Il Calcio

In Italia, per attaccare discorso con uno sconosciuto, ci sono due argomenti sicuri: il tempo e il calcio. Per molti italiani il calcio è una specie di 'religione laica', con i suoi riti, i suoi santi e il suo calendario.

Wie in Italië een gesprek met een onbekende wil beginnen, heeft twee veilige onderwerpen: het weer en voetbal. Voor veel Italianen is voetbal een soort 'wereldlijke religie', met eigen rituelen, eigen heiligen en een eigen kalender.

Dalla Serie A ai campetti di periferia, il pallone unisce nonni, padri e figli, che spesso tifano per la stessa squadra da tre generazioni.

Van de Serie A tot de trapveldjes aan de rand van de stad verbindt de bal grootvaders, vaders en kinderen, die vaak al drie generaties lang voor dezelfde club zijn.

Per decenni le partite di Serie A si sono giocate tutte la domenica alle tre del pomeriggio. Oggi, per la televisione, il campionato è sparso tra venerdì e lunedì, ma la 'domenica del pallone' resta nell'immaginario di tutti.

Decennialang werden alle wedstrijden in de Serie A op zondag om drie uur 's middags gespeeld. Nu is de speelronde vanwege de televisie verspreid over vrijdag tot en met maandag, maar de 'voetbalzondag' leeft nog in ieders verbeelding.

Una volta milioni di italiani seguivano le partite alla radio, con la trasmissione 'Tutto il calcio minuto per minuto', nata nel 1960. Oggi c'è chi va allo stadio con la sciarpa al collo e chi guarda la partita in TV, ma l'emozione è la stessa: novanta minuti di ansia, rabbia e, qualche volta, pura gioia.

Vroeger volgden miljoenen Italianen de wedstrijden op de radio, in het programma 'Tutto il calcio minuto per minuto' (Al het voetbal minuut voor minuut), dat sinds 1960 bestaat. Nu gaat de een met een sjaal om naar het stadion en kijkt de ander op tv, maar de emotie is dezelfde: negentig minuten spanning, woede en soms pure vreugde.

In Italia il tifo è legato a doppio filo al campanilismo, l'attaccamento alla propria città, che prende il nome dal campanile del paese. Spesso non si tifa solo per una squadra, ma per la propria città contro quella vicina.

In Italië is supporter zijn nauw verbonden met campanilismo, de gehechtheid aan de eigen stad, genoemd naar de klokkentoren (campanile) van het dorp. Vaak ben je niet alleen voor een club, maar voor je eigen stad tegen de buurstad.

I derby sono i giorni di massima tensione: Inter contro Milan è il 'derby della Madonnina', Roma contro Lazio il 'derby della Capitale', Juventus contro Torino il 'derby della Mole'. Chi vince può prendere in giro colleghi e amici della squadra avversaria per mesi.

Derby's zijn de dagen van de grootste spanning: Inter tegen Milan is de 'derby della Madonnina', Roma tegen Lazio de 'derby della Capitale', Juventus tegen Torino de 'derby della Mole'. Wie wint, mag collega's en vrienden van de andere club maandenlang plagen.

C'è però un momento in cui le rivalità si dimenticano: quando gioca la Nazionale. I giocatori sono chiamati 'gli Azzurri' per il colore della maglia, l'azzurro di Casa Savoia, la famiglia reale che unificò l'Italia.

Er is echter één moment waarop alle rivaliteit vergeten is: als het nationale elftal speelt. De spelers heten 'de Azzurri', naar de kleur van hun shirt, het blauw van het Huis Savoye, de koninklijke familie die Italië verenigde.

L'Italia ha vinto quattro Mondiali (1934, 1938, 1982 e 2006) e due Europei (1968 e 2021). Nelle notti delle partite importanti le piazze si riempiono di bandiere tricolori, e un Paese di quasi 60 milioni di persone canta come un unico coro.

Italië heeft vier keer het WK gewonnen (1934, 1938, 1982 en 2006) en twee keer het EK (1968 en 2021). Op avonden van grote wedstrijden lopen de pleinen vol met driekleurige vlaggen, en een land van bijna 60 miljoen mensen zingt als één koor.

Il posto dove il calcio vive ogni giorno è il bar. Davanti a un caffè o a un aperitivo si discute senza fine di schemi, di errori dell'arbitro e di calciomercato.

De plek waar het voetbal elke dag leeft, is de bar. Bij een koffie of een aperitief wordt eindeloos gediscussieerd over tactiek, fouten van de scheidsrechter en transfers.

Si dice che l'Italia abbia sessanta milioni di commissari tecnici: ogni tifoso è convinto di sapere meglio dell'allenatore chi deve giocare e come si vince la partita.

Men zegt dat Italië zestig miljoen bondscoaches heeft: elke supporter is ervan overtuigd dat hij beter dan de trainer weet wie er moet spelen en hoe je de wedstrijd wint.

Il calcio è entrato anche nella lingua di tutti i giorni. Molte espressioni nate sul campo si usano al lavoro, in famiglia e perfino in politica.

Het voetbal is ook in de alledaagse taal terechtgekomen. Veel uitdrukkingen die op het veld zijn ontstaan, worden gebruikt op het werk, in de familie en zelfs in de politiek.

'Salvarsi in corner' vuol dire cavarsela all'ultimo momento. 'Fare melina' significa perdere tempo, come i giocatori che si passano la palla senza attaccare. E 'entrare a gamba tesa' vuol dire intervenire in modo duro e aggressivo in una discussione.

