Siberië vouwde men pelmeni.

Многие из этих обычаев живы и сегодня. На Масленицу по-прежнему пекут блины, на Пасху красят яйца, а мастера хохломы и гжели работают так же, как их предшественники сто лет назад.

Veel van deze gebruiken leven nog altijd voort. Met Maslenitsa worden nog steeds blini gebakken, met Pasen worden eieren geverfd, en de meesters van chochloma en gzjel werken op dezelfde manier als hun voorgangers honderd jaar geleden.

Знакомство с народными традициями помогает лучше понимать русские песни, книги и пословицы, где они упоминаются на каждом шагу.

Wie de volkstradities kent, begrijpt Russische liederen, boeken en spreekwoorden beter, want ze komen er op elke bladzijde in terug.