
الْعَائِلَة الْعَرَبِيَّة
Arabska rodzina
Najważniejsze słówka
- الْعَائِلَةrodzina
- الْأُمّmatka
- الْأَبojciec
- الْوَالِدَانrodzice
- الْجَدّdziadek
- الْجَدَّةbabcia
- الْعَمّstryj
- الْخَالwuj
- الْعَمَّةciotka (siostra ojca)
- الْخَالَةciotka (siostra matki)
- الِابْنsyn
- الْبِنْتcórka
Wszystkie słówka (25)
- الطِّفْلdziecko
- الْأَقَارِبkrewni
- الْكِبَارstarsi
- الْكُنْيَةkunja (przydomek od pierwszego dziecka)
- الزَّوَاجmałżeństwo
- الْعُرْسwesele
- الْجَارsąsiad
- احْتِرَامszacunek
- مَحَبَّةmiłość
- الْمَائِدَةstół
- الْغَدَاءobiad
- الْعِيدِيَّةświąteczne kieszonkowe
- الضَّحِكśmiech
الْعَائِلَة فِي الْعَالَم الْعَرَبِيّ كَبِيرَة وَقَرِيبَة. لَيْسَتِ الْأُمّ وَالْأَب وَالْأَوْلَاد فَقَط، بَلْ أَيْضًا الْجَدّ وَالْجَدَّة، وَالْعَمّ وَالْخَال، وَالْعَمَّة وَالْخَالَة، وَأَوْلَادُهُم.
W świecie arabskim rodziny są duże i bardzo zżyte. Rodzina to nie tylko matka, ojciec i dzieci, ale także dziadek i babcia, wujkowie i ciotki z obu stron oraz ich dzieci.
فِي هٰذِهِ الْمَقَالَة نَتَعَرَّف عَلَى الْعَائِلَة الْعَرَبِيَّة: أَسْمَاؤُهَا، وَعَادَاتُهَا، وَأَيَّامُهَا الْجَمِيلَة.
W tym artykule poznamy arabską rodzinę: jej imiona, zwyczaje i radosne dni.
عَمّ وَخَال
Amm i chal
فِي الْعَرَبِيَّة كَلِمَتَان لِأَخ الْأَب وَأَخ الْأُمّ. أَخُو الْأَب هُوَ «الْعَمّ»، وَأَخُو الْأُمّ هُوَ «الْخَال».
W arabskim są dwa różne słowa na brata ojca i brata matki. Brat ojca to „amm”, a brat matki to „khal”.
وَكَذٰلِكَ أُخْت الْأَب هِيَ «الْعَمَّة»، وَأُخْت الْأُمّ هِيَ «الْخَالَة». فِي لُغَات كَثِيرَة هُنَاكَ كَلِمَة وَاحِدَة فَقَط، لٰكِنْ فِي الْعَرَبِيَّة هُنَاكَ أَرْبَع كَلِمَات.
Tak samo siostra ojca to „amma”, a siostra matki to „khala”. W wielu językach jest na to tylko jedno słowo, a w arabskim są cztery.
وَالْعَرَب يَسْتَعْمِلُون هٰذِهِ الْكَلِمَات مَعَ النَّاس الْكِبَار أَيْضًا. الطِّفْل يَقُول لِجَار كَبِير: «يَا عَمِّي»، وَلِجَارَة كَبِيرَة: «يَا خَالَتِي». هٰذَا احْتِرَام وَمَحَبَّة.
Arabowie używają tych słów także wobec starszych ludzi. Dziecko mówi do starszego sąsiada „ya ammi” (wujku), a do starszej sąsiadki „ya khalati” (ciociu). To wyraz szacunku i serdeczności.
أَبُو أَحْمَد وَأُمّ أَحْمَد
Abu Ahmad i Umm Ahmad
عِنْدَمَا يُولَد الطِّفْل الْأَوَّل، تَتَغَيَّر أَسْمَاء الْأَب وَالْأُمّ أَحْيَانًا! إِذَا كَانَ اسْم الِابْن أَحْمَد، يُصْبِح الْأَب «أَبُو أَحْمَد»، وَتُصْبِح الْأُمّ «أُمّ أَحْمَد».
Kiedy rodzi się pierwsze dziecko, imiona rodziców czasem się zmieniają! Jeśli syn ma na imię Ahmad, ojciec staje się „Abu Ahmad” (ojciec Ahmada), a matka „Umm Ahmad” (matka Ahmada).
هٰذَا الِاسْم اسْمُهُ «الْكُنْيَة». النَّاس يُنَادُون الْأَب وَالْأُمّ بِالْكُنْيَة، لِأَنَّهَا لَطِيفَة وَفِيهَا احْتِرَام.
Takie imię nazywa się „kunja”. Ludzie zwracają się do rodziców ich kunją, bo to miłe i pełne szacunku.
