
السُّوق الْعَرَبِيّ
Arabski suk
Najważniejsze słówka
- السُّوقtarg
- الْبَهَارَاتprzyprawy
- السَّجَّادdywany
- الذَّهَبzłoto
- الْمُسَاوَمَةtargowanie się
- سِعْر ثَابِتstała cena
- الْبَائِعsprzedawca
- الْمُشْتَرِيkupujący
- الزَّبَائِنklienci
- مُرْتَفِعwysoki
- الْأَسَاوِرbransoletki
- الْخَوَاتِمpierścionki
Wszystkie słówka (25)
- الصَّائِغzłotnik
- الْخُطُوبَةzaręczyny
- الْخُضَارwarzywa
- الْفَوَاكِهowoce
- الْقَوَافِلkarawany
- التُّجَّارkupcy
- الْعَطَّارzielarz
- الْأَعْشَابzioła
- الْبُخُورkadzidło
- مَاء الْوَرْدwoda różana
- مَقْهَىkawiarnia
- نُقُود صَغِيرَةdrobne
- بِكَمْ هٰذَاIle to kosztuje?
السُّوق مَكَان قَدِيم جِدًّا فِي الْمُدُن الْعَرَبِيَّة. فِيهِ تَشْتَرِي كُلّ شَيْء: الطَّعَام، وَالْمَلَابِس، وَالذَّهَب، وَالْبَهَارَات، وَالسَّجَّاد.
Suk, czyli targ, to bardzo stare miejsce w arabskich miastach. Można tam kupić wszystko: jedzenie, ubrania, złoto, przyprawy i dywany.
لٰكِنَّ السُّوق لَيْسَ لِلشِّرَاء فَقَط. هُوَ مَكَان لِلْكَلَام وَاللِّقَاء وَالْحَيَاة. فِي هٰذِهِ الْمَقَالَة نَمْشِي مَعًا فِي سُوق عَرَبِيّ قَدِيم.
Ale suk nie służy tylko do zakupów. To miejsce do rozmów, spotkań i życia. W tym artykule razem przejdziemy się po starym arabskim suku.
شَوَارِع ضَيِّقَة
Wąskie uliczki
السُّوق الْقَدِيم فِي الْعَادَة فِي وَسَط الْمَدِينَة، قَرِيب مِنَ الْمَسْجِد الْكَبِير. شَوَارِعُهُ ضَيِّقَة، وَكَثِير مِنْهَا لَهُ سَقْف، فَالْجَوّ فِيهِ بَارِد فِي الصَّيْف.
Stary suk leży zwykle w środku miasta, blisko wielkiego meczetu. Jego uliczki są wąskie, a wiele z nich ma dach, więc latem jest w środku chłodno.
فِي الْمَاضِي كَانَ لِكُلّ مِهْنَة شَارِع خَاصّ: سُوق الْعَطَّارِين، وَسُوق النَّحَّاسِين، وَسُوق الصَّاغَة، وَسُوق الْقُمَاش. وَمَا زَالَت هٰذِهِ الْأَسْمَاء مَوْجُودَة فِي مُدُن كَثِيرَة.
Dawniej każde rzemiosło miało własną ulicę: suk handlarzy przyprawami, suk kotlarzy, suk złotników i suk tkanin. Te nazwy wciąż istnieją w wielu miastach.
وَمِنْ أَشْهَر الْأَسْوَاق: خَان الْخَلِيلِي فِي الْقَاهِرَة، وَسُوق الْحَمِيدِيَّة فِي دِمَشْق، وَأَسْوَاق مَدِينَة فَاس الْقَدِيمَة فِي الْمَغْرِب.
Do najsłynniejszych suków należą Khan al-Khalili w Kairze, suk al-Hamidiyya w Damaszku i suki starego miasta Fez w Maroku.
أَصْوَات وَرَوَائِح
Dźwięki i zapachy
السُّوق مَكَان مَلِيء بِالْأَصْوَات. الْبَائِع يُنَادِي: «تَفَضَّل! تَفَضَّل!»، وَالْعَرَبَات تَمُرّ، وَالنَّاس يَتَكَلَّمُون وَيَضْحَكُون.
