السَّلَام عَلَيْكُم

فِي الْعَالَم الْعَرَبِيّ، التَّحِيَّة مُهِمَّة جِدًّا. النَّاس يُسَلِّمُون عَلَى الْجِيرَان، وَعَلَى الْأَصْدِقَاء، وَعَلَى صَاحِب الدُّكَّان. لَا أَحَد يَدْخُل إِلَى مَكَان بِدُون تَحِيَّة.

In de Arabische wereld is groeten heel belangrijk. Mensen groeten hun buren, hun vrienden en de winkeleigenaar. Niemand stapt ergens binnen zonder te groeten.

فِي هٰذِهِ الْمَقَالَة نَتَعَلَّم أَشْهَر التَّحِيَّات، وَمَتَى نَقُولُهَا، وَكَيْفَ نُجِيب.

In dit artikel leren we de bekendste groeten, wanneer je ze zegt en hoe je antwoordt.

أَشْهَر تَحِيَّة هِيَ «السَّلَام عَلَيْكُم». مَعْنَاهَا: السَّلَام لَكُم. نَقُولُهَا فِي الصَّبَاح، وَفِي الْمَسَاء، وَفِي كُلّ وَقْت.

De bekendste groet is "as-salamu alaykum". Dat betekent "vrede zij met u". We zeggen het 's ochtends, 's avonds en op elk moment van de dag.

وَالْجَوَاب هُوَ «وَعَلَيْكُمُ السَّلَام». هٰذِهِ التَّحِيَّة تَصْلُح مَعَ كُلّ النَّاس: مَعَ الْكَبِير وَالصَّغِير، وَمَعَ الصَّدِيق وَالْغَرِيب.

Het antwoord is "wa alaykum as-salam". Deze groet past bij iedereen: bij jong en oud, bij vrienden en vreemden.

وَأَحْيَانًا يَكُون الْجَوَاب أَطْوَل: «وَعَلَيْكُمُ السَّلَام وَرَحْمَة اللَّه وَبَرَكَاتُهُ». الْجَوَاب الطَّوِيل أَجْمَل وَأَكْرَم.

Soms is het antwoord langer: "wa alaykum as-salam wa rahmatu Allahi wa barakatuh" (en met u zij vrede, Gods barmhartigheid en Zijn zegen). Een lang antwoord is mooier en gulder.

«مَرْحَبًا» تَحِيَّة سَهْلَة وَخَفِيفَة. نَقُولُهَا لِلْأَصْدِقَاء وَلِلزُّمَلَاء. وَالْجَوَاب «مَرْحَبًا» أَيْضًا، أَوْ «أَهْلًا».

"Marhaban" is een makkelijke, luchtige groet. We zeggen het tegen vrienden en collega's. Het antwoord is ook "marhaban", of "ahlan".

وَعِنْدَمَا يَدْخُل ضَيْف إِلَى الْبَيْت، نَقُول لَهُ: «أَهْلًا وَسَهْلًا». مَعْنَاهَا: أَنْتَ بَيْنَ أَهْلِكَ، وَالطَّرِيق سَهْل. وَالضَّيْف يُجِيب: «أَهْلًا بِكَ» أَوْ «أَهْلًا بِكُم».

Als er een gast binnenkomt, zeggen we "ahlan wa sahlan". Dat betekent: je bent bij je familie en je weg is makkelijk. De gast antwoordt "ahlan bik" of "ahlan bikum".

فِي الصَّبَاح نَقُول: «صَبَاح الْخَيْر». وَالْجَوَاب الْجَمِيل هُوَ «صَبَاح النُّور». الْخَيْر هُوَ الشَّيْء الطَّيِّب، وَالنُّور هُوَ الضَّوْء.

's Ochtends zeggen we "sabah al-khayr" (ochtend van het goede). Het mooie antwoord is "sabah an-nur" (ochtend van het licht). Khayr is iets goeds en nur is licht.

وَفِي الْمَسَاء نَقُول: «مَسَاء الْخَيْر»، وَالْجَوَاب «مَسَاء النُّور». الْعَرَب يُحِبُّون الْجَوَاب الْأَجْمَل: إِذَا قُلْتَ «الْخَيْر»، يَقُولُون «النُّور».