وَالْكُنْيَة قَدِيمَة جِدًّا فِي الثَّقَافَة الْعَرَبِيَّة، وَمَا زَالَت مُهِمَّة الْيَوْم.
Kunja jest w kulturze arabskiej bardzo stara i do dziś pozostaje ważna.
الِاسْم الْكَامِل
Pełne imię
فِي بِلَاد عَرَبِيَّة كَثِيرَة، فِي الِاسْم الْكَامِل اسْم الشَّخْص، ثُمَّ اسْم الْأَب، ثُمَّ اسْم الْجَدّ، ثُمَّ اسْم الْعَائِلَة.
W wielu krajach arabskich pełne imię składa się z imienia danej osoby, potem imienia ojca, potem imienia dziadka, a na końcu z nazwiska rodowego.
مَثَلًا: «سَارَة خَالِد مَحْمُود الْعَلِي». سَارَة هِيَ الْبِنْت، وَخَالِد أَبُوهَا، وَمَحْمُود جَدُّهَا، وَالْعَلِي اسْم الْعَائِلَة.
Na przykład: „Sara Khalid Mahmud al-Ali”. Sara to dziewczyna, Khalid to jej ojciec, Mahmud to jej dziadek, a al-Ali to nazwisko rodu.
وَالْمَرْأَة الْعَرَبِيَّة فِي الْعَادَة لَا تُغَيِّر اسْمَهَا بَعْدَ الزَّوَاج. هِيَ تَبْقَى «سَارَة خَالِد» كُلّ حَيَاتِهَا.
Arabska kobieta zwykle nie zmienia nazwiska po ślubie. Przez całe życie pozostaje „Sarą Khalid”.
يَوْم الْجُمُعَة
Piątek
يَوْم الْجُمُعَة يَوْم الْعَائِلَة فِي بِلَاد كَثِيرَة. الْأَوْلَاد وَالْبَنَات يَزُورُون بَيْت الْجَدّ وَالْجَدَّة مَعَ أَوْلَادِهِم.
W wielu krajach piątek jest dniem rodziny. Synowie i córki przychodzą ze swoimi dziećmi do domu dziadków.
عَلَى الْمَائِدَة طَعَام كَثِير: أُرْز وَلَحْم وَسَلَطَة وَخُبْز. الْجَدَّة تَطْبُخ مُنْذُ الصَّبَاح، وَالْبَنَات يُسَاعِدْنَهَا.
Na stole jest mnóstwo jedzenia: ryż, mięso, sałatka i chleb. Babcia gotuje od rana, a córki jej pomagają.
بَعْدَ الْغَدَاء يَشْرَب الْكِبَار الشَّاي وَيَتَكَلَّمُون، وَالْأَطْفَال يَلْعَبُون مَعًا فِي الْبَيْت أَوْ فِي الشَّارِع. الْبَيْت مَلِيء بِالْأَصْوَات وَالضَّحِك.
Po obiedzie dorośli piją herbatę i rozmawiają, a dzieci bawią się razem w domu albo na ulicy. Dom jest pełen głosów i śmiechu.
الْكِبَار فِي الْبَيْت
Starsi w domu
فِي الْعَائِلَة الْعَرَبِيَّة لِلْكِبَار مَكَان خَاصّ. النَّاس يَسْتَشِيرُون الْجَدّ وَالْجَدَّة فِي الْأُمُور الْمُهِمَّة، وَيَسْمَعُون كَلَامَهُم.
W arabskiej rodzinie starsi mają szczególne miejsce. W ważnych sprawach radzi się dziadków i słucha ich zdania.
وَكَثِير مِنَ الْكِبَار يَعِيشُون مَعَ أَوْلَادِهِم، لَا فِي بَيْت لِلْمُسِنِّين. رِعَايَة الْأَب وَالْأُمّ عِنْدَ الْكِبَر وَاجِب عِنْدَ الْعَرَب، وَهِيَ أَيْضًا شَرَف.
Wielu starszych ludzi mieszka ze swoimi dziećmi, a nie w domu opieki. Opieka nad rodzicami na starość jest dla Arabów obowiązkiem, a także zaszczytem.
وَهُنَاكَ قَوْل مَشْهُور عَنِ الْأُمّ: «الْجَنَّة تَحْتَ أَقْدَام الْأُمَّهَات». كُلّ طِفْل عَرَبِيّ يَعْرِف هٰذَا الْقَوْل.
O matkach mówi się słynne przysłowie: „Raj leży u stóp matek”. Zna je każde arabskie dziecko.
الْجِيرَان أَيْضًا عَائِلَة
Sąsiedzi też są rodziną
عِنْدَ الْعَرَب، الْجَار قَرِيب مِثْلَ الْعَائِلَة. هُنَاكَ قَوْل مَشْهُور: «الْجَار قَبْلَ الدَّار». مَعْنَاهُ: اخْتَرِ الْجَار الطَّيِّب قَبْلَ أَنْ تَخْتَار الْبَيْت.