Suk jest pełen dźwięków. Sprzedawca woła: „Tafaddal! Tafaddal!” (proszę, zapraszam!), przejeżdżają wózki, a ludzie rozmawiają i się śmieją.
وَفِي السُّوق رَوَائِح كَثِيرَة: رَائِحَة الْقَهْوَة وَالْهَيْل، وَرَائِحَة الْخُبْز السَّاخِن، وَرَائِحَة الْعُطُور وَالصَّابُون.
A na suku jest wiele zapachów: kawy i kardamonu, ciepłego chleba, perfum i mydła.
إِذَا أَغْمَضْتَ عَيْنَيْكَ فِي السُّوق، تَعْرِف أَيْنَ أَنْتَ مِنَ الرَّائِحَة فَقَط!
Jeśli zamkniesz oczy na suku, po samym zapachu poznasz, gdzie jesteś!
الْمُسَاوَمَة
Targowanie się
فِي الْأَسْوَاق الْقَدِيمَة لَا يُوجَد سِعْر ثَابِت لِأَشْيَاء كَثِيرَة. الْمُشْتَرِي وَالْبَائِع يَتَكَلَّمَان حَتَّى يَتَّفِقَا عَلَى السِّعْر، وَهٰذَا اسْمُهُ «الْمُسَاوَمَة».
Na starych sukach wiele rzeczy nie ma stałej ceny. Kupujący i sprzedawca rozmawiają, aż uzgodnią cenę, i to się nazywa „musawama”, czyli targowanie się.
يَبْدَأ الْبَائِع بِسِعْر مُرْتَفِع، وَالْمُشْتَرِي يَقْتَرِح سِعْر أَقَلّ. ثُمَّ يَقْتَرِبَان شَيْئًا فَشَيْئًا، حَتَّى يَصِلَا إِلَى سِعْر يُرْضِي الِاثْنَيْن.
Sprzedawca zaczyna od wysokiej ceny, a kupujący proponuje niższą. Potem powoli zbliżają się do siebie, aż dojdą do ceny, która zadowoli obu.
وَالْمُسَاوَمَة لُعْبَة لَطِيفَة، فِيهَا ابْتِسَام وَمِزَاح، لَا غَضَب. وَأَحْيَانًا يُقَدِّم الْبَائِع كُوب شَاي لِلزَّبُون فِي أَثْنَاء الْكَلَام.
Targowanie się to miła gra, z uśmiechami i żartami, bez złości. Czasem sprzedawca w czasie rozmowy częstuje klienta szklanką herbaty.
لٰكِنْ فِي الْمَحَلَّات الْحَدِيثَة وَالْمَرَاكِز التِّجَارِيَّة الْأَسْعَار ثَابِتَة، وَلَا أَحَد يُسَاوِم.
Ale w nowoczesnych sklepach i centrach handlowych ceny są stałe i nikt się nie targuje.
سُوق الذَّهَب
Złoty suk
فِي كُلّ مَدِينَة عَرَبِيَّة تَقْرِيبًا سُوق لِلذَّهَب. الْمَحَلَّات صَغِيرَة، لٰكِنَّ نَوَافِذَهَا تَلْمَع بِالْأَسَاوِر وَالسَّلَاسِل وَالْخَوَاتِم. وَفِي دُبَيّ سُوق ذَهَب مَشْهُور جِدًّا.
Prawie każde arabskie miasto ma suk ze złotem. Sklepiki są małe, ale ich witryny lśnią od bransolet, łańcuszków i pierścionków. W Dubaju jest bardzo słynny złoty suk.
وَالذَّهَب مُهِمّ فِي الزَّوَاج. فِي بِلَاد كَثِيرَة يَشْتَرِي الْعَرِيس الذَّهَب لِلْعَرُوس عِنْدَ الْخُطُوبَة، وَاسْمُهُ فِي مِصْر «الشَّبْكَة».
Złoto jest ważne przy małżeństwie. W wielu krajach narzeczony kupuje narzeczonej złoto na zaręczyny, a w Egipcie nazywa się to „shabka”.
وَسِعْر الذَّهَب يَتَغَيَّر كُلّ يَوْم، فَالنَّاس يَدْفَعُون حَسَب الْوَزْن وَسِعْر الْيَوْم، وَيَدْفَعُون أَيْضًا ثَمَن عَمَل الصَّائِغ.
