
Архитектура Москвы
De architectuur van Moskou
Belangrijke woorden
- архитектураarchitectuur
- МоскваMoskou
- городstad
- историяgeschiedenis
- культураcultuur
- искусствоkunst
- столицаhoofdstad
- эпохаtijdperk
- зданиеgebouw
- стильstijl
- церковьkerk
- кремльKremlin
Alle 30 woorden
- дворецpaleis
- куполkoepel
- крепостьvesting
- фрескаfresco
- росписьschildering
- колоннаzuil
- аркаboog
- бароккоbarok
- классицизмclassicisme
- модернart nouveau
- небоскрёбwolkenkrabber
- музейmuseum
- театрtheater
- паркpark
- общественныйopenbaar
- технологияtechnologie
- наследиеerfgoed
- дизайнdesign
Москва строится уже больше восьми веков, и почти каждая эпоха оставила в городе свои здания. Город не раз горел, его перестраивали и снова застраивали, а архитектура менялась вместе со страной.
Aan Moskou wordt al meer dan acht eeuwen gebouwd, en bijna elke periode heeft in de stad haar eigen gebouwen achtergelaten. De stad is meer dan eens afgebrand, werd herbouwd en opnieuw volgebouwd, en de architectuur veranderde mee met het land.
На одной улице здесь можно увидеть белокаменную церковь XVII века, особняк в стиле модерн и сталинскую высотку. А на горизонте блестят стеклянные башни Москва-Сити.
In één straat zie je hier een witstenen kerk uit de 17e eeuw, een herenhuis in jugendstil en een stalinistische wolkenkrabber. En aan de horizon glinsteren de glazen torens van Moskou-City.
Средневековая Москва
Middeleeuws Moskou
Первый деревянный Кремль появился на Боровицком холме в 1156 году, при князе Юрии Долгоруком. Каменное строительство началось позже, в 1320-х годах, при Иване Калите. Из камня тогда строили прежде всего крепостные стены и храмы.
Het eerste houten Kremlin verrees in 1156 op de Borovitskiheuvel, onder vorst Joeri Dolgoroeki. In steen werd pas later gebouwd, in de jaren twintig van de 14e eeuw, onder Ivan Kalita. Steen gebruikte men toen vooral voor vestingmuren en kerken.
Кремль: главная крепость города. Первые белокаменные стены поставили при Дмитрии Донском в 1367 году, а нынешние кирпичные возвели итальянские мастера с 1485 по 1495 год.
Het Kremlin: de belangrijkste vesting van de stad. De eerste witstenen muren kwamen er in 1367, onder Dmitri Donskoj; de huidige bakstenen muren werden tussen 1485 en 1495 gebouwd door Italiaanse bouwmeesters.
Соборы Кремля: Успенский собор (1479) построил итальянец Аристотель Фиораванти, Архангельский (1508) возвёл Алевиз Новый. Их купола похожи на шлемы: у Успенского собора все пять золочёные, а у Архангельского золочёный только центральный, остальные серебристые.
De kathedralen van het Kremlin: de Ontslapeniskathedraal (1479) werd gebouwd door de Italiaan Aristotele Fioravanti, de Aartsengelkathedraal (1508) door Alevisio Novi. Hun koepels lijken op helmen: bij de Ontslapeniskathedraal zijn ze alle vijf verguld, bij de Aartsengelkathedraal alleen de middelste, de andere zijn zilverkleurig.
Московские мастера опирались на традиции Владимира и Византии, но охотно учились и у приглашённых итальянцев. Внутри храмы расписывали фресками, а иконы для Благовещенского собора писали Феофан Грек и Андрей Рублёв.
De Moskouse bouwmeesters bouwden voort op de tradities van Vladimir en Byzantium, maar leerden ook graag van de Italianen die ze naar de stad haalden. Vanbinnen werden de kerken met fresco's beschilderd, en de iconen voor de Annunciatiekathedraal werden geschilderd door Theophanes de Griek en Andrej Roebljov.
Царская Москва
Moskou van de tsaren
В XVI-XVII веках московская архитектура стала ярче и смелее. Строили из красного кирпича с белокаменными деталями, а у храмов появились высокие шатровые крыши. Первым каменным шатровым храмом стала церковь Вознесения в Коломенском (1532).
