الْحَيَاة فِي الصَّحْرَاء

الصَّحْرَاء جُزْء كَبِير مِنَ الْعَالَم الْعَرَبِيّ. مِنَ الصَّحْرَاء الْكُبْرَى فِي أَفْرِيقِيَا إِلَى صَحَارِي الْجَزِيرَة الْعَرَبِيَّة، هُنَاكَ رِمَال وَجِبَال وَسَمَاء وَاسِعَة.

De woestijn is een groot deel van de Arabische wereld. Van de Sahara in Afrika tot de woestijnen van het Arabisch Schiereiland zijn er zand, bergen en een wijde hemel.

فِي هٰذِهِ الْمَقَالَة نَتَعَرَّف عَلَى الْحَيَاة فِي الصَّحْرَاء: الْبَدْو، وَالْجِمَال، وَالْمَاء، وَالنُّجُوم، وَالْكَرَم.

In dit artikel leren we het leven in de woestijn kennen: de bedoeïenen, de kamelen, het water, de sterren en de gastvrijheid.

«الْبَدْو» هُمُ النَّاس الَّذِينَ يَعِيشُون فِي الْبَادِيَة، أَيِ الصَّحْرَاء. فِي الْمَاضِي كَانُوا يَتَنَقَّلُون دَائِمًا مِنْ مَكَان إِلَى مَكَان، يَبْحَثُون عَنِ الْمَاء وَالْعُشْب لِحَيَوَانَاتِهِم.

De "bedoeïenen" zijn de mensen die in de badiya wonen, dat wil zeggen in de woestijn. Vroeger trokken ze steeds van plaats naar plaats, op zoek naar water en gras voor hun dieren.

كَانُوا يَعِيشُون فِي «بُيُوت الشَّعَر»، وَهِيَ خِيَام مِنْ شَعَر الْمَاعِز. هٰذِهِ الْخِيَام تَحْمِي مِنَ الشَّمْس فِي النَّهَار وَمِنَ الْبَرْد فِي اللَّيْل، وَنَقْلُهَا سَهْل.

Ze woonden in "huizen van haar", tenten van geitenhaar. Die tenten beschermen overdag tegen de zon en 's nachts tegen de kou, en ze zijn makkelijk te verplaatsen.

وَالْيَوْم يَعِيش أَكْثَر الْبَدْو فِي الْقُرَى وَالْمُدُن. لٰكِنْ كَثِير مِنَ الْعَائِلَات فِي الْخَلِيج تُحِبّ الرِّحْلَات إِلَى الْبَرّ فِي الشِّتَاء، وَتَنْصِب الْخِيَام هُنَاكَ أَيَّامًا.

Tegenwoordig wonen de meeste bedoeïenen in dorpen en steden. Maar veel families in de Golf trekken in de winter graag de woestijn in, en zetten daar dagenlang hun tenten op.

الْجَمَل اسْمُهُ «سَفِينَة الصَّحْرَاء»، لِأَنَّهُ يَحْمِل النَّاس وَالْبِضَاعَة فِي الرِّمَال، كَمَا تَحْمِلُهُم السَّفِينَة فِي الْبَحْر.

De kameel wordt "het schip van de woestijn" genoemd, omdat hij mensen en goederen door het zand draagt, zoals een schip ze over de zee draagt.

الْجَمَل يَسْتَطِيع أَنْ يَعِيش أَيَّامًا كَثِيرَة بِلَا مَاء. وَفِي سَنَامِهِ دُهْن، لَا مَاء، كَمَا يَظُنّ بَعْض النَّاس.

Een kameel kan vele dagen zonder water. In zijn bult zit vet, geen water, zoals sommige mensen denken.

وَلِلْجَمَل رُمُوش طَوِيلَة تَحْمِي عَيْنَيْهِ مِنَ الرَّمْل، وَأَقْدَام عَرِيضَة لَا تَغُوص فِي الرِّمَال.

Kamelen hebben lange wimpers die hun ogen tegen het zand beschermen, en brede voeten die niet in het zand wegzakken.

وَالْعَرَب يُحِبُّون الْجَمَل كَثِيرًا، وَفِي الْعَرَبِيَّة كَلِمَات كَثِيرَة جِدًّا لِلْجَمَل وَالنَّاقَة. وَحَلِيب النَّاقَة وَلَحْمُهَا مِنْ طَعَام الْبَدْو.

