Транссибирская магистраль

Транссибирская магистраль, или просто Транссиб, тянется от Москвы до Владивостока на 9288 километров. Это самая длинная железная дорога в мире. Поезд пересекает Урал, всю Сибирь и Дальний Восток, а разница во времени между начальной и конечной станцией составляет семь часов.

Kolej Transsyberyjska, czyli po prostu Transsib, ciągnie się z Moskwy do Władywostoku na długości 9288 kilometrów. To najdłuższa linia kolejowa na świecie. Pociąg przemierza Ural, całą Syberię i Daleki Wschód, a różnica czasu między stacją początkową i końcową wynosi siedem godzin.

Для России Транссиб давно стал больше, чем просто транспортным путём. Вдоль него выросли города, по нему переезжали в Сибирь целые семьи. А для путешественников из других стран неделя в поезде до Тихого океана остаётся мечтой, которую многие откладывают годами.

Dla Rosji Transsib od dawna jest czymś więcej niż szlakiem komunikacyjnym. Wzdłuż niego wyrosły miasta, a nim przenosiły się na Syberię całe rodziny. A dla podróżników z innych krajów tydzień w pociągu nad Ocean Spokojny pozostaje marzeniem, które wielu odkłada latami.

О железной дороге через Сибирь заговорили ещё в середине XIX века. Без неё путь из Москвы к Тихому океану занимал несколько месяцев: на лошадях, по рекам и по бездорожью.

O kolei przez Syberię zaczęto mówić już w połowie XIX wieku. Bez niej podróż z Moskwy nad Ocean Spokojny trwała kilka miesięcy: konno, rzekami i po bezdrożach.

Строительство началось в 1891 году по указу Александра III. Первый камень заложил во Владивостоке его сын, будущий император Николай II. Дорогу вели сразу с двух концов. Рабочим мешали морозы, болота, вечная мерзлота и тайга, где не было ни дорог, ни жилья. Кроме вольнонаёмных рабочих, на стройке трудились солдаты и даже каторжники.

Budowa ruszyła w 1891 roku na mocy ukazu Aleksandra III. Kamień węgielny położył we Władywostoku jego syn, przyszły cesarz Mikołaj II. Linię prowadzono jednocześnie z obu końców. Robotnikom dawały się we znaki mrozy, bagna, wieczna zmarzlina i tajga, w której nie było ani dróg, ani osad. Poza robotnikami najemnymi na budowie pracowali żołnierze, a nawet katorżnicy.

Самым трудным оказался участок у Байкала. Пока в скалах на берегу прокладывали пути, поезда несколько лет переправляли через озеро на ледоколе-пароме «Байкал». А полностью по территории России магистраль прошла только в 1916 году, когда открыли мост через Амур у Хабаровска. До этого во Владивосток ездили через Маньчжурию.

Najtrudniejszy okazał się odcinek nad Bajkałem. Zanim w nadbrzeżnych skałach poprowadzono tory, pociągi przez kilka lat przeprawiano przez jezioro na promie lodołamaczu „Bajkał”. A w całości przez terytorium Rosji magistrala biegła dopiero od 1916 roku, kiedy otwarto most na Amurze pod Chabarowskiem. Wcześniej do Władywostoku jeździło się przez Mandżurię.

Поезд из Москвы во Владивосток проходит через десятки городов. Вот некоторые из самых крупных:

Pociąg z Moskwy do Władywostoku przejeżdża przez dziesiątki miast. Oto niektóre z największych:

У каждого города на маршруте своё лицо. Новосибирск появился в 1893 году как посёлок строителей моста через Обь, а сегодня это третий по численности город России. В Иркутске сохранились деревянные дома с резными наличниками, а в Улан-Удэ на центральной площади стоит огромная голова Ленина, и недалеко от города работает буддийский монастырь.

Każde miasto na trasie ma swój charakter. Nowosybirsk powstał w 1893 roku jako osada budowniczych mostu na Obie, a dziś jest trzecim co do wielkości miastem Rosji. W Irkucku zachowały się drewniane domy z rzeźbionymi obramieniami okien, a w Ułan Ude na głównym placu stoi ogromna głowa Lenina, niedaleko zaś miasta działa klasztor buddyjski.

Больше всего пассажиры запоминают виды за окном. Сначала тянутся леса и поля Центральной России, потом поезд переваливает через невысокий Урал. За ним начинаются тайга, степи и широкие сибирские реки.

Najbardziej zapadają pasażerom w pamięć widoki za oknem. Najpierw ciągną się lasy i pola środkowej Rosji, potem pociąg przejeżdża przez niewysoki Ural. Za nim zaczynają się tajga, stepy i szerokie syberyjskie rzeki.

Самый известный участок проходит у Байкала, самого глубокого озера на планете. В нём около 20% всей пресной воды на поверхности Земли. За Иркутском поезд несколько часов идёт по южному берегу, и из окна видно прозрачную воду и горы на другой стороне озера.