In de 16e en 17e eeuw werd de Moskouse architectuur kleurrijker en gedurfder. Er werd gebouwd met rode baksteen en witstenen details, en kerken kregen hoge tentdaken. De eerste stenen kerk met een tentdak was de Hemelvaartkerk in Kolomenskoje (1532).
Собор Василия Блаженного на Красной площади построили в 1555-1561 годах по приказу Ивана Грозного в честь взятия Казани. Его пёстрые купола знают во всём мире.
De Basiliuskathedraal op het Rode Plein werd tussen 1555 en 1561 gebouwd in opdracht van Ivan de Verschrikkelijke, ter ere van de verovering van Kazan. Haar bonte koepels zijn over de hele wereld bekend.
Теремной дворец в Кремле (1636) и боярские палаты: здесь жили царская семья и знать, а залы украшали росписью, резьбой и изразцами.
Het Terempaleis in het Kremlin (1636) en de bojarenwoningen: hier woonden de tsarenfamilie en de adel, en de zalen waren versierd met schilderingen, houtsnijwerk en tegels.
Мастера той эпохи не жалели украшений: фасады покрывали узорами из кирпича и цветных изразцов, окна обрамляли резными наличниками. Этот нарядный стиль позже назвали «русским узорочьем». Хороший пример: церковь Троицы в Никитниках.
De bouwmeesters van die tijd waren niet zuinig met versieringen: gevels werden bedekt met patronen van baksteen en gekleurde tegels, en rond de ramen kwamen gesneden omlijstingen. Deze sierlijke stijl kreeg later de naam “Russisch oezorotsje”. Een mooi voorbeeld is de Drievuldigheidskerk in Nikitniki.
Пётр I и европейские стили
Peter I en de Europese stijlen
При Петре I в Москву пришла европейская архитектура, хотя в 1712 году столицей стал Петербург. В XVIII веке в городе строили сначала в стиле барокко, а затем в стиле классицизма с его строгими колоннами и портиками.
Onder Peter I deed de Europese architectuur haar intrede in Moskou, ook al werd Petersburg in 1712 de hoofdstad. In de 18e eeuw bouwde men in de stad eerst in barokstijl en daarna in het classicisme, met zijn strenge zuilen en portieken.
Меншикова башня (1707) у Чистых прудов: барочная церковь, построенная для соратника Петра Александра Меншикова. Когда-то она была выше колокольни Ивана Великого.
De Mensjikovtoren (1707) bij de Tsjistye Proedy: een barokke kerk, gebouwd voor Peters vertrouweling Aleksandr Mensjikov. Ooit was de toren hoger dan de klokkentoren van Ivan de Grote.
Пашков дом (1784-1786) напротив Кремля: один из лучших образцов классицизма в Москве. Его автором считают Василия Баженова.
Het Pasjkovhuis (1784-1786) tegenover het Kremlin: een van de mooiste voorbeelden van het classicisme in Moskou. Het ontwerp wordt toegeschreven aan Vasili Bazjenov.
Двор переехал в Петербург, но Москва осталась любимым городом дворянства. Знать строила здесь просторные городские усадьбы с садами, а Матвей Казаков возвёл в Кремле здание Сената. Европейские колонны соседствовали со старыми церквями, и у Москвы сложился свой, более уютный облик.
Het hof verhuisde naar Petersburg, maar Moskou bleef de geliefde stad van de adel. Adellijke families bouwden hier ruime stadslandgoederen met tuinen, en Matvej Kazakov zette in het Kremlin het Senaatsgebouw neer. Europese zuilen stonden naast oude kerken, en zo kreeg Moskou een eigen, huiselijker karakter.
XIX век и модерн
De 19e eeuw en de jugendstil
После пожара 1812 года, когда сгорела большая часть Москвы, город пришлось отстраивать заново. Во второй половине века сюда пришли железные дороги, заводы и банки, и Москва стала крупным торговым и промышленным центром.
