Искусство Эрмитажа

Эрмитаж в Санкт-Петербурге входит в число крупнейших художественных музеев мира. В его собрании больше трёх миллионов предметов: картины и скульптуры, мебель и фарфор, монеты, древние рукописи и археологические находки.

Sankt-Peterburqdakı Ermitaj dünyanın ən böyük incəsənət muzeyləri sırasındadır. Onun kolleksiyasında üç milyondan çox əşya var: rəsm əsərləri və heykəllər, mebel və çini, sikkələr, qədim əlyazmalar və arxeoloji tapıntılar.

Каждый год сюда приходят миллионы посетителей. Чтобы увидеть хотя бы главные залы, нужен целый день, а по коллекции можно проследить историю искусства от каменного века до XX столетия.

Hər il bura milyonlarla ziyarətçi gəlir. Heç olmasa əsas salonları görmək üçün bütöv bir gün lazımdır, kolleksiyaya baxaraq isə incəsənətin tarixini daş dövründən XX əsrədək izləmək olar.

Днём рождения музея считается 1764 год. Тогда Екатерина II купила у берлинского купца Иоганна Гоцковского 225 картин, в основном голландских и фламандских мастеров. Для них рядом с Зимним дворцом устроили отдельные покои и назвали их Эрмитажем, что по-французски значит «приют отшельника». Сюда пускали немногих, и императрица шутила, что её сокровищами любуются только она да мыши.

Muzeyin doğum ili 1764-cü il sayılır. Həmin il II Yekaterina berlinli tacir İohann Qotskovskidən əsasən holland və flamand ustalarına aid 225 tablo aldı. Onlar üçün Qış sarayının yanında ayrıca otaqlar düzəltdilər və bu otaqları Ermitaj adlandırdılar; bu söz fransızca «zahid guşəsi» deməkdir. Bura az adamı buraxırdılar və imperatriça zarafatla deyirdi ki, onun xəzinələrinə yalnız özü və siçanlar tamaşa edir.

После революции 1917 года музей сильно вырос за счёт национализированных частных коллекций. В 1948 году Эрмитаж получил часть знаменитых собраний московских купцов Сергея Щукина и Ивана Морозова. Но были и потери: в начале 1930-х годов правительство тайно продало за границу немало шедевров, среди них «Мадонну Альба» Рафаэля.

1917-ci il inqilabından sonra muzey milliləşdirilmiş şəxsi kolleksiyalar hesabına xeyli böyüdü. 1948-ci ildə Ermitaj moskvalı tacirlər Sergey Şukin və İvan Morozovun məşhur kolleksiyalarının bir hissəsini aldı. Amma itkilər də oldu: 1930-cu illərin əvvəlində hökumət xeyli şah əsəri gizlicə xaricə satdı, onların arasında Rafaelin «Alba Madonnası» da var idi.

Главное здание музея, Зимний дворец, построил архитектор Бартоломео Растрелли с 1754 по 1762 год для императрицы Елизаветы Петровны. Она не дожила до окончания работ, и первыми хозяевами дворца стали Пётр III и Екатерина II. Зелёно-белые фасады выдержаны в стиле барокко, а многие залы после пожара 1837 года восстановили уже в духе классицизма.

Muzeyin əsas binası olan Qış sarayını memar Bartolomeo Rastrelli 1754-cü ildən 1762-ci ilədək imperatriça Yelizaveta Petrovna üçün tikib. O, işlərin başa çatmasını görmədi və sarayın ilk sahibləri III Pyotr ilə II Yekaterina oldu. Yaşıl-ağ fasadlar barokko üslubundadır, salonların çoxunu isə 1837-ci il yanğınından sonra artıq klassisizm ruhunda bərpa ediblər.

Рядом стоят Малый, Большой и Новый Эрмитаж, а также Эрмитажный театр, построенный Джакомо Кваренги. Вход в Новый Эрмитаж украшают десять гранитных атлантов. Именно это здание в 1852 году впервые открылось для публики.

Yaxınlıqda Kiçik, Böyük və Yeni Ermitaj, həmçinin Cakomo Kvarenginin tikdiyi Ermitaj teatrı yerləşir. Yeni Ermitajın girişini on qranit atlant bəzəyir. Məhz bu bina 1852-ci ildə ilk dəfə ictimaiyyətin üzünə açıldı.

Больше всего посетителей собирается у картин. Здесь висят две мадонны Леонардо да Винчи, «Даная» и «Возвращение блудного сына» Рембрандта, десятки полотен Рубенса. Работы Моне, Ван Гога и Матисса, в том числе знаменитый «Танец», выставлены в здании Главного штаба на другой стороне Дворцовой площади.