Arabieren houden heel veel van de kameel, en het Arabisch heeft heel veel woorden voor de kameel en de kamelenmerrie. De melk en het vlees van de merrie horen bij het eten van de bedoeïenen.

الْمَاء فِي الصَّحْرَاء أَغْلَى شَيْء. الْبَدْو يَعْرِفُون أَمَاكِن الْآبَار، وَيَحْفَظُون الطُّرُق بَيْنَهَا جَيِّدًا.

In de woestijn is water het kostbaarste wat er is. De bedoeïenen weten waar de putten zijn, en ze kennen de routes ertussen uit hun hoofd.

وَ«الْوَاحَة» مَكَان فِيهِ مَاء فِي وَسَط الصَّحْرَاء. حَوْلَ الْمَاء نَخْل وَبَسَاتِين وَبُيُوت. وَمِنْ أَشْهَر الْوَاحَات وَاحَة سِيوَة فِي مِصْر، وَوَاحَة الْأَحْسَاء فِي السُّعُودِيَّة.

Een "oase" is een plek met water midden in de woestijn. Rond het water staan palmbomen, tuinen en huizen. Tot de beroemdste oases horen Siwa in Egypte en Al-Ahsa in Saudi-Arabië.

وَعِنْدَ الْبَدْو قَاعِدَة قَدِيمَة: لَا أَحَد يَمْنَع الْمَاء عَنْ إِنْسَان عَطْشَان.

De bedoeïenen hebben een oude regel: niemand weigert water aan iemand die dorst heeft.

وَفِي بَعْض الْمَنَاطِق حَفَرَ النَّاس قَنَوَات تَحْت الْأَرْض تَحْمِل الْمَاء إِلَى الْبَسَاتِين، وَاسْمُهَا فِي عُمَان «الْأَفْلَاج».

In sommige streken groeven mensen ondergrondse kanalen om het water naar de tuinen te brengen, en in Oman heten die "aflaj".

الْكَرَم أَهَمّ صِفَة عِنْدَ الْبَدْو. إِذَا وَصَلَ ضَيْف إِلَى الْخَيْمَة، يَسْتَقْبِلُهُ صَاحِب الْخَيْمَة، وَيُقَدِّم لَهُ الْقَهْوَة وَالتَّمْر، ثُمَّ الطَّعَام.

Vrijgevigheid is voor de bedoeïenen de belangrijkste eigenschap. Als er een gast bij de tent komt, ontvangt de eigenaar hem en biedt hem koffie en dadels aan, en daarna eten.

وَيُقَال إِنَّ الضَّيْف عِنْدَ الْبَدْو يَبْقَى ثَلَاثَة أَيَّام قَبْلَ أَنْ يَسْأَلَهُ أَحَد عَنْ سَبَب زِيَارَتِهِ.

Men zegt dat een gast bij de bedoeïenen drie dagen blijft voordat iemand hem naar de reden van zijn bezoek vraagt.

وَأَشْهَر رَجُل كَرِيم فِي تَارِيخ الْعَرَب هُوَ «حَاتِم الطَّائِيّ». تَقُول الْقِصَّة إِنَّهُ ذَبَحَ فَرَسَهُ لِضُيُوفِهِ، لِأَنَّهُ لَمْ يَكُنْ عِنْدَهُ طَعَام آخَر. وَالْعَرَب يَقُولُون حَتَّى الْيَوْم عَنِ الرَّجُل الْكَرِيم: «أَكْرَم مِنْ حَاتِم».

De beroemdste vrijgevige man uit de Arabische geschiedenis is "Hatim al-Tai". Het verhaal gaat dat hij zijn paard slachtte voor zijn gasten, omdat hij geen ander eten had. En tot op vandaag zeggen Arabieren over een vrijgevig mens: "vrijgeviger dan Hatim".

سَمَاء الصَّحْرَاء فِي اللَّيْل مَلِيئَة بِالنُّجُوم، لِأَنَّهُ لَا تُوجَد هُنَاكَ أَضْوَاء مُدُن.

's Nachts is de woestijnhemel vol sterren, omdat er geen stadslichten zijn.

وَالْبَدْو كَانُوا يَعْرِفُون النُّجُوم جَيِّدًا، وَيَهْتَدُون بِهَا إِلَى الطَّرِيق فِي اللَّيْل.

De bedoeïenen kenden de sterren goed en vonden 's nachts met hun hulp de weg.

