Fare bella figura

In Italia l'aspetto esteriore conta, e non per pura vanità. Dietro c'è un'idea che gli italiani imparano fin da bambini e che regola molti rapporti sociali: fare "bella figura".

In Italië telt het uiterlijk, en niet uit pure ijdelheid. Erachter zit een idee dat Italianen al als kind leren en dat veel sociale verhoudingen bepaalt: "bella figura" maken, oftewel een goede indruk maken.

Non significa indossare abiti firmati o costosi. Fare bella figura vuol dire presentarsi bene e comportarsi bene davanti alla famiglia, ai vicini, ai colleghi: in una parola, davanti agli altri.

Het betekent niet dat je dure merkkleding draagt. Bella figura maken wil zeggen dat je er verzorgd uitziet en je netjes gedraagt tegenover je familie, je buren en je collega's: kortom, tegenover anderen.

In inglese si dice che non bisogna giudicare un libro dalla copertina, e anche l'italiano ha il suo proverbio: "L'abito non fa il monaco". Nella vita di tutti i giorni, però, la copertina conta eccome.

In het Engels zeggen ze dat je een boek niet op zijn omslag moet beoordelen, en ook het Italiaans heeft zijn spreekwoord: "L'abito non fa il monaco", het habijt maakt nog geen monnik. In het dagelijks leven telt de omslag echter wel degelijk.

Fare bella figura significa presentarsi al meglio delle proprie possibilità, che non sono uguali per tutti. È una forma di rispetto per se stessi, ma soprattutto per le persone che si incontrano.

Bella figura maken betekent dat je je zo goed mogelijk presenteert, en dat is niet voor iedereen hetzelfde. Het is een vorm van respect voor jezelf, maar vooral voor de mensen die je ontmoet.

La moda italiana non vive solo sulle passerelle di Milano: la si vede ogni giorno per strada. Molti italiani non uscirebbero mai in pigiama o con una tuta sformata, nemmeno per comprare il pane sotto casa.

Italiaanse mode leeft niet alleen op de catwalks van Milaan: je ziet haar elke dag op straat. Veel Italianen zouden nooit in pyjama of in een uitgezakt trainingspak de deur uitgaan, zelfs niet om brood te halen bij de bakker om de hoek.

I vestiti sono un modo di comunicare. Chi si veste con cura per un appuntamento, anche informale, dice all'altro senza parole: "Per me sei importante, e mi sono preparato per te".

Kleding is een manier van communiceren. Wie zich voor een afspraak zorgvuldig aankleedt, ook als die informeel is, zegt zonder woorden tegen de ander: "Je bent belangrijk voor me, en ik heb me voor jou klaargemaakt."

La parola "sprezzatura" non nasce nel mondo della moda. La usò per primo Baldassare Castiglione nel "Libro del Cortegiano", pubblicato nel 1528, per descrivere il perfetto uomo di corte: uno che fa le cose difficili come se fossero facilissime, senza mostrare fatica.

Het woord "sprezzatura" komt niet uit de modewereld. Baldassare Castiglione gebruikte het als eerste in "Il Libro del Cortegiano" (Het boek van de hoveling), verschenen in 1528, om de volmaakte hoveling te beschrijven: iemand die moeilijke dingen doet alsof ze heel gemakkelijk zijn, zonder enige inspanning te tonen.

Oggi la parola si usa soprattutto per lo stile. L'eleganza italiana non deve sembrare rigida o studiata: la giacca slacciata, la sciarpa annodata in fretta, l'aria di chi si è vestito bene per istinto e non dopo un'ora davanti allo specchio.

Tegenwoordig gebruikt men het woord vooral voor stijl. Italiaanse elegantie mag niet stijf of bestudeerd lijken: het openhangende jasje, de haastig geknoopte sjaal, de uitstraling van iemand die zich uit instinct goed heeft aangekleed en niet na een uur voor de spiegel.