's Avonds zeggen we "masa' al-khayr", en het antwoord is "masa' an-nur". Arabieren geven graag een nog mooier antwoord: zeg jij "goed", dan zeggen zij "licht".

بَعْدَ التَّحِيَّة يَأْتِي السُّؤَال. نَسْأَل الرَّجُل: «كَيْفَ حَالُكَ؟»، وَنَسْأَل الْمَرْأَة: «كَيْفَ حَالُكِ؟».

Na de groet komt de vraag. Aan een man vragen we "kayfa haluka?" en aan een vrouw "kayfa haluki?".

وَالْجَوَاب الْمَشْهُور: «بِخَيْر، الْحَمْد لِلَّه». «الْحَمْد لِلَّه» تَعْنِي: الشُّكْر لِلَّه. يَقُولُهَا كُلّ النَّاس، الْمُسْلِمُون وَالْمَسِيحِيُّون، لِأَنَّهَا جُزْء مِنَ اللُّغَة الْيَوْمِيَّة.

Het gebruikelijke antwoord is "bi-khayr, al-hamdu lillah" (goed, God zij dank). "Al-hamdu lillah" betekent: lof zij God. Iedereen zegt het, moslims en christenen, want het hoort bij de taal van elke dag.

وَأَحْيَانًا يَسْأَل الْعَرَب أَكْثَر مِنْ سُؤَال: كَيْفَ الصِّحَّة؟ كَيْفَ الْعَائِلَة؟ كَيْفَ الْأَوْلَاد؟ هٰذَا شَيْء عَادِيّ، وَهُوَ عَلَامَة اهْتِمَام.

Soms stellen Arabieren meer dan één vraag: hoe is het met je gezondheid? met de familie? met de kinderen? Dat is heel gewoon en het laat zien dat je om iemand geeft.

فِي الْعَادَة الْجَوَاب قَصِير: «بِخَيْر، الْحَمْد لِلَّه». ثُمَّ تَسْأَل أَنْتَ أَيْضًا: «وَأَنْتَ، كَيْفَ حَالُكَ؟».

Meestal is het antwoord kort: "bi-khayr, al-hamdu lillah". Daarna vraag jij ook: "En jij, hoe gaat het met jou?"

عِنْدَ الْعَرَب قَوَاعِد بَسِيطَة لِلتَّحِيَّة. الصَّغِير يُسَلِّم عَلَى الْكَبِير، وَالْمَاشِي يُسَلِّم عَلَى الْجَالِس، وَالْقَادِم يُسَلِّم عَلَى الْمَوْجُودِين.

Arabieren hebben eenvoudige regels voor het groeten. De jongere groet de oudere, wie loopt groet wie zit, en wie binnenkomt groet wie er al is.

وَإِذَا دَخَلْتَ إِلَى غُرْفَة فِيهَا نَاس كَثِيرُون، سَلِّم عَلَى الْجَمِيع. وَإِذَا سَلَّمْتَ بِالْيَد، ابْدَأ مِنَ الْيَمِين، أَوْ مِنَ الْأَكْبَر سِنًّا.

Als je een kamer met veel mensen binnenkomt, groet dan iedereen. Geef je handen, begin dan rechts of bij de oudste persoon.

وَعِنْدَمَا يَقُوم شَخْص كَبِير لِيُسَلِّم عَلَيْكَ، قُم أَنْتَ أَيْضًا. هٰذَا احْتِرَام.

Als een oudere persoon opstaat om je te begroeten, sta dan ook op. Dat is een teken van respect.

الرِّجَال يُسَلِّمُون بِالْيَد. وَبَيْنَ الْأَصْدِقَاء، الْقُبْلَة عَلَى الْخَدّ شَيْء عَادِيّ أَيْضًا، مَرَّتَيْن أَوْ ثَلَاث مَرَّات، وَهٰذَا يَخْتَلِف مِنْ بَلَد إِلَى بَلَد.

Mannen begroeten elkaar met een handdruk. Tussen vrienden is ook een kus op de wang gewoon, twee of drie keer, en dat verschilt van land tot land.

