
السَّلَام عَلَيْكُم
Powitania w świecie arabskim
Najważniejsze słówka
- التَّحِيَّةpowitanie
- يُسَلِّمwitać się
- السَّلَام عَلَيْكُمpokój z wami
- وَعَلَيْكُمُ السَّلَامi z wami pokój (odpowiedź)
- مَرْحَبًاcześć
- أَهْلًا وَسَهْلًاwitaj
- صَبَاح الْخَيْرdzień dobry
- صَبَاح النُّورdzień dobry (odpowiedź)
- مَسَاء الْخَيْرdobry wieczór
- كَيْفَ حَالُكَjak się masz?
- بِخَيْرdobrze
- الْحَمْد لِلَّهdzięki Bogu
Wszystkie słówka (25)
- مَعَ السَّلَامَةdo widzenia
- تُصْبِح عَلَى خَيْرdobranoc
- الْوَدَاعpożegnanie
- الْجَوَابodpowiedź
- السُّؤَالpytanie
- الضَّيْفgość
- الْأَصْدِقَاءprzyjaciele
- الْغَرِيبnieznajomy
- احْتِرَامszacunek
- الْقُبْلَةpocałunek
- الْخَدّpoliczek
- الْهَاتِفtelefon
- اللَّهَجَاتdialekty
فِي الْعَالَم الْعَرَبِيّ، التَّحِيَّة مُهِمَّة جِدًّا. النَّاس يُسَلِّمُون عَلَى الْجِيرَان، وَعَلَى الْأَصْدِقَاء، وَعَلَى صَاحِب الدُّكَّان. لَا أَحَد يَدْخُل إِلَى مَكَان بِدُون تَحِيَّة.
W świecie arabskim powitanie jest bardzo ważne. Ludzie witają się z sąsiadami, z przyjaciółmi i z właścicielem sklepu. Nikt nie wchodzi nigdzie bez powitania.
فِي هٰذِهِ الْمَقَالَة نَتَعَلَّم أَشْهَر التَّحِيَّات، وَمَتَى نَقُولُهَا، وَكَيْفَ نُجِيب.
W tym artykule poznamy najbardziej znane powitania, dowiemy się, kiedy się je mówi i jak się na nie odpowiada.
السَّلَام عَلَيْكُم
As-salamu alaykum
أَشْهَر تَحِيَّة هِيَ «السَّلَام عَلَيْكُم». مَعْنَاهَا: السَّلَام لَكُم. نَقُولُهَا فِي الصَّبَاح، وَفِي الْمَسَاء، وَفِي كُلّ وَقْت.
Najbardziej znane powitanie to „as-salamu alaykum”. Znaczy „pokój z wami”. Mówimy je rano, wieczorem i o każdej porze.
وَالْجَوَاب هُوَ «وَعَلَيْكُمُ السَّلَام». هٰذِهِ التَّحِيَّة تَصْلُح مَعَ كُلّ النَّاس: مَعَ الْكَبِير وَالصَّغِير، وَمَعَ الصَّدِيق وَالْغَرِيب.
Odpowiedź brzmi „wa alaykum as-salam”. To powitanie pasuje do wszystkich: do starszych i młodszych, do przyjaciół i nieznajomych.
وَأَحْيَانًا يَكُون الْجَوَاب أَطْوَل: «وَعَلَيْكُمُ السَّلَام وَرَحْمَة اللَّه وَبَرَكَاتُهُ». الْجَوَاب الطَّوِيل أَجْمَل وَأَكْرَم.
Czasem odpowiedź jest dłuższa: „wa alaykum as-salam wa rahmatu Allahi wa barakatuh” (i z wami pokój, miłosierdzie Boga i Jego błogosławieństwo). Dłuższa odpowiedź jest piękniejsza i hojniejsza.
مَرْحَبًا وَأَهْلًا
Marhaban i ahlan
«مَرْحَبًا» تَحِيَّة سَهْلَة وَخَفِيفَة. نَقُولُهَا لِلْأَصْدِقَاء وَلِلزُّمَلَاء. وَالْجَوَاب «مَرْحَبًا» أَيْضًا، أَوْ «أَهْلًا».