وَكَثِير مِنْ أَسْمَاء النُّجُوم فِي اللُّغَات الْأُورُوبِّيَّة جَاءَت مِنَ الْعَرَبِيَّة، مِثْلَ «الدَّبَرَان» وَ«رِجْل الْجَبَّار» وَ«النَّسْر الْوَاقِع».

Veel sterrennamen in Europese talen komen uit het Arabisch, zoals Aldebaran, Rigel en Wega.

وَكَانُوا يَعْرِفُون مِنَ النُّجُوم أَيْضًا أَوْقَات الْمَطَر وَالْحَرّ وَالْبَرْد، فَكَانَتِ النُّجُوم لَهُم مِثْلَ التَّقْوِيم.

Aan de sterren zagen ze ook wanneer de regen, de hitte en de kou kwamen, dus de sterren waren voor hen een soort kalender.

فِي الصَّيْف قَدْ تَصِل الْحَرَارَة فِي النَّهَار إِلَى خَمْسِين دَرَجَة. لٰكِنْ فِي اللَّيْل يَبْرُد الْجَوّ كَثِيرًا، وَلَيَالِي الشِّتَاء بَارِدَة جِدًّا.

In de zomer kan het overdag vijftig graden worden. Maar 's nachts koelt het flink af, en de winternachten zijn heel koud.

لِهٰذَا يَلْبَس أَهْل الصَّحْرَاء مَلَابِس طَوِيلَة وَوَاسِعَة، وَيُغَطُّون رُؤُوسَهُم. الْمَلَابِس الْوَاسِعَة تَحْمِي مِنَ الشَّمْس وَالرَّمْل، وَتَتْرُك الْهَوَاء يَمُرّ.

Daarom dragen woestijnbewoners lange, wijde kleren en bedekken ze hun hoofd. Wijde kleren beschermen tegen zon en zand en laten de lucht door.

وَأَحْيَانًا تَكُون الرِّيح قَوِيَّة جِدًّا، فَتَأْتِي «الْعَاصِفَة الرَّمْلِيَّة». يُصْبِح الْجَوّ أَصْفَر، وَلَا تَرَى الطَّرِيق أَمَامَكَ.

Soms wordt de wind heel sterk en komt er een "zandstorm". De lucht wordt geel en je ziet de weg voor je niet meer.

فِي لَيَالِي الصَّحْرَاء الطَّوِيلَة يَجْلِس النَّاس حَوْلَ النَّار. يَشْرَبُون الْقَهْوَة، وَيَحْكُون الْقِصَص، وَيَقُولُون الشِّعْر.

In de lange woestijnnachten zitten mensen rond het vuur. Ze drinken koffie, vertellen verhalen en dragen gedichten voor.

وَالشِّعْر الْعَرَبِيّ الْقَدِيم وُلِدَ فِي الصَّحْرَاء. فِيهِ الْجَمَل، وَالْخَيْمَة، وَالْمَطَر، وَالْحَبِيب الْبَعِيد.

De oude Arabische poëzie is in de woestijn geboren. Er komen de kameel, de tent, de regen en de verre geliefde in voor.

وَإِلَى الْيَوْم يُحِبّ النَّاس فِي الْخَلِيج «الشِّعْر النَّبَطِيّ»، وَهُوَ شِعْر بِلَهْجَة أَهْل الْبَادِيَة.

Tot op vandaag houden mensen in de Golf van "nabati-poëzie", gedichten in het dialect van de woestijnbewoners.

الصَّيْد بِالصُّقُور هِوَايَة قَدِيمَة عِنْدَ الْعَرَب فِي الصَّحْرَاء. الصَّقْر طَائِر سَرِيع جِدًّا، وَعَيْنُهُ قَوِيَّة، فَهُوَ يَرَى الْفَرِيسَة مِنْ بَعِيد.

Jagen met valken is een oud tijdverdrijf van de Arabieren in de woestijn. De valk is een heel snelle vogel met heel scherpe ogen, hij ziet zijn prooi van ver.

كَانَ الْبَدْو يُدَرِّبُون الصُّقُور لِتَصِيد الطُّيُور وَالْأَرَانِب، فَيَكُون عِنْدَهُم لَحْم فِي الشِّتَاء.

De bedoeïenen richtten valken af om vogels en hazen te vangen, zodat ze in de winter vlees hadden.