Na de brand van 1812, waarbij het grootste deel van Moskou in vlammen opging, moest de stad opnieuw worden opgebouwd. In de tweede helft van de eeuw kwamen er spoorwegen, fabrieken en banken, en Moskou werd een groot centrum van handel en industrie.
Вокзалы: на Комсомольской площади стоят сразу три вокзала, Ленинградский, Ярославский и Казанский. Ярославский вокзал построил Фёдор Шехтель.
Stations: aan het Komsomolskajaplein staan maar liefst drie stations naast elkaar, Leningradski, Jaroslavski en Kazanski. Het Jaroslavskistation is gebouwd door Fjodor Sjechtel.
Особняки и доходные дома в стиле модерн: плавные линии, мозаика, витражи. Самый известный пример: особняк Рябушинского работы Шехтеля.
Herenhuizen en huurpanden in jugendstil: vloeiende lijnen, mozaïeken, glas-in-lood. Het bekendste voorbeeld is het herenhuis van Rjaboesjinski, een ontwerp van Sjechtel.
Архитекторы того времени охотно смешивали исторические стили и при этом пользовались новыми материалами: сталью, стеклом, а позже и железобетоном. Над Верхними торговыми рядами на Красной площади, нынешним ГУМом, инженер Владимир Шухов сделал лёгкую стеклянную крышу.
Architecten uit die tijd mengden graag historische stijlen en gebruikten daarbij nieuwe materialen: staal, glas en later ook gewapend beton. Boven de Bovenste Handelsrijen aan het Rode Plein, het huidige warenhuis GUM, bouwde ingenieur Vladimir Sjoechov een licht glazen dak.
Советская архитектура
Sovjetarchitectuur
После революции 1917 года Москва в 1918-м снова стала столицей. Новое государство хотело новой архитектуры: простой, полезной и совсем не похожей на дворцы прошлого.
Na de revolutie van 1917 werd Moskou in 1918 weer de hoofdstad. De nieuwe staat wilde een nieuwe architectuur: eenvoudig, nuttig en totaal anders dan de paleizen van vroeger.
Конструктивизм и авангард 1920-х годов: смелые простые формы без украшений. Пример: дом Константина Мельникова в Кривоарбатском переулке, составленный из двух цилиндров.
Constructivisme en avant-garde in de jaren twintig: gedurfde, eenvoudige vormen zonder versiering. Een voorbeeld is het huis van Konstantin Melnikov in de Krivoarbatski-steeg, dat uit twee cilinders bestaat.
Сталинский ампир: монументальные здания с колоннами и шпилями. Самые известные из них «Семь сестёр», семь высоток, среди которых главное здание МГУ.
Stalinistische empirestijl: monumentale gebouwen met zuilen en torenspitsen. De bekendste zijn de “Zeven Zusters”, zeven wolkenkrabbers, waaronder het hoofdgebouw van de Staatsuniversiteit van Moskou.
С конца 1950-х годов город начал быстро застраиваться типовыми пятиэтажками, «хрущёвками». Они были скромными и тесными, зато дали отдельные квартиры семьям, которые раньше жили в коммуналках и бараках.
Vanaf eind jaren vijftig werd de stad in hoog tempo volgebouwd met standaardflats van vijf verdiepingen, de “chroesjtsjovka's”. Ze waren eenvoudig en krap, maar gaven een eigen woning aan gezinnen die tot dan toe in gedeelde woningen en barakken hadden gewoond.
Современная Москва
Moskou vandaag
Сегодня в Москве старинная церковь и стеклянный офисный центр нередко стоят на одной улице. Город продолжает расти, и новые стройки часто вызывают споры.
Tegenwoordig staan een oude kerk en een glazen kantoorgebouw in Moskou vaak in dezelfde straat. De stad blijft groeien, en nieuwe bouwprojecten leiden geregeld tot discussie.
Москва-Сити: деловой квартал на Пресненской набережной. Самая высокая его башня, «Восток» комплекса «Федерация», поднимается на 374 метра.
Moskou-City: een zakenwijk aan de Presnenskaja-kade. De hoogste toren, “Vostok” van het complex “Federatsija”, is 374 meter hoog.