Cena złota zmienia się codziennie, więc płaci się według wagi i ceny z danego dnia, a do tego płaci się za pracę złotnika.
سُوق الْخُضَار
Targ warzywny
فِي الصَّبَاح الْبَاكِر يَأْتِي الْفَلَّاحُون مِنَ الْقُرَى إِلَى سُوق الْخُضَار. يَبِيعُون الطَّمَاطِم، وَالْخِيَار، وَالْبَاذِنْجَان، وَالْفَوَاكِه الطَّازَجَة.
Wcześnie rano rolnicy przyjeżdżają ze wsi na targ warzywny. Sprzedają pomidory, ogórki, bakłażany i świeże owoce.
الْبَائِعُون يُنَادُون عَلَى بِضَاعَتِهِم بِصَوْت قَوِيّ، وَبَعْضُهُم يُغَنِّي لِيَجْذِب الزَّبَائِن.
Sprzedawcy głośno zachwalają swój towar, a niektórzy śpiewają, żeby przyciągnąć klientów.
وَفِي بِلَاد كَثِيرَة سُوق أُسْبُوعِيّ فِي يَوْم مُعَيَّن. وَفِي الْمَغْرِب هُنَاكَ مُدُن صَغِيرَة اسْمُهَا اسْم يَوْم السُّوق فِيهَا، مِثْلَ «سُوق الْأَرْبِعَاء».
W wielu krajach jest cotygodniowy targ w określony dzień. W Maroku niektóre miasteczka noszą nawet nazwę swojego dnia targowego, na przykład „Souq al-Arbaa” (targ środowy).
الْخَان
Khan
فِي الْمَاضِي كَانَتِ الْقَوَافِل تَأْتِي إِلَى الْمُدُن بِالْبِضَاعَة مِنْ بِلَاد بَعِيدَة. وَكَانَ التُّجَّار يَنْزِلُون فِي «الْخَان»، وَهُوَ بِنَاء كَبِير حَوْلَ سَاحَة.
Dawniej karawany przywoziły do miast towary z dalekich krajów. Kupcy zatrzymywali się w budynku zwanym „khan”, czyli w dużym gmachu wokół dziedzińca.
فِي الطَّابِق الْأَرْضِيّ مَكَان لِلْجِمَال وَالْبِضَاعَة، وَفِي الطَّابِق الْأَوَّل غُرَف لِلتُّجَّار.
Na parterze było miejsce dla wielbłądów i towarów, a na pierwszym piętrze pokoje dla kupców.
وَالْيَوْم بَعْض الْخَانَات الْقَدِيمَة مَفْتُوحَة لِلزُّوَّار، مِثْلَ خَان أَسْعَد بَاشَا فِي دِمَشْق.
Dziś niektóre stare khany są otwarte dla zwiedzających, na przykład khan Asada Paszy w Damaszku.
الْحِرَف الْيَدَوِيَّة
Rękodzieło
فِي السُّوق تَرَى الْحِرَفِيِّين يَعْمَلُون أَمَامَكَ. النَّحَّاس يَدُقّ عَلَى صَحْن مِنَ النُّحَاس، وَالنَّجَّار يَصْنَع الصَّنَادِيق مِنَ الْخَشَب، وَالْخَطَّاط يَكْتُب الْأَسْمَاء بِخَطّ جَمِيل.
Na suku widzisz rzemieślników, którzy pracują tuż przed tobą. Kotlarz wykuwa miedziany talerz, stolarz robi drewniane szkatułki, a kaligraf pisze imiona pięknym pismem.
وَفِي فَاس تَرَى دَار الدِّبَاغَة الْقَدِيمَة، حَيْثُ يَصْبُغُون الْجِلْد بِأَلْوَان كَثِيرَة فِي أَحْوَاض كَبِيرَة.
W Fezie możesz zobaczyć starą garbarnię, gdzie skóry farbuje się na wiele kolorów w wielkich kadziach.
وَهٰذِهِ الْهَدَايَا الْيَدَوِيَّة أَجْمَل مِنْ هَدَايَا الْمَصَانِع، لِأَنَّ فِي كُلّ وَاحِدَة مِنْهَا قِصَّة.
Takie ręcznie robione prezenty są piękniejsze niż fabryczne, bo każdy z nich ma swoją historię.