وَالْيَوْم الصَّقْر رَمْز مُهِمّ فِي بِلَاد الْخَلِيج، وَفِي أَبُو ظَبْي مُسْتَشْفَى خَاصّ بِالصُّقُور!

Tegenwoordig is de valk een belangrijk symbool in de Golfstaten, en in Abu Dhabi is er zelfs een speciaal ziekenhuis voor valken!

الْمَطَر فِي الصَّحْرَاء قَلِيل، لٰكِنَّهُ عِنْدَمَا يَأْتِي يَفْرَح بِهِ الْجَمِيع. بَعْدَ أَيَّام قَلِيلَة تَخْرُج مِنَ الرَّمْل أَعْشَاب خَضْرَاء وَزُهُور صَغِيرَة.

In de woestijn regent het weinig, maar als het regent, is iedereen blij. Na een paar dagen komen er groene planten en kleine bloemen uit het zand.

وَيُسَمِّي الْبَدْو هٰذَا الْوَقْت «الرَّبِيع». فِيهِ تَأْكُل الْإِبِل وَالْغَنَم كَثِيرًا، وَيَكْثُر الْحَلِيب.

De bedoeïenen noemen deze tijd "al-rabi", de lente. De kamelen en schapen eten veel, en er is volop melk.

وَبَعْدَ الْمَطَر يَبْحَث النَّاس أَيْضًا عَنِ «الْكَمْأَة»، وَهِيَ فِطْر يَنْمُو تَحْت الرَّمْل، وَسِعْرُهَا مُرْتَفِع.

Na de regen zoeken mensen ook naar "kamaa", woestijntruffels, een paddenstoel die onder het zand groeit en duur verkocht wordt.

وَلِهٰذَا كَانَ الْمَطَر عِنْدَ الْعَرَب رَمْز الْخَيْر، وَكَانُوا يُشَبِّهُون الرَّجُل الْكَرِيم بِالْمَطَر.

Daarom was regen voor de Arabieren een teken van zegen, en ze vergeleken een vrijgevig mens met de regen.

الْيَوْم تَغَيَّرَتِ الصَّحْرَاء. فِيهَا طُرُق، وَسَيَّارَات، وَمُدُن جَدِيدَة. وَالسُّيَّاح يَأْتُون لِرُكُوب الْجِمَال، وَالنَّوْم فِي الْخِيَام، وَمُشَاهَدَة النُّجُوم.

Vandaag is de woestijn veranderd. Er zijn wegen, auto's en nieuwe steden. Toeristen komen om op een kameel te rijden, in een tent te slapen en naar de sterren te kijken.

وَفِي بِلَاد الْخَلِيج سِبَاقَات الْهُجُن مَشْهُورَة جِدًّا، وَهُنَاكَ أَيْضًا مَهْرَجَانَات لِجَمَال الْإِبِل!

In de Golfstaten zijn kamelenraces heel populair, en er zijn zelfs schoonheidswedstrijden voor kamelen!

لٰكِنَّ قِيَم الصَّحْرَاء الْقَدِيمَة مَا زَالَت حَيَّة: الْكَرَم، وَالصَّبْر، وَاحْتِرَام الضَّيْف.

Maar de oude waarden van de woestijn leven nog steeds: vrijgevigheid, geduld en respect voor de gast.

هٰذِهِ كَلِمَات مُهِمَّة عَنِ الصَّحْرَاء:

Hier zijn een paar belangrijke woorden over de woestijn:

الصَّحْرَاء لَيْسَت فَارِغَة كَمَا يَظُنّ بَعْض النَّاس. فِيهَا حَيَاة، وَتَارِيخ، وَشِعْر، وَنَاس كُرَمَاء.

De woestijn is niet leeg, zoals sommige mensen denken. Er is leven, geschiedenis, poëzie en er zijn gastvrije mensen.

وَإِذَا زُرْتَ الصَّحْرَاء يَوْمًا، فَاجْلِسْ فِي اللَّيْل وَانْظُرْ إِلَى السَّمَاء. سَتَفْهَم لِمَاذَا أَحَبَّ الْعَرَب الصَّحْرَاء كُلّ هٰذَا الْحُبّ.

En als je ooit de woestijn bezoekt, ga dan 's nachts buiten zitten en kijk naar de hemel. Dan begrijp je waarom de Arabieren zoveel van de woestijn hielden.