Русские народные традиции

Русские народные традиции складывались веками и передавались от родителей к детям. Это праздники и обряды, ремёсла, песни, сказки и игры, по которым до сих пор видно, как жили и во что верили люди.

Rus xalq ənənələri əsrlər boyu formalaşıb və valideynlərdən uşaqlara keçib. Bunlar bayramlar və mərasimlər, sənətkarlıq, mahnılar, nağıllar və oyunlardır. Onlara baxanda insanların necə yaşadığı və nəyə inandığı bu gün də görünür.

Большинство этих обычаев родилось в деревне. Крестьянский год зависел от природы: когда пахать, когда сеять, когда убирать урожай. Поэтому многие праздники приходились на важные моменты года: проводы зимы, самые длинные летние дни, конец жатвы.

Bu adətlərin çoxu kənddə yaranıb. Kəndlinin ili təbiətdən asılı idi: nə vaxt yer şumlamaq, nə vaxt toxum səpmək, nə vaxt məhsul yığmaq. Ona görə də bir çox bayram ilin vacib anlarına düşürdü: qışın yola salınmasına, yayın ən uzun günlərinə, biçinin sonuna.

Народный календарь соединил церковные праздники с куда более древними, языческими обычаями. На праздник собиралась вся деревня: вместе пели, водили хороводы, ходили друг к другу в гости.

Xalq təqvimi kilsə bayramlarını çox daha qədim bütpərəst adətlərlə birləşdirib. Bayrama bütün kənd yığışırdı: birlikdə mahnı oxuyur, dairəvi rəqs edir, bir-birinin evinə qonaq gedirdilər.

Свои обряды сопровождали и всю жизнь человека: рождение, свадьбу, похороны. Русская свадьба, например, могла длиться несколько дней, и у каждого её этапа, от сватовства до пира, были свои песни. Чтобы уберечь младенца или молодых от беды, использовали обереги: вышитые узоры на одежде, пояса, маленькие амулеты.

İnsanın bütün həyatını da öz mərasimləri müşayiət edirdi: doğum, toy, dəfn. Məsələn, rus toyu bir neçə gün çəkə bilərdi və elçilikdən ziyafətə qədər onun hər mərhələsinin öz mahnıları vardı. Körpəni və ya təzə evlənənləri bəladan qorumaq üçün nəzərliklərdən istifadə edirdilər: paltara tikilmiş naxışlardan, kəmərlərdən, kiçik amuletlərdən.

Без песни в деревне почти ничего не обходилось. Пели за работой в поле и за прялкой, на вечерних посиделках, на свадьбах и когда провожали парней в солдаты.

Kənddə demək olar ki, heç bir şey mahnısız keçməzdi. Tarlada işləyəndə də, cəhrə arxasında da, axşam yığıncaqlarında da, toylarda da, oğlanları əsgərliyə yola salanda da mahnı oxuyurdular.

Хоровод был не просто танцем. В нём участвовала вся молодёжь деревни, и парни с девушками присматривались друг к другу. Так, через песню и пляску, старшие передавали младшим обычаи и правила поведения.

Xorovod sadəcə rəqs deyildi. Ona kəndin bütün gəncləri qatılırdı, oğlanlarla qızlar da bir-birini gözaltı edirdi. Beləcə, mahnı və rəqs vasitəsilə böyüklər kiçiklərə adətləri və davranış qaydalarını öyrədirdilər.

Многие ремёсла выросли из простой необходимости. Зимой работы в поле не было, и крестьяне делали на продажу посуду, игрушки, ткани. Со временем некоторые сёла прославились своим особым стилем на всю страну.

Bir çox sənət sadə ehtiyacdan yaranıb. Qışda tarlada iş olmurdu və kəndlilər satmaq üçün qab-qacaq, oyuncaq, parça düzəldirdilər. Zamanla bəzi kəndlər özünəməxsus üslubu ilə bütün ölkədə şöhrət qazandı.

При этом вещь оставалась полезной: в расписной миске хранили еду, в резном ковше подавали квас. Секреты мастерства берегли в семье и передавали от отца к сыну, от матери к дочери.

Bununla belə, əşya öz faydasını itirmirdi: naxışlı kasada yemək saxlayır, oyma çömçədə kvas verirdilər. Ustalığın sirlərini ailədə qoruyur, atadan oğula, anadan qıza ötürürdülər.

Сказки рассказывали долгими зимними вечерами, и дети слушали их с самого раннего возраста. В них добро обычно побеждает зло, а младший и самый простой герой, например Иван-дурак, оказывается мудрее всех.

Nağılları uzun qış axşamlarında danışırdılar, uşaqlar da onları lap kiçik yaşlarından dinləyirdi. Bu nağıllarda adətən xeyir şərə qalib gəlir, ən kiçik və ən sadə qəhrəman isə, məsələn, Axmaq İvan, hamıdan müdrik çıxır.

В XIX веке собиратели фольклора начали записывать сказки и былины. Самое известное собрание, «Народные русские сказки» Александра Афанасьева, выходило с 1855 по 1863 год.

XIX əsrdə folklor toplayanlar nağılları və bılinaları yazıya almağa başladılar. Ən məşhur toplu olan Aleksandr Afanasyevin «Rus xalq nağılları» kitabı 1855-ci ildən 1863-cü ilə qədər nəşr olunub.

Основой крестьянского стола были хлеб, каша и щи. Почти всё готовили в русской печи: в ней томились супы и каши и пеклись пироги.

Kəndli süfrəsinin əsasını çörək, sıyıq və şi təşkil edirdi. Demək olar ki, hər şeyi rus sobasında bişirirdilər: orada şorbalar və sıyıqlar yavaş-yavaş dəmə gəlir, piroqlar bişirilirdi.

Рецепты передавались от матери к дочери, и в каждом краю были свои: на Севере пекли калитки, открытые ржаные пирожки, а в Сибири лепили пельмени.

Reseptlər anadan qıza keçirdi və hər bölgənin öz reseptləri vardı: Şimalda kalitka, yəni açıq çovdar piroqları bişirir, Sibirdə isə pelmen bükürdülər.

Многие из этих обычаев живы и сегодня. На Масленицу по-прежнему пекут блины, на Пасху красят яйца, а мастера хохломы и гжели работают так же, как их предшественники сто лет назад.

Həmin adətlərin çoxu bu gün də yaşayır. Maslenitsada əvvəlki kimi blin bişirir, Pasxada yumurta boyayırlar, xoxloma və qjel ustaları isə yüz il əvvəlki sələfləri kimi işləyirlər.

Знакомство с народными традициями помогает лучше понимать русские песни, книги и пословицы, где они упоминаются на каждом шагу.

Xalq ənənələri ilə tanışlıq rus mahnılarını, kitablarını və atalar sözlərini daha yaxşı başa düşməyə kömək edir, çünki onlarda bu ənənələr addımbaşı xatırlanır.