La bella figura riguarda anche le buone maniere. In Italia le regole di comportamento si chiamano "galateo", dal titolo di un libro di Giovanni Della Casa pubblicato nel 1558. Rispondere con gentilezza e saper stare a tavola contano quanto un bel vestito.

Bella figura gaat ook over goede manieren. In Italië heten de etiquetteregels "galateo", naar de titel van een boek van Giovanni Della Casa dat in 1558 verscheen. Beleefd antwoorden en weten hoe je je aan tafel gedraagt, tellen net zo zwaar als een mooi pak.

Al contrario, alzare la voce in pubblico, trattare male un cameriere o arrivare a una cena a mani vuote, senza una bottiglia di vino o un vassoio di pasticcini, sono esempi di "brutta figura". E una brutta figura non si dimentica in fretta.

Daarentegen zijn je stem verheffen in het openbaar, onbeleefd zijn tegen een ober of met lege handen op een etentje verschijnen, zonder een fles wijn of een schaal gebakjes, voorbeelden van een "brutta figura", een slechte indruk. En een slechte indruk wordt niet snel vergeten.

Il palcoscenico della bella figura è la passeggiata del tardo pomeriggio o della domenica. In molte città e paesi, verso sera, la gente esce e percorre su e giù il corso principale; in alcune zone questa abitudine si chiama "struscio" o "fare le vasche".

Het podium van de bella figura is de passeggiata aan het eind van de middag of op zondag. In veel steden en dorpen gaan de mensen tegen de avond naar buiten en lopen ze de hoofdstraat op en neer; in sommige streken heet die gewoonte "struscio" of "fare le vasche", baantjes trekken.

Non si cammina per fare movimento, ma per vedere ed essere visti. Ci si ferma a salutare, si notano i vestiti nuovi, si commentano le novità del paese, e così i legami tra le persone restano vivi.

Je loopt niet om te bewegen, maar om te zien en gezien te worden. Mensen blijven staan om te groeten, letten op nieuwe kleren en bespreken het dorpsnieuws, en zo blijven de banden tussen mensen levend.

Per molti italiani la qualità conta più della quantità: meglio una sola giacca ben fatta che dieci giacche di poco prezzo. Un buon paio di scarpe o un buon cappotto devono durare anni.

Voor veel Italianen gaat kwaliteit boven kwantiteit: liever één goed gemaakt jasje dan tien goedkope. Een goed paar schoenen of een goede jas moet jaren meegaan.

Da questa attenzione al dettaglio nasce il mito del "su misura". Molti hanno ancora un sarto o un calzolaio di fiducia, perché un abito che cade alla perfezione fa più bella figura di un abito costoso ma della taglia sbagliata.

Uit die aandacht voor detail komt de mythe van "su misura", maatwerk. Veel mensen hebben nog een vaste kleermaker of schoenmaker, want een pak dat perfect zit, maakt een betere indruk dan een duur pak in de verkeerde maat.

Lo stile cambia da una città all'altra. A Milano, capitale della moda, l'eleganza è sobria e professionale, spesso in grigio, blu e nero. Qui, nel "quadrilatero della moda" intorno a via Montenapoleone, hanno sede le boutique dei grandi marchi.

De stijl verschilt van stad tot stad. In Milaan, de modehoofdstad, is elegantie sober en zakelijk, vaak in grijs, blauw en zwart. Hier, in het "modevierkant" rond de Via Montenapoleone, hebben de grote merken hun boetieks.

A Napoli la tradizione sartoriale è famosa per le giacche morbide e leggere, adatte al clima caldo. Firenze ospita due volte all'anno Pitti Uomo, una delle fiere di moda maschile più importanti del mondo, dove i visitatori sfoggiano colori vivaci, cappelli e foulard.

Napels staat bekend om een kleermakerstraditie van zachte, lichte jasjes die bij het warme klimaat passen. Florence is twee keer per jaar gastheer van Pitti Uomo, een van de belangrijkste beurzen voor herenmode ter wereld, waar bezoekers pronken met felle kleuren, hoeden en zijden sjaaltjes.