الْعَطَّار
Attar
فِي كُلّ سُوق قَدِيم دُكَّان «الْعَطَّار». هُوَ يَبِيع الْبَهَارَات، وَالْأَعْشَاب، وَالْبُخُور، وَمَاء الْوَرْد، وَالْحِنَّاء.
Na każdym starym suku jest sklep „attara”, czyli zielarza. Sprzedaje przyprawy, zioła, kadzidło, wodę różaną i hennę.
وَالْعَطَّار فِي الْمَاضِي كَانَ مِثْلَ الطَّبِيب أَيْضًا. النَّاس يَسْأَلُونَهُ عَنْ دَوَاء لِلْبَرْد أَوْ لِلْمَعِدَة، وَهُوَ يَخْلِط لَهُم الْأَعْشَاب.
Dawniej attar był też kimś w rodzaju lekarza. Ludzie prosili go o coś na przeziębienie albo na ból brzucha, a on mieszał dla nich zioła.
وَمَا زَالَ كَثِير مِنَ النَّاس يَشْرَبُون الْيَانْسُون أَوِ الزَّنْجَبِيل عِنْدَ الْبَرْد، كَمَا كَانَت جَدَّاتُهُم تَفْعَل.
Wiele osób wciąż pije przy przeziębieniu herbatę z anyżu albo z imbiru, tak jak robiły to ich babcie.
الْمَقْهَى
Kawiarnia
وَفِي وَسَط السُّوق هُنَاكَ دَائِمًا مَقْهَى قَدِيم. التُّجَّار يَجْلِسُون فِيهِ بَعْدَ الْعَمَل، يَشْرَبُون الشَّاي أَوِ الْقَهْوَة، وَيَلْعَبُون الطَّاوِلَة، وَيَتَكَلَّمُون عَنِ الْأَسْعَار وَالْأَخْبَار.
A w środku suku zawsze jest stara kawiarnia. Kupcy siedzą w niej po pracy, piją herbatę albo kawę, grają w tryktraka i rozmawiają o cenach i wiadomościach.
وَفِي خَان الْخَلِيلِي مَقْهَى مَشْهُور اسْمُهُ «مَقْهَى الْفِيشَاوِي». هٰذَا الْمَقْهَى مَفْتُوح مُنْذُ أَكْثَر مِنْ مِئَتَيْ سَنَة، وَجَلَسَ فِيهِ كُتَّاب وَفَنَّانُون كَثِيرُون.
W Khan al-Khalili jest słynna kawiarnia „El Fishawy”. Jest otwarta od ponad dwustu lat, a siadało w niej wielu pisarzy i artystów.
سُوق عُكَاظ
Suk Ukaz
قَبْلَ الْإِسْلَام كَانَ «سُوق عُكَاظ» قُرْبَ مَدِينَة الطَّائِف مِنْ أَشْهَر أَسْوَاق الْعَرَب. كَانَ النَّاس يَأْتُون إِلَيْهِ مِنْ كُلّ مَكَان فِي الْجَزِيرَة الْعَرَبِيَّة.
Przed islamem „Suk Ukaz” niedaleko miasta Taif był jednym z najsłynniejszych targów Arabów. Ludzie przybywali tam z całego Półwyspu Arabskiego.
فِيهِ كَانُوا يَبِيعُون وَيَشْتَرُون، وَكَانُوا أَيْضًا يَسْمَعُون الشِّعْر. الشُّعَرَاء يَقْرَؤُون قَصَائِدَهُم أَمَام النَّاس، وَالْقَصِيدَة الْجَمِيلَة تَصِير مَشْهُورَة بَيْنَ الْقَبَائِل.
Kupowano tam i sprzedawano, ale też słuchano poezji. Poeci recytowali swoje wiersze przed ludźmi, a piękny wiersz stawał się sławny wśród plemion.
وَالْيَوْم هُنَاكَ فِي السُّعُودِيَّة مِهْرَجَان كُلّ سَنَة بِاسْم «سُوق عُكَاظ»، فِيهِ شِعْر وَحِرَف وَتَارِيخ.
Dziś w Arabii Saudyjskiej co roku odbywa się festiwal „Suk Ukaz”, na którym jest poezja, rękodzieło i historia.
