История русского балета

De geschiedenis van het Russische ballet

4 min lezen

Learn RussianGratis app met audio, quizzes en echte boekenGratis downloaden

Belangrijke woorden

  • балетballet
  • русскийRussisch
  • танцовщикdanser
  • хореографchoreograaf
  • театрtheater
  • спектакльvoorstelling
  • музыкаmuziek
  • классикаklassiek
  • современныйmodern
  • искусствоkunst
  • государствоstaat
  • традицияtraditie
Alle 29 woorden
  • училищеopleiding
  • мастерствоvakmanschap
  • зрительtoeschouwer
  • постановкаproductie
  • легендаlegende
  • влияниеinvloed
  • примаprima ballerina
  • фестивальfestival
  • развитиеontwikkeling
  • техникаtechniek
  • векeeuw
  • рольrol
  • историяgeschiedenis
  • костюмkostuum
  • декорацияdecor
  • наследиеerfgoed
  • труппаgezelschap

Русский балет знают во всём мире. Слова «Большой» и «Мариинка» понятны без перевода, а «Лебединое озеро» давно стало визитной карточкой страны. За лёгкостью и точностью русских танцовщиков стоят больше трёх веков упорного труда.

Het Russische ballet is over de hele wereld bekend. De namen Bolsjoj en Marinski hoeven niet vertaald te worden, en Het Zwanenmeer is al lang het visitekaartje van het land. Achter de lichtheid en precisie van Russische dansers zitten meer dan drie eeuwen hard werken.

Сегодня Большой театр в Москве и Мариинский в Петербурге гастролируют по разным странам, а их выпускники танцуют в лучших труппах мира. Русская школа заметно повлияла на балет в Европе и Америке. А начиналось всё со скромных придворных спектаклей.

Tegenwoordig gaan het Bolsjojtheater in Moskou en het Marinskitheater in Petersburg in allerlei landen op tournee, en hun oud-leerlingen dansen bij de beste gezelschappen ter wereld. De Russische school heeft het ballet in Europa en Amerika duidelijk beïnvloed. En het begon allemaal met bescheiden voorstellingen aan het hof.

Как балет пришёл в Россию

Hoe het ballet naar Rusland kwam

Первый балетный спектакль в России показали в 1673 году при дворе царя Алексея Михайловича. Он назывался «Балет об Орфее и Эвридике». Пётр I позже ввёл в моду европейские танцы на своих ассамблеях. А в 1738 году француз Жан-Батист Ланде открыл в Петербурге первую танцевальную школу, где учились дети дворцовых слуг.

De eerste balletvoorstelling in Rusland werd in 1673 gegeven aan het hof van tsaar Aleksej Michajlovitsj. Ze heette Ballet over Orpheus en Eurydice. Later maakte Peter de Grote Europese dansen populair op zijn assemblees. En in 1738 opende de Fransman Jean-Baptiste Landé in Petersburg de eerste dansschool, waar kinderen van paleisbedienden les kregen.

В начале XIX века в Петербурге работал французский хореограф Шарль Дидло. Он воспитал целое поколение русских артистов и одним из первых поставил балет по Пушкину: «Кавказского пленника» (1823). Постепенно из европейской техники и русских традиций сложился свой, узнаваемый стиль.

Begin 19e eeuw werkte de Franse choreograaf Charles Didelot in Petersburg. Hij leidde een hele generatie Russische dansers op en was een van de eersten die een ballet naar Poesjkin op het toneel bracht: De gevangene van de Kaukasus (1823). Geleidelijk groeide uit de Europese techniek en Russische tradities een eigen, herkenbare stijl.

Золотой век русского балета

De gouden eeuw van het Russische ballet

Расцвет русского балета пришёлся на вторую половину XIX века. Тогда появились спектакли, которые до сих пор идут по всему миру. Музыку к трём самым знаменитым написал Пётр Ильич Чайковский:

Zijn bloeitijd beleefde het Russische ballet in de tweede helft van de 19e eeuw. Toen ontstonden de voorstellingen die nog altijd over de hele wereld worden opgevoerd. De muziek voor de drie beroemdste schreef Pjotr Iljitsj Tsjaikovski:

  • «Лебединое озеро» (Большой театр, 1877)

    Het Zwanenmeer (Bolsjojtheater, 1877)

  • «Спящая красавица» (Мариинский театр, 1890)

    Doornroosje (Marinskitheater, 1890)

  • «Щелкунчик» (Мариинский театр, 1892)

    De Notenkraker (Marinskitheater, 1892)

Главным хореографом этой эпохи был Мариус Петипа. В 1895 году он вместе со Львом Ивановым заново поставил «Лебединое озеро», и именно эту версию сегодня знают лучше всего. Петербургская сцена стала одной из лучших в Европе.

De belangrijkste choreograaf van die tijd was Marius Petipa. In 1895 bracht hij samen met Lev Ivanov een nieuwe versie van Het Zwanenmeer op het toneel, en juist die versie is nu het bekendst. Het Petersburgse toneel groeide uit tot een van de beste van Europa.