وَالنِّسَاء يُسَلِّمْنَ عَلَى النِّسَاء بِالْقُبْلَة أَيْضًا. لٰكِنْ بَيْنَ رَجُل وَامْرَأَة، كَثِير مِنَ النَّاس لَا يُسَلِّمُون بِالْيَد. انْتَظِر قَلِيلًا: إِذَا مَدَّ الشَّخْص يَدَهُ، سَلِّم عَلَيْهِ.

Vrouwen begroeten andere vrouwen ook met een kus. Maar tussen een man en een vrouw geven veel mensen geen hand. Wacht even af: als de ander een hand uitsteekt, schud die dan.

وَأَحْيَانًا يَضَع الشَّخْص يَدَهُ عَلَى قَلْبِهِ بَعْدَ التَّحِيَّة. هٰذِهِ حَرَكَة جَمِيلَة، وَمَعْنَاهَا: أُحَيِّيكَ مِنْ قَلْبِي.

Soms legt iemand na de groet een hand op het hart. Dat is een mooi gebaar en het betekent: ik groet je uit de grond van mijn hart.

التَّحِيَّات فِي هٰذِهِ الْمَقَالَة مِنَ اللُّغَة الْفُصْحَى، وَكُلّ الْعَرَب يَفْهَمُونَهَا. لٰكِنْ فِي الشَّارِع تَسْمَع كَلِمَات أُخْرَى مِنَ اللَّهَجَات.

De groeten in dit artikel komen uit het Standaardarabisch en alle Arabieren begrijpen ze. Maar op straat hoor je ook andere woorden uit de dialecten.

فِي مِصْر يَقُول النَّاس «إِزَّيَّك؟»، وَفِي الشَّام «كِيفَك؟»، وَفِي الْمَغْرِب «لَابَاس؟». كُلُّهَا تَعْنِي: كَيْفَ حَالُكَ؟

In Egypte zegt men "izzayyak?", in de Levant "kifak?" en in Marokko "labas?". Ze betekenen allemaal: hoe gaat het?

فِي الْهَاتِف، كَثِير مِنَ النَّاس يَقُولُون «أَلُو» فِي الْبِدَايَة، ثُمَّ «السَّلَام عَلَيْكُم» أَوْ «مَرْحَبًا».

Aan de telefoon zeggen veel mensen eerst "alo" en daarna "as-salamu alaykum" of "marhaban".

وَفِي الرَّسَائِل الْقَصِيرَة يَكْتُب النَّاس التَّحِيَّة أَيْضًا. رِسَالَة بِدُون تَحِيَّة تَبْدُو بَارِدَة قَلِيلًا.

Ook in berichtjes schrijven mensen een groet. Een bericht zonder groet komt een beetje koud over.

عِنْدَ الذَّهَاب نَقُول: «مَعَ السَّلَامَة»، وَالْجَوَاب: «اللَّه يُسَلِّمُكَ».

Als we weggaan, zeggen we "ma'a as-salama" (ga in vrede), en het antwoord is "Allah yusallimak" (God behoede je).

وَفِي اللَّيْل نَقُول: «تُصْبِح عَلَى خَيْر». مَعْنَاهَا: أَتَمَنَّى لَكَ لَيْلَة هَادِئَة وَصَبَاح خَيْر. وَالْجَوَاب: «وَأَنْتَ مِنْ أَهْلِهِ».

's Avonds zeggen we "tusbih ala khayr". Dat betekent: ik wens je een rustige nacht en een goede ochtend. Het antwoord is "wa anta min ahlih" (insgelijks).

هٰذِهِ تَحِيَّات تَسْمَعُهَا كُلّ يَوْم:

Dit zijn groeten die je elke dag hoort:

التَّحِيَّة عِنْدَ الْعَرَب لَيْسَت كَلِمَة فَقَط. هِيَ احْتِرَام وَمَحَبَّة.

Voor Arabieren is een groet niet zomaar een woord. Het is respect en genegenheid.

إِذَا تَعَلَّمْتَ هٰذِهِ التَّحِيَّات، سَتَرَى الِابْتِسَامَة عَلَى وُجُوه النَّاس. ابْدَأ الْيَوْم: قُل «السَّلَام عَلَيْكُم»، وَاسْمَع الْجَوَاب!

Als je deze groeten leert, zie je glimlachen op de gezichten van mensen. Begin vandaag: zeg "as-salamu alaykum" en luister naar het antwoord!