نَصَائِح لِلزَّائِر
Rady dla gości
اذْهَبْ إِلَى السُّوق فِي الصَّبَاح، فَالْجَوّ أَلْطَف وَالسُّوق أَهْدَأ. وَخُذْ مَعَكَ نُقُود صَغِيرَة، لِأَنَّ بَعْض الْبَائِعِين لَا يَقْبَلُون الْبِطَاقَات.
Idź na suk rano, kiedy jest chłodniej i spokojniej. I weź ze sobą drobne, bo niektórzy sprzedawcy nie przyjmują kart.
وَإِذَا دَعَاكَ بَائِع إِلَى الشَّاي، فَلَا تَخَفْ. هٰذَا كَرَم، وَلَا يَجِب عَلَيْكَ أَنْ تَشْتَرِي.
Jeśli sprzedawca zaprosi cię na herbatę, nie martw się. To gościnność i nie musisz nic kupować.
وَإِذَا رَأَيْتَ أَنَّ السِّعْر مُرْتَفِع جِدًّا، فَابْتَسِمْ وَقُلْ: «سَأُفَكِّر قَلِيلًا». أَحْيَانًا يُنَادِيكَ الْبَائِع قَبْلَ أَنْ تَبْتَعِد، وَيُخَفِّض السِّعْر!
A jeśli cena wyda ci się za wysoka, uśmiechnij się i powiedz: „Zastanowię się”. Czasem sprzedawca woła cię, zanim odejdziesz, i obniża cenę!
كَلِمَات السُّوق
Słowa na suk
هٰذِهِ جُمَل مُفِيدَة فِي السُّوق:
Oto kilka przydatnych zwrotów na suku:
«بِكَمْ هٰذَا؟»: سُؤَال عَنِ السِّعْر.
„Bikam hadha?”: pytanie o cenę (ile to kosztuje?).
«السِّعْر مُرْتَفِع جِدًّا»: لِلْمُسَاوَمَة.
„Al-siir murtafi jiddan”: do targowania się (cena jest za wysoka).
«هَلْ هٰذَا آخِر سِعْر؟»: سُؤَال عَنِ السِّعْر الْأَخِير.
„Hal hadha akhir siir?”: pytanie o ostateczną cenę (czy to pana ostatnia cena?).
«تَفَضَّل»: كَلِمَة الْبَائِع لِيَدْعُوَكَ إِلَى الدُّكَّان.
„Tafaddal”: słowo sprzedawcy, którym zaprasza cię do sklepu.
«مَبْرُوك»: يَقُولُهَا الْبَائِع بَعْدَ الشِّرَاء.
„Mabruk”: to mówi sprzedawca po zakupie (gratuluję).
«اللَّه يُبَارِك فِيكَ»: الْجَوَاب عَلَى «مَبْرُوك».
„Allah yubarik fik”: odpowiedź na „mabruk” (niech Bóg ci błogosławi).
فِي النِّهَايَة
Na koniec
السُّوق قَلْب الْمَدِينَة الْعَرَبِيَّة الْقَدِيمَة. فِيهِ التَّارِيخ، وَالتِّجَارَة، وَالنَّاس.
Suk to serce starego arabskiego miasta. Jest w nim historia, handel i ludzie.
فِي زِيَارَتِكَ الْقَادِمَة، لَا تَذْهَب إِلَى الْمَرْكَز التِّجَارِيّ فَقَط. امْشِ فِي السُّوق الْقَدِيم، وَاشْرَبِ الشَّاي مَعَ الْبَائِعِين، وَجَرِّبِ الْمُسَاوَمَة!
Podczas następnej wizyty nie idź tylko do centrum handlowego. Przejdź się po starym suku, napij się herbaty ze sprzedawcami i spróbuj się potargować!
W darmowej aplikacji posłuchasz tego tekstu, a po dotknięciu słowa zobaczysz jego tłumaczenie.
Z bloga
Learn Arabic już 1 grudnia
Aplikacja jest prawie gotowa: alfabet arabski od zera, gramatyka, ponad 2500 słówek z nagraniami i klasyka w oryginale, np. „Złamane skrzydła” Khalila Gibrana. Zostaw e-mail, a damy ci znać w dniu premiery.
Jeden e-mail w dniu premiery. Nic więcej.