Выдающиеся имена

Grote namen

Историю русского балета невозможно представить без этих людей:

De geschiedenis van het Russische ballet is ondenkbaar zonder deze mensen:

  • Мариус Петипа: француз, который больше полувека ставил балеты в Петербурге

    Marius Petipa: een Fransman die ruim een halve eeuw balletten maakte in Petersburg

  • Анна Павлова: балерина, объехавшая с гастролями почти весь мир

    Anna Pavlova: een ballerina die met haar tournees bijna de hele wereld rondreisde

  • Вацлав Нижинский: танцовщик, знаменитый своими невероятными прыжками

    Vaslav Nijinski: een danser die beroemd was om zijn ongelooflijke sprongen

  • Сергей Дягилев: создатель «Русских сезонов» в Париже

    Sergej Diaghilev: de bedenker van de Russische Seizoenen in Parijs

Благодаря им в начале XX века о русском балете заговорили в Париже, Лондоне и Нью-Йорке.

Dankzij hen ging men begin 20e eeuw in Parijs, Londen en New York over het Russische ballet praten.

Советский балет

Ballet in de Sovjet-Unie

После революции 1917 года балет не только выжил, но и получил поддержку государства. Старые училища в Москве и Петрограде продолжили работу. В Ленинграде Агриппина Ваганова создала свою систему обучения, и в 1957 году училище назвали её именем.

Na de revolutie van 1917 overleefde het ballet niet alleen, het kreeg ook steun van de staat. De oude balletscholen in Moskou en Petrograd bleven gewoon open. In Leningrad ontwikkelde Agrippina Vaganova haar eigen lesmethode, en in 1957 werd de school naar haar vernoemd.

Появились балеты на новую музыку, например «Ромео и Джульетта» Сергея Прокофьева (1940) и «Спартак» Арама Хачатуряна. Галину Уланову и Майю Плисецкую знала вся страна.

Er kwamen balletten op nieuwe muziek, zoals Romeo en Julia van Sergej Prokofjev (1940) en Spartacus van Aram Chatsjatoerjan. Galina Oelanova en Maja Plisetskaja kende het hele land.

Международное признание

Internationale erkenning

В 1956 году Большой театр впервые приехал на гастроли в Лондон, и Уланова покорила английскую публику. С тех пор советский балет ждали на сценах Европы, Америки и Азии.

In 1956 ging het Bolsjojtheater voor het eerst op tournee naar Londen, en Oelanova veroverde het Engelse publiek. Sindsdien werd het ballet uit de Sovjet-Unie met spanning verwacht op de podia van Europa, Amerika en Azië.

Некоторые артисты оставались на Западе: Рудольф Нуреев в 1961 году, Михаил Барышников в 1974-м. Ещё раньше выпускник петербургского училища Джордж Баланчин основал в Нью-Йорке балетную школу и труппу, и американский балет во многом вырос из русской школы.

Sommige dansers bleven in het Westen: Rudolf Nurejev in 1961, Michail Barysjnikov in 1974. Al eerder had George Balanchine, oud-leerling van de Petersburgse balletschool, in New York een balletschool en een gezelschap opgericht, en het Amerikaanse ballet is grotendeels uit de Russische school voortgekomen.

Русский балет сегодня

Russisch ballet nu

Сегодня рядом с классикой на русских сценах идут и современные постановки. Хореографы работают с новой музыкой, необычными костюмами и видеопроекциями, а артисты классической школы осваивают современный танец.

Naast de klassiekers staan er op Russische podia tegenwoordig ook moderne producties. Choreografen werken met nieuwe muziek, ongewone kostuums en videoprojecties, en klassiek geschoolde dansers leggen zich toe op moderne dans.

В 2011 году после долгой реконструкции снова открылась историческая сцена Большого театра, а в 2013 году у Мариинского появилась вторая сцена. Билеты на «Щелкунчика» под Новый год часто раскупают задолго до спектакля.

In 2011 ging na een lange renovatie het historische podium van het Bolsjoj weer open, en in 2013 kreeg het Marinski er een tweede podium bij. Kaartjes voor De Notenkraker rond de jaarwisseling zijn vaak al lang van tevoren uitverkocht.

Интересные факты

Weetjes

  • Первыми учителями русских танцовщиков были французы и итальянцы.

    De eerste leraren van Russische dansers waren Fransen en Italianen.

  • Первая постановка «Лебединого озера» в 1877 году успеха не имела.

    De eerste productie van Het Zwanenmeer in 1877 was geen succes.

  • Самой знаменитой ролью Анны Павловой стал «Умирающий лебедь».

    Anna Pavlova's beroemdste rol was De stervende zwaan.

  • В советское время балет перестал быть искусством только для знати.

    In de Sovjettijd was ballet niet langer een kunst voor alleen de adel.

  • Учебник Вагановой «Основы классического танца» вышел в 1934 году.

    Vaganova's leerboek De grondbeginselen van de klassieke dans verscheen in 1934.

Заключение

Tot slot

От придворного спектакля 1673 года до мировых гастролей Большого и Мариинского прошло три с половиной века. За это время русский балет перенял опыт французской и итальянской школ и создал собственную.

Tussen de hofvoorstelling van 1673 en de wereldtournees van het Bolsjoj en het Marinski liggen drieënhalve eeuw. In die tijd nam het Russische ballet veel over van de Franse en Italiaanse school en bouwde het een eigen school op.

Балет понятен без слов, поэтому он легко пересекает границы. Многие люди впервые знакомятся с Россией именно через «Лебединое озеро» или «Щелкунчика».

Ballet heeft geen woorden nodig en gaat daardoor makkelijk over grenzen heen. Veel mensen maken juist via Het Zwanenmeer of De Notenkraker voor het eerst kennis met Rusland.

In de gratis app hoor je de tekst voorgelezen en tik je op een woord om te zien wat het betekent.

Van de blog

Meer Russische teksten