Династия Романовых

Романовы правили Россией с 1613 по 1917 год, то есть больше трёхсот лет. На эти три века пришлось очень многое: войны и реформы, расцвет науки и искусства и, наконец, революция, которая положила конец монархии.

Romanowowie rządzili Rosją od 1613 do 1917 roku, czyli ponad trzysta lat. Te trzy stulecia przyniosły bardzo wiele: wojny i reformy, rozkwit nauki i sztuki, a wreszcie rewolucję, która położyła kres monarchii.

В 1598 году умер царь Фёдор Иоаннович, последний из Рюриковичей. Для России наступило Смутное время: шли войны, страну охватил голод, а на трон один за другим претендовали самозванцы. Лишь в 1613 году Земский собор выбрал нового царя. Им стал шестнадцатилетний Михаил Фёдорович Романов. При нём жизнь в стране постепенно наладилась.

W 1598 roku zmarł car Fiodor I Iwanowicz, ostatni z Rurykowiczów. Dla Rosji nastała Wielka Smuta: toczyły się wojny, kraj ogarnął głód, a do tronu jeden po drugim pretendowali samozwańcy. Dopiero w 1613 roku Sobór Ziemski wybrał nowego cara. Został nim szesnastoletni Michaił Fiodorowicz Romanow. Za jego panowania życie w kraju stopniowo wróciło do normy.

Среди Романовых было немало ярких личностей, но самый известный из них, пожалуй, Пётр I, которого называют Великим. Он правил с 1682 по 1725 год и мечтал сделать Россию сильной европейской державой. Пётр создал флот, перестроил армию и основал Санкт-Петербург, который стал новой столицей. Он менял законы и даже заставлял дворян брить бороды и носить европейское платье.

Wśród Romanowów nie brakowało wyrazistych postaci, ale najsłynniejszy z nich to chyba Piotr I, zwany Wielkim. Panował w latach 1682-1725 i marzył o tym, by uczynić z Rosji silne europejskie mocarstwo. Stworzył flotę, przebudował armię i założył Sankt Petersburg, który stał się nową stolicą. Zmieniał prawo, a nawet zmuszał szlachtę do golenia bród i noszenia europejskich strojów.

Великой назвали и Екатерину II, которая правила с 1762 по 1796 год. При ней Россия вышла к Чёрному морю и присоединила Крым. Императрица переписывалась с Вольтером, открыла в Петербурге Смольный институт, первое в стране учебное заведение для девушек, и начала собирать картины, из которых потом вырос Эрмитаж. С Россией теперь считались все европейские державы.

Wielką nazwano również Katarzynę II, która panowała w latach 1762-1796. Za jej rządów Rosja zyskała dostęp do Morza Czarnego i przyłączyła Krym. Cesarzowa korespondowała z Wolterem, otworzyła w Petersburgu Instytut Smolny, pierwszą w kraju szkołę dla dziewcząt, i zaczęła kolekcjonować obrazy, z których wyrósł później Ermitaż. Z Rosją liczyły się odtąd wszystkie europejskie mocarstwa.

Между Петром и Екатериной на троне сменилось несколько правителей, среди них Анна Иоанновна и дочь Петра Елизавета. А после Екатерины царствовал её сын Павел I. Одни монархи проводили реформы, другие почти ничего не меняли.

Między Piotrem a Katarzyną na tronie zasiadło kilku władców, wśród nich Anna Iwanowna i córka Piotra, Elżbieta. Po Katarzynie zaś panował jej syn Paweł I. Jedni monarchowie przeprowadzali reformy, inni niemal niczego nie zmieniali.

Последним императором стал Николай II, который правил с 1894 по 1917 год. В эти годы Россия быстро менялась: открывались новые заводы, через всю Сибирь до Владивостока прокладывали Транссибирскую магистраль. Но большинство людей по-прежнему жило бедно. Поражение в войне с Японией и революция 1905 года показали, как сильно народ недоволен властью.

Ostatnim cesarzem był Mikołaj II, który panował w latach 1894-1917. Rosja zmieniała się wtedy szybko: powstawały nowe fabryki, a przez całą Syberię aż do Władywostoku budowano Kolej Transsyberyjską. Większość ludzi nadal jednak żyła w biedzie. Klęska w wojnie z Japonią i rewolucja 1905 roku pokazały, jak bardzo lud jest niezadowolony z władzy.

В 1914 году Россия вступила в Первую мировую войну и потеряла на фронте миллионы людей. Война, бедность и голод привели к революции 1917 года. Николай II отрёкся от престола, а летом 1918 года его вместе с семьёй расстреляли в Екатеринбурге. На этом история династии закончилась.

W 1914 roku Rosja przystąpiła do pierwszej wojny światowej i straciła na froncie miliony ludzi. Wojna, bieda i głód doprowadziły do rewolucji 1917 roku. Mikołaj II abdykował, a latem 1918 roku rozstrzelano go wraz z rodziną w Jekaterynburgu. Na tym skończyła się historia dynastii.

Романовы оставили после себя очень многое. При них Россия превратилась в огромную империю, от Балтийского моря до Тихого океана. Пётр I основал Академию наук, а при Елизавете открылся Московский университет. Зимний дворец, Петергоф и Царское Село, построенные для царской семьи, и сегодня привлекают тысячи туристов.

Romanowowie pozostawili po sobie bardzo wiele. Za ich panowania Rosja stała się ogromnym imperium, od Morza Bałtyckiego po Ocean Spokojny. Piotr I założył Akademię Nauk, a za Elżbiety otwarto Uniwersytet Moskiewski. Pałac Zimowy, Peterhof i Carskie Sioło, zbudowane dla rodziny carskiej, do dziś przyciągają tysiące turystów.

Интерес к Романовым не угасает и сейчас. В 1998 году останки Николая II и членов его семьи перезахоронили в Петропавловском соборе Петербурга, где покоятся почти все русские императоры. О последней царской семье до сих пор пишут книги и снимают фильмы.

Zainteresowanie Romanowami nie słabnie także dziś. W 1998 roku szczątki Mikołaja II i członków jego rodziny pochowano ponownie w soborze Pietropawłowskim w Petersburgu, gdzie spoczywają niemal wszyscy cesarze Rosji. O ostatniej rodzinie carskiej wciąż pisze się książki i kręci filmy.

История Романовых во многом и есть история России. По ней видно, как за три века страна менялась, росла и искала своё место в мире.

Dzieje Romanowów to w dużej mierze dzieje Rosji. Widać w nich, jak przez trzy stulecia kraj się zmieniał, rósł i szukał swojego miejsca w świecie.