La paura di fare brutta figura, o peggio una "figuraccia", è un freno potente. Spinge le persone a comportarsi bene e a mantenere un certo decoro in pubblico.

De angst om een brutta figura te maken, of erger nog een "figuraccia", een echte blunder, is een krachtige rem. Die zet mensen ertoe aan zich goed te gedragen en in het openbaar een zeker fatsoen te bewaren.

Non è solo un imbarazzo personale. È la sensazione di aver deluso gli altri, o di aver mostrato poco autocontrollo o poco gusto. E a volte la brutta figura ricade su tutta la famiglia.

Het is niet alleen persoonlijke gêne. Het is het gevoel anderen te hebben teleurgesteld, of te weinig zelfbeheersing of smaak te hebben getoond. En soms valt de slechte indruk op de hele familie terug.

Gli occhiali da sole sono forse l'accessorio più italiano di tutti: fanno parte dell'abbigliamento quanto la giacca o la borsa. In provincia di Belluno, ai piedi delle Dolomiti, c'è il più importante distretto italiano dell'occhiale; qui, ad Agordo, Leonardo Del Vecchio fondò nel 1961 Luxottica, oggi una delle maggiori aziende di occhiali del mondo.

De zonnebril is misschien wel het meest Italiaanse accessoire van allemaal: hij hoort net zo goed bij de outfit als het jasje of de handtas. In de provincie Belluno, aan de voet van de Dolomieten, ligt het belangrijkste brillendistrict van Italië; hier, in Agordo, richtte Leonardo Del Vecchio in 1961 Luxottica op, nu een van de grootste brillenbedrijven ter wereld.

Portarli sulla testa o appesi al colletto della camicia, anche quando il sole non c'è, è un gesto molto italiano. È proprio quel tocco di sprezzatura di cui si parlava prima.

Hem op je hoofd dragen of aan de kraag van je overhemd hangen, ook als de zon niet schijnt, is een heel Italiaans gebaar. Het is precies dat vleugje sprezzatura waar het eerder over ging.

Si dice che per giudicare l'eleganza di un italiano bisogna guardargli i piedi. Le scarpe devono essere pulite e in buono stato; non a caso alcune delle calzature più pregiate del mondo si producono nelle Marche e lungo la Riviera del Brenta, in Veneto.

Men zegt dat je naar de voeten van een Italiaan moet kijken om zijn elegantie te beoordelen. Schoenen moeten schoon en in goede staat zijn; niet toevallig worden enkele van de fijnste schoenen ter wereld gemaakt in de Marche en langs de Riviera del Brenta in Veneto.

Le scarpe da ginnastica sono accettate, anche in ufficio, purché siano pulite e abbinate al resto. Scarpe consumate o sporche, invece, sono il segnale più rapido di una brutta figura.

Sneakers zijn geaccepteerd, zelfs op kantoor, zolang ze schoon zijn en bij de rest passen. Versleten of vuile schoenen zijn daarentegen het snelste teken van een brutta figura.

A uno straniero in Italia bastano poche regole per fare bella figura: vestirsi in modo curato, salutare quando entra in un negozio, non presentarsi a casa d'altri a mani vuote. Non serve spendere una fortuna.

Een buitenlander in Italië heeft maar een paar regels nodig om bella figura te maken: verzorgd gekleed gaan, groeten als je een winkel binnenstapt en nooit met lege handen bij iemand thuis aankomen. Je hoeft er geen fortuin aan uit te geven.

L'idea è così radicata che si sente anche nella lingua. Quando qualcuno sbaglia in pubblico si esclama "Che figura!", mentre a chi si è presentato benissimo si dice: "Hai fatto un figurone!".

Het idee zit zo diep dat je het ook in de taal hoort. Als iemand in het openbaar een flater slaat, roept men "Che figura!", "Wat gênant!", terwijl iemand die een geweldige indruk heeft gemaakt te horen krijgt: "Hai fatto un figurone!", "Je hebt een topindruk gemaakt!"