„Marhaban” to proste i lekkie powitanie. Mówimy je do przyjaciół i kolegów. Odpowiedź to również „marhaban” albo „ahlan”.
وَعِنْدَمَا يَدْخُل ضَيْف إِلَى الْبَيْت، نَقُول لَهُ: «أَهْلًا وَسَهْلًا». مَعْنَاهَا: أَنْتَ بَيْنَ أَهْلِكَ، وَالطَّرِيق سَهْل. وَالضَّيْف يُجِيب: «أَهْلًا بِكَ» أَوْ «أَهْلًا بِكُم».
Gdy do domu wchodzi gość, mówimy mu „ahlan wa sahlan”. Znaczy to: jesteś wśród swoich, a twoja droga jest łatwa. Gość odpowiada „ahlan bik” albo „ahlan bikum”.
تَحِيَّات الصَّبَاح وَالْمَسَاء
Powitania rano i wieczorem
فِي الصَّبَاح نَقُول: «صَبَاح الْخَيْر». وَالْجَوَاب الْجَمِيل هُوَ «صَبَاح النُّور». الْخَيْر هُوَ الشَّيْء الطَّيِّب، وَالنُّور هُوَ الضَّوْء.
Rano mówimy „sabah al-khayr” (poranek dobra). Ładna odpowiedź to „sabah an-nur” (poranek światła). Khayr to coś dobrego, a nur to światło.
وَفِي الْمَسَاء نَقُول: «مَسَاء الْخَيْر»، وَالْجَوَاب «مَسَاء النُّور». الْعَرَب يُحِبُّون الْجَوَاب الْأَجْمَل: إِذَا قُلْتَ «الْخَيْر»، يَقُولُون «النُّور».
Wieczorem mówimy „masa' al-khayr”, a odpowiedź brzmi „masa' an-nur”. Arabowie lubią odpowiadać jeszcze piękniej: gdy powiesz „dobro”, oni powiedzą „światło”.
كَيْفَ حَالُكَ؟
Jak się masz?
بَعْدَ التَّحِيَّة يَأْتِي السُّؤَال. نَسْأَل الرَّجُل: «كَيْفَ حَالُكَ؟»، وَنَسْأَل الْمَرْأَة: «كَيْفَ حَالُكِ؟».
Po powitaniu przychodzi pytanie. Mężczyznę pytamy „kayfa haluka?”, a kobietę „kayfa haluki?”.
وَالْجَوَاب الْمَشْهُور: «بِخَيْر، الْحَمْد لِلَّه». «الْحَمْد لِلَّه» تَعْنِي: الشُّكْر لِلَّه. يَقُولُهَا كُلّ النَّاس، الْمُسْلِمُون وَالْمَسِيحِيُّون، لِأَنَّهَا جُزْء مِنَ اللُّغَة الْيَوْمِيَّة.
Zwykła odpowiedź to „bi-khayr, al-hamdu lillah” (dobrze, dzięki Bogu). „Al-hamdu lillah” znaczy: chwała Bogu. Mówią tak wszyscy, muzułmanie i chrześcijanie, bo to część codziennego języka.
وَأَحْيَانًا يَسْأَل الْعَرَب أَكْثَر مِنْ سُؤَال: كَيْفَ الصِّحَّة؟ كَيْفَ الْعَائِلَة؟ كَيْفَ الْأَوْلَاد؟ هٰذَا شَيْء عَادِيّ، وَهُوَ عَلَامَة اهْتِمَام.
Czasem Arabowie zadają kilka pytań naraz: jak zdrowie? jak rodzina? jak dzieci? To zupełnie normalne i jest oznaką troski.
فِي الْعَادَة الْجَوَاب قَصِير: «بِخَيْر، الْحَمْد لِلَّه». ثُمَّ تَسْأَل أَنْتَ أَيْضًا: «وَأَنْتَ، كَيْفَ حَالُكَ؟».
Zwykle odpowiedź jest krótka: „bi-khayr, al-hamdu lillah”. Potem ty też pytasz: „A ty, jak się masz?”
مَنْ يُسَلِّم أَوَّلًا؟
Kto wita się pierwszy?