Ziyarətçilərin ən çoxu tabloların önündə toplaşır. Burada Leonardo da Vinçinin iki madonnası, Rembrandtın «Danaya» və «Azğın oğulun qayıdışı» əsərləri, Rubensin onlarla tablosu asılıb. Mone, Van Qoq və Matissin əsərləri, o cümlədən məşhur «Rəqs», Saray meydanının o biri tərəfindəki Baş Qərargah binasında nümayiş olunur.

Есть в музее и знаменитые скульптуры. Античную Таврическую Венеру привезли в Петербург ещё при Петре I, а «Скорчившийся мальчик» Микеланджело остаётся единственной работой этого мастера в России. Здесь же можно увидеть «Трёх граций» Антонио Кановы.

Muzeydə məşhur heykəllər də var. Antik Tavriya Venerasını Peterburqa hələ I Pyotrun dövründə gətiriblər, Mikelancelonun «Çömbəlmiş oğlan» heykəli isə bu ustanın Rusiyadakı yeganə əsəri olaraq qalır. Burada Antonio Kanovanın «Üç qrasiya» əsərini də görmək olar.

Не меньше впечатляет декоративное искусство: старинная мебель, фарфор, ковры, ювелирные украшения. Самый известный экспонат этого раздела, часы «Павлин» английского мастера Джеймса Кокса, купил в подарок Екатерине II князь Потёмкин. Механизм работает до сих пор: павлин раскрывает хвост, сова вертит головой, а петух кукарекает.

Dekorativ sənət də heç də az təsir bağışlamır: qədim mebel, çini, xalçalar, zərgərlik əşyaları. Bu bölmənin ən məşhur eksponatı olan ingilis ustası Ceyms Koksun «Tovuz quşu» saatını II Yekaterinaya hədiyyə üçün knyaz Potyomkin alıb. Mexanizm bu günədək işləyir: tovuz quşu quyruğunu açır, bayquş başını fırladır, xoruz isə banlayır.

Самые ценные вещи из золота хранятся в Золотой кладовой. Там собраны украшения скифов и древних греков, найденные в курганах на юге России.

Qızıldan olan ən qiymətli əşyalar Qızıl xəzinədə saxlanılır. Orada Rusiyanın cənubunda kurqanlardan tapılmış skif və qədim yunan bəzək əşyaları toplanıb.

Коллекцию хранят и изучают несколько отделов. Вот некоторые из них:

Kolleksiyanı bir neçə şöbə saxlayır və öyrənir. Onlardan bəziləri bunlardır:

В Отделе Востока, например, хранятся египетские мумии, китайский фарфор и иранское серебро, а античный отдел славится греческими вазами и римскими портретами.

Məsələn, Şərq şöbəsində Misir mumiyaları, Çin çinisi və İran gümüşü saxlanılır, antik şöbə isə yunan vazaları və Roma portretləri ilə məşhurdur.

Эрмитаж много работает с детьми и студентами. В Школьном центре музея проходят кружки и лекции, а для групп устраивают тематические экскурсии по залам.

Ermitaj uşaqlar və tələbələrlə çox işləyir. Muzeyin Məktəb mərkəzində dərnəklər və mühazirələr keçirilir, qruplar üçün isə salonlarda mövzulu ekskursiyalar təşkil olunur.

Кроме постоянной экспозиции, каждый год открываются временные выставки. На них показывают вещи из запасников, которые посетители обычно не видят, или привозят работы из других музеев.

Daimi ekspozisiyadan başqa, hər il müvəqqəti sərgilər açılır. Onlarda ziyarətçilərin adətən görmədiyi, fondlarda saxlanan əşyalar göstərilir və ya başqa muzeylərdən əsərlər gətirilir.

Сегодня Эрмитаж давно не умещается в дворцах на Неве. В 2014 году, к 250-летию музея, в восточном крыле Главного штаба открылись новые залы, а в районе Старая Деревня работает большое хранилище, куда тоже можно прийти на экскурсию.

Bu gün Ermitaj çoxdan Neva sahilindəki saraylara sığmır. 2014-cü ildə, muzeyin 250 illiyi münasibətilə, Baş Qərargahın şərq qanadında yeni salonlar açıldı, Staraya Derevnya rayonunda isə böyük anbar fəaliyyət göstərir; ora da ekskursiyaya gəlmək olar.

Собрание продолжает пополняться. Реставраторы музея каждый год возвращают к жизни старые картины, мебель и ткани, и многие из этих вещей потом попадают в залы.

Kolleksiya zənginləşməkdə davam edir. Muzeyin bərpaçıları hər il köhnə tabloları, mebeli və parçaları yenidən həyata qaytarır, bu əşyaların çoxu sonra salonlara çıxarılır.