Новые музеи: «Гараж» в Парке Горького по проекту Рема Колхаса и «ГЭС-2», бывшая электростанция, которую перестроил Ренцо Пиано.
Nieuwe musea: “Garage” in het Gorkipark, ontworpen door Rem Koolhaas, en “GES-2”, een voormalige elektriciteitscentrale die door Renzo Piano is verbouwd.
Современные архитекторы работают со стеклом, металлом и бетоном. Многие старые заводы и фабрики не снесли, а превратили в выставочные залы, офисы и жилые дома.
Hedendaagse architecten werken met glas, metaal en beton. Veel oude fabrieken zijn niet gesloopt, maar omgebouwd tot tentoonstellingsruimtes, kantoren en woningen.
Парки и общественные пространства
Parken en openbare ruimte
Архитектура Москвы состоит не только из домов. Это ещё и улицы, набережные и парки:
De architectuur van Moskou bestaat niet alleen uit gebouwen. Ook straten, kades en parken horen erbij:
Парк Горького открылся в 1928 году. В 2011 году его обновили: убрали старые аттракционы и сделали парк местом для прогулок.
Het Gorkipark ging in 1928 open. In 2011 werd het vernieuwd: de oude attracties verdwenen en het park werd een plek om te wandelen.
Зарядье: парк рядом с Кремлём, открытый в 2017 году. Его «парящий мост» в форме буквы V выходит далеко над Москвой-рекой.
Zarjadje: een park naast het Kremlin, geopend in 2017. De V-vormige “zwevende brug” steekt ver uit boven de Moskva.
Такие места нужны и москвичам, и туристам. Здесь гуляют, катаются на велосипедах и самокатах, а летом сидят на траве и смотрят на город.
Zowel Moskovieten als toeristen hebben zulke plekken nodig. Mensen wandelen er, fietsen en steppen, en in de zomer zitten ze in het gras en kijken uit over de stad.
Интересные факты
Wetenswaardigheden
В стенах Московского Кремля 20 башен, самая высокая из них Троицкая.
De muren van het Moskouse Kremlin tellen 20 torens; de hoogste is de Drievuldigheidstoren.
Собор Василия Блаженного: это девять церквей на общем основании, и у каждой свой купол. Десятую церковь пристроили в 1588 году.
De Basiliuskathedraal bestaat uit negen kerken op een gezamenlijk fundament, elk met een eigen koepel. In 1588 werd er een tiende kerk aan toegevoegd.
Башня «Восток» в Москва-Сити до 2018 года была самым высоким зданием Европы.
De Vostoktoren in Moskou-City was tot 2018 het hoogste gebouw van Europa.
В Москве три объекта Всемирного наследия ЮНЕСКО: Кремль с Красной площадью, церковь Вознесения в Коломенском и Новодевичий монастырь.
Moskou heeft drie plekken op de Werelderfgoedlijst van UNESCO: het Kremlin met het Rode Plein, de Hemelvaartkerk in Kolomenskoje en het Novodevitsjiklooster.
Москва впервые упоминается в летописи в 1147 году.
Moskou wordt in 1147 voor het eerst in een kroniek genoemd.
Заключение
Tot slot
Прогулка по Москве похожа на урок истории. Древние храмы, дворянские усадьбы, сталинские высотки и стеклянные башни стоят в одном городе, а иногда и на соседних улицах.
Een wandeling door Moskou is net een geschiedenisles. Oude kerken, adellijke landgoederen, stalinistische wolkenkrabbers en glazen torens staan in één stad, en soms zelfs in straten naast elkaar.
По зданиям видно, как менялась страна: что строили при царях, как жили в XIX веке, о чём мечтали в 1920-е и в сталинские годы. Москва строится и сейчас, так что её облик ещё не раз изменится.
Aan de gebouwen zie je hoe het land veranderde: wat er onder de tsaren werd gebouwd, hoe men in de 19e eeuw leefde, waar men in de jaren twintig en onder Stalin van droomde. Er wordt in Moskou nog altijd gebouwd, dus het gezicht van de stad zal nog vaak veranderen.
In de gratis app hoor je de tekst voorgelezen en tik je op een woord om te zien wat het betekent.