Il clima in Italia

Chi pensa all'Italia immagina spesso sole, mare e spiagge dorate. In realtà il Paese è lungo e stretto ed è attraversato da grandi catene montuose: per questo il suo clima cambia moltissimo da una zona all'altra.

Wie aan Italië denkt, ziet meestal zon, zee en gouden stranden voor zich. In werkelijkheid is het land lang en smal en wordt het doorsneden door hoge bergketens. Daardoor verschilt het klimaat enorm van streek tot streek.

Dai ghiacciai delle Alpi fino a Lampedusa, un'isola più vicina alla Tunisia che alla Sicilia, si passa per climi molto diversi. Da questi dipendono il paesaggio, l'agricoltura e anche il modo di vivere delle persone.

Van de gletsjers in de Alpen tot Lampedusa, een eiland dat dichter bij Tunesië ligt dan bij Sicilië, kom je door heel verschillende klimaten. Daarvan hangen het landschap, de landbouw en zelfs de manier van leven af.

Le regioni del Nord, come il Piemonte, la Lombardia e l'Emilia-Romagna, hanno un clima di tipo continentale. D'estate fa caldo e l'aria è umida e pesante, d'inverno fa freddo e nella Pianura Padana scende spesso una nebbia così fitta che non si vede a cinquanta metri.

De noordelijke regio's, zoals Piëmont, Lombardije en Emilia-Romagna, hebben een landklimaat. 's Zomers is het heet en is de lucht vochtig en zwaar, 's winters is het koud en hangt er in de Povlakte vaak zo'n dichte mist dat je geen vijftig meter ver kunt kijken.

D'inverno in pianura può anche nevicare. Intorno a Vercelli e Novara si stendono le risaie più grandi d'Europa, e la cucina è fatta di piatti caldi e sostanziosi, come la polenta e i bolliti.

In de winter kan het in de vlakte zelfs sneeuwen. Rond Vercelli en Novara liggen de grootste rijstvelden van Europa, en de keuken bestaat uit warme, stevige gerechten zoals polenta en gekookt vlees.

Due grandi catene montuose attraversano l'Italia. Le Alpi, a nord, fermano gran parte dei venti freddi che arrivano dal Nord Europa. Così sul Lago di Garda e sul Lago di Como l'inverno è sorprendentemente mite: sulle rive crescono olivi, oleandri e perfino limoni.

Twee grote bergketens lopen door Italië. De Alpen in het noorden houden een groot deel van de koude wind uit Noord-Europa tegen. Daardoor is de winter aan het Gardameer en het Comomeer verrassend zacht: aan de oevers groeien olijfbomen, oleanders en zelfs citroenen.

In alta montagna il clima è alpino, con estati fresche e inverni lunghi e nevosi. Località come Cortina d'Ampezzo, Courmayeur e Madonna di Campiglio attirano ogni anno sciatori da tutto il mondo. Anche sugli Appennini, d'inverno, la neve non manca.

Hoog in de bergen heerst een alpien klimaat, met koele zomers en lange, sneeuwrijke winters. Plaatsen als Cortina d'Ampezzo, Courmayeur en Madonna di Campiglio trekken elk jaar skiërs uit de hele wereld. Ook in de Apennijnen is er in de winter sneeuw genoeg.

Più a sud, in Toscana, in Umbria e nel Lazio, il clima diventa più mite. Lungo la costa il Mar Tirreno rende gli inverni meno freddi, mentre nelle zone interne le temperature scendono di più.

Verder naar het zuiden, in Toscane, Umbrië en Lazio, wordt het klimaat milder. Aan de kust zorgt de Tyrreense Zee voor minder koude winters, terwijl de temperaturen in het binnenland verder dalen.

Sulle colline crescono ovunque olivi e viti, e dal Chianti ai Castelli Romani si producono vini famosi. La primavera e l'autunno sono lunghi e piacevoli, e molti viaggiatori scelgono proprio questi mesi per visitare Firenze, Siena o Roma.