عِنْدَ الْعَرَب قَوَاعِد بَسِيطَة لِلتَّحِيَّة. الصَّغِير يُسَلِّم عَلَى الْكَبِير، وَالْمَاشِي يُسَلِّم عَلَى الْجَالِس، وَالْقَادِم يُسَلِّم عَلَى الْمَوْجُودِين.
Arabowie mają proste zasady powitania. Młodszy wita starszego, idący siedzącego, a przybywający tych, którzy już są na miejscu.
وَإِذَا دَخَلْتَ إِلَى غُرْفَة فِيهَا نَاس كَثِيرُون، سَلِّم عَلَى الْجَمِيع. وَإِذَا سَلَّمْتَ بِالْيَد، ابْدَأ مِنَ الْيَمِين، أَوْ مِنَ الْأَكْبَر سِنًّا.
Gdy wchodzisz do pokoju pełnego ludzi, przywitaj się ze wszystkimi. Jeśli podajesz rękę, zacznij od prawej strony albo od najstarszej osoby.
وَعِنْدَمَا يَقُوم شَخْص كَبِير لِيُسَلِّم عَلَيْكَ، قُم أَنْتَ أَيْضًا. هٰذَا احْتِرَام.
Kiedy starsza osoba wstaje, żeby się z tobą przywitać, ty też wstań. To oznaka szacunku.
الْيَد وَالْقُبْلَة
Dłoń i pocałunek
الرِّجَال يُسَلِّمُون بِالْيَد. وَبَيْنَ الْأَصْدِقَاء، الْقُبْلَة عَلَى الْخَدّ شَيْء عَادِيّ أَيْضًا، مَرَّتَيْن أَوْ ثَلَاث مَرَّات، وَهٰذَا يَخْتَلِف مِنْ بَلَد إِلَى بَلَد.
Mężczyźni witają się uściskiem dłoni. Między przyjaciółmi zwyczajny jest też pocałunek w policzek, dwa albo trzy razy, i to zależy od kraju.
وَالنِّسَاء يُسَلِّمْنَ عَلَى النِّسَاء بِالْقُبْلَة أَيْضًا. لٰكِنْ بَيْنَ رَجُل وَامْرَأَة، كَثِير مِنَ النَّاس لَا يُسَلِّمُون بِالْيَد. انْتَظِر قَلِيلًا: إِذَا مَدَّ الشَّخْص يَدَهُ، سَلِّم عَلَيْهِ.
Kobiety także witają inne kobiety pocałunkiem. Ale między mężczyzną a kobietą wiele osób nie podaje sobie ręki. Poczekaj chwilę: jeśli druga osoba wyciągnie rękę, uściśnij ją.
وَأَحْيَانًا يَضَع الشَّخْص يَدَهُ عَلَى قَلْبِهِ بَعْدَ التَّحِيَّة. هٰذِهِ حَرَكَة جَمِيلَة، وَمَعْنَاهَا: أُحَيِّيكَ مِنْ قَلْبِي.
Czasem po powitaniu ludzie kładą dłoń na sercu. To piękny gest, który znaczy: witam cię z całego serca.
كُلّ بَلَد لَهُ كَلِمَاتُهُ
Każdy kraj ma swoje słowa
التَّحِيَّات فِي هٰذِهِ الْمَقَالَة مِنَ اللُّغَة الْفُصْحَى، وَكُلّ الْعَرَب يَفْهَمُونَهَا. لٰكِنْ فِي الشَّارِع تَسْمَع كَلِمَات أُخْرَى مِنَ اللَّهَجَات.
Powitania z tego artykułu pochodzą z arabskiego literackiego i rozumieją je wszyscy Arabowie. Ale na ulicy usłyszysz też inne słowa z dialektów.
فِي مِصْر يَقُول النَّاس «إِزَّيَّك؟»، وَفِي الشَّام «كِيفَك؟»، وَفِي الْمَغْرِب «لَابَاس؟». كُلُّهَا تَعْنِي: كَيْفَ حَالُكَ؟
W Egipcie mówi się „izzayyak?”, w Lewancie „kifak?”, a w Maroku „labas?”. Wszystkie znaczą: jak się masz?
