Советская космическая программа

Советская космическая программа открыла людям дорогу в космос. Первый спутник, первый человек на орбите, первый выход в открытый космос: все эти рекорды были поставлены в СССР меньше чем за десять лет.

Radziecki program kosmiczny otworzył ludziom drogę w kosmos. Pierwszy sztuczny satelita, pierwszy człowiek na orbicie, pierwszy spacer kosmiczny: wszystkie te rekordy padły w ZSRR w niespełna dziesięć lat.

За этими победами стояла огромная работа: конструкторы создавали ракеты и корабли, а космонавтов отбирали среди военных лётчиков и долго готовили к полёту. Многое при этом держалось в строгом секрете.

Za tymi zwycięstwami stała ogromna praca: konstruktorzy projektowali rakiety i statki, a kosmonautów wybierano spośród pilotów wojskowych i długo przygotowywano do lotu. Wiele szczegółów trzymano przy tym w ścisłej tajemnicy.

Ещё в 1903 году учитель из Калуги Константин Циолковский рассчитал, что подняться в космос можно на ракете. В 1920-1930-х годах его идеи подхватили энтузиасты: в Москве работала Группа изучения реактивного движения (ГИРД), и в 1933 году она запустила свою первую ракету.

Już w 1903 roku nauczyciel z Kaługi Konstanty Ciołkowski wyliczył, że w kosmos można się wznieść rakietą. W latach 20. i 30. XX wieku jego idee podchwycili entuzjaści: w Moskwie działała Grupa Badania Ruchu Odrzutowego (GIRD), która w 1933 roku wystrzeliła swoją pierwszą rakietę.

Одним из руководителей ГИРД был молодой инженер Сергей Королёв. В 1938 году его арестовали, но после войны именно он возглавил работу над ракетами. Его имя было засекречено, и при жизни страна знала его просто как Главного конструктора.

Jednym z kierowników GIRD był młody inżynier Siergiej Korolow. W 1938 roku go aresztowano, ale po wojnie to właśnie on stanął na czele prac nad rakietami. Jego nazwisko było utajnione i za jego życia kraj znał go po prostu jako Głównego Konstruktora.

4 октября 1957 года ракета Р-7 вывела на орбиту первый искусственный спутник Земли. Это был блестящий шар с четырьмя антеннами, который передавал простой сигнал «бип-бип». Его ловили радиолюбители по всему миру.

4 października 1957 roku rakieta R-7 wyniosła na orbitę pierwszego sztucznego satelitę Ziemi. Była to błyszcząca kula z czterema antenami, która nadawała prosty sygnał „bip-bip”. Odbierali go radioamatorzy na całym świecie.

Уже через месяц, 3 ноября 1957 года, в космос отправился «Спутник-2» с собакой Лайкой. Она стала первым живым существом на орбите, но вернуть её на Землю тогда было невозможно, и Лайка погибла во время полёта.

Zaledwie miesiąc później, 3 listopada 1957 roku, w kosmos poleciał Sputnik 2 z suczką Łajką na pokładzie. Stała się pierwszą żywą istotą na orbicie, ale sprowadzenie jej na Ziemię było wtedy niemożliwe i Łajka zginęła podczas lotu.

Утром 12 апреля 1961 года с Байконура стартовал корабль «Восток-1». На борту был 27-летний старший лейтенант Юрий Гагарин. Он облетел Землю один раз и через 108 минут после старта приземлился на парашюте в Саратовской области.

Rankiem 12 kwietnia 1961 roku z Bajkonuru wystartował statek Wostok 1. Na pokładzie był 27-letni starszy porucznik Jurij Gagarin. Okrążył Ziemię jeden raz i 108 minut po starcie wylądował na spadochronie w obwodzie saratowskim.

Новость мгновенно облетела весь мир. Гагарин стал самым известным человеком на планете, а 12 апреля в России до сих пор отмечают как День космонавтики.

Wiadomość błyskawicznie obiegła cały świat. Gagarin stał się najsłynniejszym człowiekiem na planecie, a 12 kwietnia do dziś obchodzi się w Rosji jako Dzień Kosmonautyki.

Вслед за первыми успехами появлялась и новая техника. Среди главных разработок:

W ślad za pierwszymi sukcesami pojawiała się nowa technika. Do najważniejszych osiągnięć należały:

Первая в мире орбитальная станция «Салют-1» появилась в 1971 году. На станциях космонавты ставили научные опыты, наблюдали за Землёй и выясняли, как долгая невесомость влияет на организм человека.

Pierwsza na świecie stacja orbitalna, Salut 1, pojawiła się w 1971 roku. Na stacjach kosmonauci prowadzili doświadczenia naukowe, obserwowali Ziemię i sprawdzali, jak długotrwała nieważkość wpływa na ludzki organizm.

Не меньше внимания уделяли Луне и планетам. Туда отправляли автоматические станции:

Równie dużo uwagi poświęcano Księżycowi i planetom. Wysyłano tam sondy automatyczne:

В 1970 году аппарат «Луна-16» доставил на Землю образцы лунного грунта, а «Луноход-1» около десяти месяцев ездил по Луне по командам с Земли.

W 1970 roku sonda Łuna 16 przywiozła na Ziemię próbki księżycowego gruntu, a Łunochod 1 przez mniej więcej dziesięć miesięcy jeździł po Księżycu, sterowany z Ziemi.

Программу создавали тысячи людей, но некоторые имена известны всем:

Program tworzyły tysiące ludzi, ale niektóre nazwiska zna każdy:

Королёв умер в 1966 году, и только после его смерти страна узнала, кто стоял за первыми полётами.

Korolow zmarł w 1966 roku i dopiero po jego śmierci kraj dowiedział się, kto stał za pierwszymi lotami.

Космос быстро стал частью советской жизни. Портреты Гагарина висели в школах, мальчишки мечтали стать космонавтами, а ракеты и звёзды появлялись на марках, значках и открытках.

Kosmos szybko stał się częścią radzieckiego życia. Portrety Gagarina wisiały w szkołach, chłopcy marzyli o tym, żeby zostać kosmonautami, a rakiety i gwiazdy trafiały na znaczki, odznaki i pocztówki.

Соперничество с США подстёгивало обе страны, но со временем появилось и сотрудничество. В 1975 году корабли «Союз» и «Аполлон» состыковались на орбите, и космонавты пожали руки американским астронавтам.

Rywalizacja z USA napędzała oba kraje, ale z czasem pojawiła się też współpraca. W 1975 roku statki Sojuz i Apollo połączyły się na orbicie, a kosmonauci uścisnęli dłonie amerykańskim astronautom.

За три десятилетия СССР прошёл путь от первого спутника до станции, на которой люди жили больше года. Многие рекорды той эпохи вошли в учебники истории.

W ciągu trzech dekad ZSRR przeszedł drogę od pierwszego satelity do stacji, na której ludzie mieszkali ponad rok. Wiele rekordów tamtej epoki trafiło do podręczników historii.

Сегодня «Союзы» по-прежнему стартуют с Байконура, а запуск первого спутника и полёт Гагарина остаются одними из самых известных событий XX века.

Dziś Sojuzy wciąż startują z Bajkonuru, a wystrzelenie pierwszego satelity i lot Gagarina pozostają jednymi z najbardziej znanych wydarzeń XX wieku.