Op de heuvels groeien overal olijfbomen en wijnstokken, en van de Chianti tot de Castelli Romani worden beroemde wijnen gemaakt. Lente en herfst zijn lang en aangenaam, en veel reizigers kiezen juist die maanden om Florence, Siena of Rome te bezoeken.

Nel Sud il clima è mediterraneo. Le estati sono lunghe, secche e molto calde, e a volte arriva lo scirocco, un vento caldo che soffia dal Sahara e porta aria pesante e sabbia rossastra.

In het zuiden is het klimaat mediterraan. De zomers zijn lang, droog en erg heet, en soms waait de sirocco, een hete wind uit de Sahara die zware lucht en roodachtig zand meebrengt.

In Sicilia e in Puglia d'estate si superano spesso i 40 gradi. L'11 agosto 2021, vicino a Siracusa, il termometro ha segnato 48,8 gradi, la temperatura più alta mai registrata in Europa. Gli inverni invece sono brevi e dolci, e a febbraio non è raro pranzare all'aperto.

Op Sicilië en in Apulië wordt het 's zomers vaak warmer dan 40 graden. Op 11 augustus 2021 wees de thermometer bij Syracuse 48,8 graden aan, de hoogste temperatuur die ooit in Europa is gemeten. De winters zijn daarentegen kort en zacht, en in februari buiten lunchen is niets bijzonders.

L'Italia ha quasi 8.000 chilometri di coste, e il mare funziona come un grande termosifone: d'estate rinfresca, d'inverno restituisce il calore accumulato. Per questo nelle città sulla costa le temperature cambiano meno che nell'entroterra.

Italië heeft bijna 8000 kilometer kust, en de zee werkt als een enorme radiator: in de zomer koelt ze af, in de winter geeft ze de opgeslagen warmte weer af. Daarom schommelen de temperaturen in kuststeden minder dan in het binnenland.

A Milano d'inverno si gela, ma a un paio d'ore di macchina, sulla costa ligure, crescono palme e fiori anche a gennaio. Non per niente la zona di Sanremo si chiama Riviera dei Fiori.

In Milaan vriest het in de winter, maar een paar uur rijden verderop, aan de Ligurische kust, groeien zelfs in januari palmen en bloemen. Niet voor niets heet de streek rond Sanremo de Riviera dei Fiori, de Bloemenrivièra.

In quasi tutta la penisola la stagione più piovosa è l'autunno. Ma tra le regioni ci sono grandi differenze: in alcune zone del Friuli cadono più di 3.000 millimetri di pioggia all'anno, mentre in certe parti della Sicilia e della Puglia si arriva a fatica a 500, e la siccità è un problema frequente.

Op bijna het hele schiereiland is de herfst het natste seizoen. Maar de verschillen tussen de regio's zijn groot: in delen van Friuli valt meer dan 3000 millimeter regen per jaar, terwijl sommige streken op Sicilië en in Apulië nauwelijks aan 500 komen en droogte er vaak een probleem is.

D'estate al Nord e sugli Appennini i temporali sono frequenti, spesso nel pomeriggio e a volte con la grandine. Sulle coste del Sud, invece, tra giugno e settembre può non piovere per settimane.

In de zomer zijn onweersbuien in het noorden en in de Apennijnen gewoon, vaak 's middags en soms met hagel. Aan de kusten van het zuiden kan het daarentegen tussen juni en september weken achter elkaar droog blijven.

In Italia ogni vento ha un nome e un carattere. La bora è un vento freddo e violentissimo che scende su Trieste: le raffiche possono superare i 150 chilometri all'ora, e un tempo lungo alcune strade si tendevano corde a cui i passanti potevano aggrapparsi.

In Italië heeft elke wind een naam en een eigen karakter. De bora is een koude, uiterst heftige wind die over Triëst raast: windstoten kunnen boven de 150 kilometer per uur uitkomen, en vroeger spande men in sommige straten touwen waaraan voorbijgangers zich konden vasthouden.

Il maestrale soffia da nord-ovest sulla Sardegna e porta aria fresca e mare mosso. La tramontana, che arriva da nord, spazza via le nuvole: nel Centro Italia regala giornate limpide, ma con un freddo pungente.