Najsłynniejszy odcinek biegnie nad Bajkałem, najgłębszym jeziorem na Ziemi. Mieści się w nim około 20% całej słodkiej wody na powierzchni naszej planety. Za Irkuckiem pociąg przez kilka godzin jedzie południowym brzegiem i z okna widać przejrzystą wodę i góry po drugiej stronie jeziora.

Для экономики страны Транссиб и сегодня остаётся главной артерией. По нему везут уголь, лес, нефть и металлы, а также контейнеры из Китая, Японии и Кореи в Европу. Многие сибирские города выросли именно благодаря железной дороге.

Dla rosyjskiej gospodarki Transsib wciąż jest główną arterią. Wozi się nim węgiel, drewno, ropę i metale, a także kontenery z Chin, Japonii i Korei do Europy. Wiele syberyjskich miast wyrosło właśnie dzięki kolei.

Магистраль оставила след и в культуре. В 1900 году фирма Фаберже сделала для Николая II пасхальное яйцо с маленьким золотым поездом внутри: если завести его ключиком, поезд едет. А швейцарский поэт Блез Сандрар в 1913 году написал поэму «Проза о транссибирском экспрессе».

Magistrala odcisnęła ślad także w kulturze. W 1900 roku firma Fabergé wykonała dla Mikołaja II jajo wielkanocne z małym złotym pociągiem w środku: jeśli nakręcić go kluczykiem, pociąg rusza. A szwajcarski poeta Blaise Cendrars napisał w 1913 roku poemat „Proza transsyberyjska”.

Инженерам пришлось решать задачи, с которыми в Европе почти не сталкивались: морозы до минус сорока, вечная мерзлота, реки шириной в километр. Мост через Енисей у Красноярска получил золотую медаль на Всемирной выставке в Париже в 1900 году. А полностью электрифицировать магистраль удалось только в 2002 году.

Inżynierowie musieli zmierzyć się z problemami, jakich w Europie prawie nie znano: mrozami do minus czterdziestu stopni, wieczną zmarzliną, rzekami szerokimi na kilometr. Most na Jeniseju pod Krasnojarskiem zdobył złoty medal na Wystawie Światowej w Paryżu w 1900 roku. A całą magistralę udało się zelektryfikować dopiero w 2002 roku.

В поездах дальнего следования есть купе, плацкартные вагоны и вагон-ресторан. В каждом вагоне стоит титан, бак с кипятком, так что чай можно пить всю дорогу. За порядком следит проводник, который знает, на какой станции стоянка будет достаточно долгой, чтобы выйти на перрон.

W pociągach dalekobieżnych są wagony z przedziałami, wagony plackartne z otwartymi miejscami do spania i wagon restauracyjny. W każdym wagonie stoi bojler z wrzątkiem, nazywany tytanem, więc herbatę można pić przez całą drogę. O porządek dba konduktor, który wie, na której stacji postój będzie na tyle długi, żeby wyjść na peron.

Сегодня по Транссибу едут и местные жители, и туристы со всего мира. Без пересадок путь от Москвы до Владивостока занимает почти неделю, но многие выходят по дороге и проводят по несколько дней в Екатеринбурге, Иркутске или на Байкале. Так поездка растягивается на две-три недели.

Dziś Transsibem jeżdżą zarówno miejscowi, jak i turyści z całego świata. Bez przesiadek podróż z Moskwy do Władywostoku trwa prawie tydzień, ale wielu wysiada po drodze i spędza po kilka dni w Jekaterynburgu, Irkucku albo nad Bajkałem. W ten sposób wyprawa rozciąga się na dwa, trzy tygodnie.

Одни покупают обычный билет и едут вместе с пассажирами, которые возвращаются домой. Другие выбирают туристический поезд с экскурсиями в городах. А от Улан-Удэ можно свернуть на юг, в Монголию и Китай: этот маршрут называют Трансмонгольским.

Jedni kupują zwykły bilet i jadą razem z pasażerami, którzy wracają do domu. Inni wybierają pociąg turystyczny ze zwiedzaniem miast. A z Ułan Ude można skręcić na południe, do Mongolii i Chin: tę trasę nazywa się Transmongolską.

Транссиб строили четверть века, и за это время он изменил Сибирь. Вокруг станций выросли города, а дорога от Москвы до Тихого океана сократилась с нескольких месяцев до одной недели.

Transsib budowano przez ćwierć wieku i w tym czasie zmienił on Syberię. Wokół stacji wyrosły miasta, a podróż z Moskwy nad Ocean Spokojny skróciła się z kilku miesięcy do jednego tygodnia.

Сегодня по магистрали круглые сутки идут грузовые и пассажирские поезда. Для одних это обычная дорога домой или на работу. Для других это поездка, о которой они потом рассказывают много лет.

Dziś magistralą przez całą dobę jeżdżą pociągi towarowe i pasażerskie. Dla jednych to zwykła droga do domu albo do pracy. Dla innych to podróż, o której opowiadają potem przez wiele lat.