'Salvarsi in corner' (zich redden met een hoekschop) betekent er op het laatste moment nog onderuit komen. 'Fare melina' betekent tijd rekken, zoals spelers die de bal rondspelen zonder aan te vallen. En 'entrare a gamba tesa' (met gestrekt been ingaan) betekent hard en agressief tussenbeide komen in een discussie.

L'Italia ha prodotto alcuni dei più grandi calciatori della storia: Roberto Baggio, il 'Divin Codino', famoso per il suo codino e per la sua classe; Francesco Totti, che giocò tutta la carriera nella Roma; Paolo Maldini, che difese i colori del Milan per 25 stagioni.

Italië heeft enkele van de grootste voetballers uit de geschiedenis voortgebracht: Roberto Baggio, de 'Goddelijke Paardenstaart', beroemd om zijn staartje en zijn klasse; Francesco Totti, die zijn hele carrière bij AS Roma speelde; Paolo Maldini, die 25 seizoenen lang de kleuren van AC Milan verdedigde.

Questi giocatori sono rispettati anche dai tifosi delle squadre avversarie. Totti e Maldini, in particolare, sono il simbolo di una cosa sempre più rara nel calcio moderno: la fedeltà a una sola maglia.

Deze spelers worden zelfs door supporters van andere clubs gerespecteerd. Vooral Totti en Maldini staan voor iets wat in het moderne voetbal steeds zeldzamer wordt: trouw aan één shirt.

Ecco alcune parole indispensabili per sopravvivere a una domenica di campionato in Italia:

Hier zijn een paar onmisbare woorden om een competitiezondag in Italië te overleven:

Oltre alla passione, il calcio è un'industria. I diritti televisivi della Serie A valgono centinaia di milioni di euro all'anno, e a questi si aggiungono sponsor, biglietti e magliette vendute in tutto il mondo.

Naast passie is voetbal ook een industrie. De tv-rechten van de Serie A zijn honderden miljoenen euro's per jaar waard, en daar komen sponsors, kaartjes en shirts bij die over de hele wereld worden verkocht.

Alcuni club, come la Juventus e la Lazio, sono quotati in Borsa, e oggi diverse grandi squadre, tra cui Milan, Inter e Roma, appartengono a fondi o imprenditori americani.

Sommige clubs, zoals Juventus en Lazio, staan op de beurs, en tegenwoordig zijn verschillende grote clubs, waaronder AC Milan, Inter en AS Roma, in handen van Amerikaanse fondsen of ondernemers.

Il fantacalcio, inventato in Italia nel 1990 da Riccardo Albini, è un gioco in cui gruppi di amici si 'comprano' i calciatori veri con un'asta e formano squadre virtuali. Dopo ogni giornata, milioni di persone controllano i voti dati ai giocatori dai giornali sportivi.

Fantacalcio, in 1990 in Italië bedacht door Riccardo Albini, is een spel waarin vriendengroepen op een veiling echte voetballers 'kopen' en virtuele teams samenstellen. Na elke speelronde controleren miljoenen mensen de cijfers die sportkranten aan de spelers geven.

Il gioco ha creato situazioni curiose: c'è chi esulta per un gol subito dalla propria squadra del cuore, solo perché a segnare è stato un attaccante della sua squadra di fantacalcio.

Het spel leidt tot vreemde situaties: sommigen juichen bij een tegendoelpunt tegen hun favoriete club, alleen omdat de maker een spits uit hun fantacalcio-team is.

Stadi come San Siro a Milano, inaugurato nel 1926, o l'Olimpico di Roma, sede delle Olimpiadi del 1960, sono considerati 'templi' del calcio. Hanno ospitato finali europee, la finale dei Mondiali del 1990 all'Olimpico e grandi concerti.

Stadions als San Siro in Milaan, geopend in 1926, of het Olympisch Stadion in Rome, waar de Spelen van 1960 werden gehouden, gelden als 'tempels' van het voetbal. Er werden Europese finales gespeeld, de WK-finale van 1990 in het Olimpico, en grote concerten gehouden.

Molti stadi italiani però sono vecchi, scomodi e spesso di proprietà dei comuni. Da anni si discute di costruirne di nuovi, ma per i tifosi questi luoghi restano pieni di ricordi, di cori e di partite indimenticabili.

Veel Italiaanse stadions zijn echter oud, oncomfortabel en vaak eigendom van de gemeente. Al jaren wordt gesproken over nieuwbouw, maar voor de supporters blijven deze plekken vol herinneringen, spreekkoren en onvergetelijke wedstrijden.

Il calcio in Italia somiglia al Paese: passionale, rumoroso, a volte caotico, ma raramente indifferente.

Voetbal in Italië lijkt op het land zelf: hartstochtelijk, luidruchtig, soms chaotisch, maar zelden onverschillig.

Per chi studia l'italiano, sapere il nome di una squadra e il risultato dell'ultima partita è un ottimo modo per rompere il ghiaccio. Basta chiedere 'Per chi tifi?' e la conversazione è assicurata.

Voor wie Italiaans leert, is het kennen van een clubnaam en de uitslag van de laatste wedstrijd een prima manier om het ijs te breken. Vraag gewoon 'Per chi tifi?' (Voor welke club ben jij?) en een gesprek is gegarandeerd.