De mistral waait uit het noordwesten over Sardinië en brengt frisse lucht en een woelige zee. De tramontana komt uit het noorden en veegt de wolken weg: in Midden-Italië zorgt hij voor heldere dagen, maar met een bijtende kou.

Il clima decide in gran parte che cosa si mangia nelle varie regioni. Il sole del Sud fa maturare pomodori dolcissimi e agrumi profumati, come i limoni della Costiera Amalfitana e le arance rosse che crescono intorno all'Etna.

Wat er in de verschillende regio's gegeten wordt, hangt grotendeels af van het klimaat. De zuidelijke zon laat zoete tomaten en geurige citrusvruchten rijpen, zoals de citroenen van de Amalfikust en de bloedsinaasappels die rond de Etna groeien.

Il Nord, più fresco e umido, ha grandi pascoli e quindi molto latte. Qui si cucina più con il burro che con l'olio, e nascono formaggi stagionati come il Parmigiano Reggiano e il Grana Padano, oltre a piatti come il risotto e la cotoletta alla milanese.

Het koelere, vochtigere noorden heeft grote weiden en dus veel melk. Hier kookt men meer met boter dan met olie, en hier komen gerijpte kazen vandaan zoals Parmigiano Reggiano en Grana Padano, en ook gerechten als risotto en de Milanese kotelet.

Anche l'Italia sente gli effetti del riscaldamento globale. I ghiacciai alpini si ritirano anno dopo anno: il 3 luglio 2022 un enorme blocco di ghiaccio si è staccato dalla Marmolada, nelle Dolomiti, e ha ucciso undici escursionisti.

Ook Italië merkt de gevolgen van de opwarming van de aarde. De Alpengletsjers krimpen jaar na jaar: op 3 juli 2022 brak een enorm blok ijs af van de Marmolada in de Dolomieten, waarbij elf wandelaars omkwamen.

Le estati sono sempre più calde e anche il mare si scalda. Gli eventi estremi sono più frequenti: nel maggio 2023 piogge eccezionali hanno provocato una grave alluvione in Emilia-Romagna, e migliaia di persone hanno dovuto lasciare la propria casa.

De zomers worden steeds heter en ook de zee warmt op. Extreem weer komt vaker voor: in mei 2023 veroorzaakte uitzonderlijk veel regen zware overstromingen in Emilia-Romagna, en duizenden mensen moesten hun huis verlaten.

In Sicilia si può sciare guardando il mare. Sull'Etna, il vulcano attivo più alto d'Europa, ci sono piste da sci, e nelle giornate limpide dall'alto si vede il Mediterraneo.

Op Sicilië kun je skiën met uitzicht op zee. Op de Etna, de hoogste actieve vulkaan van Europa, liggen skipistes, en op heldere dagen zie je van boven de Middellandse Zee.

In Puglia, invece, la pioggia è sempre stata preziosa. Sotto molti trulli, le tipiche case di pietra con il tetto a cono, c'è una cisterna che raccoglie l'acqua piovana che scende dal tetto.

In Apulië was regen daarentegen altijd kostbaar. Onder veel trulli, de typische stenen huizen met een kegelvormig dak, ligt een regenbak die het water opvangt dat van het dak stroomt.

In Italia non c'è un clima unico. In una giornata di marzo si può sciare sulle Alpi la mattina e, poche ore dopo, passeggiare sul lungomare di Genova con il cappotto aperto.

Italië heeft niet één klimaat. Op een dag in maart kun je 's ochtends in de Alpen skiën en een paar uur later met open jas over de boulevard van Genua wandelen.

Prima di fare la valigia conviene quindi guardare bene la cartina: ad agosto a Palermo basta una maglietta, a dicembre a Milano servono cappotto e sciarpa, e in montagna anche gli scarponi.

Kijk dus goed op de kaart voordat je je koffer pakt: in augustus heb je in Palermo genoeg aan een T-shirt, in december heb je in Milaan een jas en sjaal nodig, en in de bergen ook stevige schoenen.