Dla Arabów sąsiad jest bliski jak rodzina. Znane przysłowie mówi: „Najpierw sąsiad, potem dom”. Znaczy to: zanim wybierzesz dom, wybierz dobrego sąsiada.
الْجِيرَان يَتَبَادَلُون الطَّعَام، وَيَزُورُون الْمَرِيض، وَيُسَاعِدُون فِي الْأَفْرَاح وَالْأَحْزَان.
Sąsiedzi dzielą się jedzeniem, odwiedzają chorych i pomagają sobie w radości i w smutku.
وَفِي أَحْيَان كَثِيرَة تُرْسِل الْأُمّ صَحْن طَعَام إِلَى الْجِيرَان، وَالْجِيرَان يُرْجِعُون الصَّحْن وَفِيهِ طَعَام أَيْضًا.
Często mama posyła sąsiadom talerz jedzenia, a sąsiedzi oddają talerz również z jedzeniem.
الْعَائِلَة فِي الْمُنَاسَبَات
Rodzina od święta
فِي الْأَعْيَاد وَالْأَعْرَاس تَجْتَمِع الْعَائِلَة الْكَبِيرَة كُلُّهَا. قَدْ يَكُون فِي الْعُرْس مِئَات النَّاس، وَأَكْثَرُهُم مِنَ الْأَقَارِب.
Na święta i wesela zjeżdża się cała wielka rodzina. Na weselu mogą być setki osób, a większość z nich to krewni.
وَفِي الْعِيد يَزُور الصِّغَار الْكِبَار، وَيَأْخُذُون «الْعِيدِيَّة»: نُقُود قَلِيلَة أَوْ هَدِيَّة. الْأَطْفَال يُحِبُّون الْعِيد كَثِيرًا لِهٰذَا السَّبَب!
W święto Id młodsi odwiedzają starszych i dostają „idijję”: trochę pieniędzy albo prezent. Między innymi dlatego dzieci tak bardzo lubią to święto!
كَلِمَات الْعَائِلَة
Słowa o rodzinie
هٰذِهِ كَلِمَات مُهِمَّة عَنِ الْعَائِلَة:
Oto ważne słowa o rodzinie:
الْأَب وَالْأُمّ: الْوَالِدَان.
Al-ab i al-umm: rodzice.
الِابْن وَالْبِنْت: الْأَوْلَاد.
Al-ibn i al-bint: dzieci.
الْجَدّ وَالْجَدَّة: وَالِدَا الْأَب أَوِ الْأُمّ.
Al-dżadd i al-dżadda: rodzice ojca albo matki.
الْعَمّ وَالْعَمَّة: أَخ الْأَب وَأُخْتُهُ.
Al-amm i al-amma: brat i siostra ojca.
الْخَال وَالْخَالَة: أَخ الْأُمّ وَأُخْتُهَا.
Al-khal i al-khala: brat i siostra matki.
الْكُنْيَة: «أَبُو» أَوْ «أُمّ» مَعَ اسْم الطِّفْل الْأَوَّل.
Al-kunja: „Abu” albo „Umm” z imieniem pierwszego dziecka.
فِي النِّهَايَة
Na koniec
الْعَائِلَة عِنْدَ الْعَرَب هِيَ الْقَلْب. فِيهَا الْمَحَبَّة وَالْمُسَاعَدَة وَالِاحْتِرَام، وَفِيهَا أَيْضًا الْأَكْل الْكَثِير وَالْكَلَام الْكَثِير!
Dla Arabów rodzina jest sercem życia. Jest w niej miłość, pomoc i szacunek, a także mnóstwo jedzenia i mnóstwo rozmów!
إِذَا زَارَكَ صَدِيق عَرَبِيّ، اسْأَلْهُ عَنْ عَائِلَتِهِ. سَيَفْرَح بِسُؤَالِكَ، وَسَيُحَدِّثُكَ عَنْهُم طَوِيلًا.
Jeśli odwiedzi cię arabski przyjaciel, zapytaj go o rodzinę. Ucieszy się z pytania i będzie ci o niej długo opowiadał.
W darmowej aplikacji posłuchasz tego tekstu, a po dotknięciu słowa zobaczysz jego tłumaczenie.
Z bloga
Learn Arabic już 1 grudnia
Aplikacja jest prawie gotowa: alfabet arabski od zera, gramatyka, ponad 2500 słówek z nagraniami i klasyka w oryginale, np. „Złamane skrzydła” Khalila Gibrana. Zostaw e-mail, a damy ci znać w dniu premiery.
Jeden e-mail w dniu premiery. Nic więcej.