التَّحِيَّة فِي الْهَاتِف
Powitanie przez telefon
فِي الْهَاتِف، كَثِير مِنَ النَّاس يَقُولُون «أَلُو» فِي الْبِدَايَة، ثُمَّ «السَّلَام عَلَيْكُم» أَوْ «مَرْحَبًا».
Przez telefon wiele osób mówi najpierw „alo”, a potem „as-salamu alaykum” albo „marhaban”.
وَفِي الرَّسَائِل الْقَصِيرَة يَكْتُب النَّاس التَّحِيَّة أَيْضًا. رِسَالَة بِدُون تَحِيَّة تَبْدُو بَارِدَة قَلِيلًا.
W wiadomościach ludzie też piszą powitanie. Wiadomość bez powitania wydaje się trochę chłodna.
الْوَدَاع
Pożegnanie
عِنْدَ الذَّهَاب نَقُول: «مَعَ السَّلَامَة»، وَالْجَوَاب: «اللَّه يُسَلِّمُكَ».
Wychodząc, mówimy „ma'a as-salama” (idź w pokoju), a odpowiedź brzmi „Allah yusallimak” (niech Bóg cię strzeże).
وَفِي اللَّيْل نَقُول: «تُصْبِح عَلَى خَيْر». مَعْنَاهَا: أَتَمَنَّى لَكَ لَيْلَة هَادِئَة وَصَبَاح خَيْر. وَالْجَوَاب: «وَأَنْتَ مِنْ أَهْلِهِ».
Wieczorem mówimy „tusbih ala khayr”. Znaczy to: życzę ci spokojnej nocy i dobrego poranka. Odpowiedź to „wa anta min ahlih” (nawzajem).
كَلِمَات مُفِيدَة
Przydatne słowa
هٰذِهِ تَحِيَّات تَسْمَعُهَا كُلّ يَوْم:
Oto powitania, które usłyszysz każdego dnia:
السَّلَام عَلَيْكُم: لِكُلّ وَقْت، وَالْجَوَاب «وَعَلَيْكُمُ السَّلَام».
As-salamu alaykum: o każdej porze; odpowiedź to „wa alaykum as-salam”.
صَبَاح الْخَيْر: فِي الصَّبَاح، وَالْجَوَاب «صَبَاح النُّور».
Sabah al-khayr: rano; odpowiedź to „sabah an-nur”.
مَسَاء الْخَيْر: بَعْدَ الظُّهْر وَفِي الْمَسَاء.
Masa' al-khayr: po południu i wieczorem.
أَهْلًا وَسَهْلًا: لِلضَّيْف.
Ahlan wa sahlan: dla gościa.
مَعَ السَّلَامَة: عِنْدَ الذَّهَاب.
Ma'a as-salama: gdy wychodzisz.
تُصْبِح عَلَى خَيْر: قَبْلَ النَّوْم.
Tusbih ala khayr: przed snem.
فِي النِّهَايَة
Na koniec
التَّحِيَّة عِنْدَ الْعَرَب لَيْسَت كَلِمَة فَقَط. هِيَ احْتِرَام وَمَحَبَّة.
Dla Arabów powitanie to nie tylko słowo. To szacunek i serdeczność.
إِذَا تَعَلَّمْتَ هٰذِهِ التَّحِيَّات، سَتَرَى الِابْتِسَامَة عَلَى وُجُوه النَّاس. ابْدَأ الْيَوْم: قُل «السَّلَام عَلَيْكُم»، وَاسْمَع الْجَوَاب!
Jeśli nauczysz się tych powitań, zobaczysz uśmiechy na twarzach ludzi. Zacznij dziś: powiedz „as-salamu alaykum” i posłuchaj odpowiedzi!
W darmowej aplikacji posłuchasz tego tekstu, a po dotknięciu słowa zobaczysz jego tłumaczenie.
Z bloga
Learn Arabic już 1 grudnia
Aplikacja jest prawie gotowa: alfabet arabski od zera, gramatyka, ponad 2500 słówek z nagraniami i klasyka w oryginale, np. „Złamane skrzydła” Khalila Gibrana. Zostaw e-mail, a damy ci znać w dniu premiery.
Jeden e-mail w dniu premiery. Nic więcej.