Династия Романовых

Романовы правили Россией с 1613 по 1917 год, то есть больше трёхсот лет. На эти три века пришлось очень многое: войны и реформы, расцвет науки и искусства и, наконец, революция, которая положила конец монархии.

Romanovlar Rusya'yı 1613'ten 1917'ye kadar, yani üç yüz yılı aşkın bir süre yönetti. Bu üç yüzyıla pek çok şey sığdı: savaşlar ve reformlar, bilimin ve sanatın altın çağı ve sonunda monarşiye son veren bir devrim.

В 1598 году умер царь Фёдор Иоаннович, последний из Рюриковичей. Для России наступило Смутное время: шли войны, страну охватил голод, а на трон один за другим претендовали самозванцы. Лишь в 1613 году Земский собор выбрал нового царя. Им стал шестнадцатилетний Михаил Фёдорович Романов. При нём жизнь в стране постепенно наладилась.

1598'de Rurik hanedanının son temsilcisi Çar Fyodor İvanoviç öldü. Rusya için Karışıklık Dönemi başladı: savaşlar sürüyor, kıtlık ülkeyi kasıp kavuruyor, tahta birbiri ardına sahte hak iddiacıları çıkıyordu. Ancak 1613'te Zemski Sobor yeni bir çar seçti: on altı yaşındaki Mihail Fyodoroviç Romanov. Onun döneminde ülkede hayat yavaş yavaş düzene girdi.

Среди Романовых было немало ярких личностей, но самый известный из них, пожалуй, Пётр I, которого называют Великим. Он правил с 1682 по 1725 год и мечтал сделать Россию сильной европейской державой. Пётр создал флот, перестроил армию и основал Санкт-Петербург, который стал новой столицей. Он менял законы и даже заставлял дворян брить бороды и носить европейское платье.

Romanovlar arasında pek çok parlak kişilik vardı, ama içlerinde en tanınanı herhalde Büyük Petro diye anılan I. Petro'dur. 1682'den 1725'e kadar hüküm süren Petro, Rusya'yı güçlü bir Avrupa devleti yapmayı hayal ediyordu. Bir donanma kurdu, orduyu yeniden düzenledi ve yeni başkent olacak Sankt Peterburg'u kurdu. Yasaları değiştirdi, hatta soyluları sakallarını kesmeye ve Avrupa usulü giyinmeye zorladı.

Великой назвали и Екатерину II, которая правила с 1762 по 1796 год. При ней Россия вышла к Чёрному морю и присоединила Крым. Императрица переписывалась с Вольтером, открыла в Петербурге Смольный институт, первое в стране учебное заведение для девушек, и начала собирать картины, из которых потом вырос Эрмитаж. С Россией теперь считались все европейские державы.

1762'den 1796'ya kadar hüküm süren II. Katerina'ya da "Büyük" denildi. Onun döneminde Rusya Karadeniz'e ulaştı ve Kırım'ı ilhak etti. İmparatoriçe Voltaire ile mektuplaştı, Peterburg'da ülkenin kızlara yönelik ilk eğitim kurumu olan Smolnı Enstitüsü'nü açtı ve sonradan Ermitaj Müzesi'ne dönüşecek tablo koleksiyonunu toplamaya başladı. Artık bütün Avrupa devletleri Rusya'yı hesaba katmak zorundaydı.

Между Петром и Екатериной на троне сменилось несколько правителей, среди них Анна Иоанновна и дочь Петра Елизавета. А после Екатерины царствовал её сын Павел I. Одни монархи проводили реформы, другие почти ничего не меняли.

Petro ile Katerina arasında tahtta birkaç hükümdar değişti; aralarında Anna İvanovna ve Petro'nun kızı Yelizaveta da vardı. Katerina'dan sonra ise oğlu I. Pavel tahta çıktı. Kimi hükümdarlar reform yaptı, kimileri neredeyse hiçbir şeyi değiştirmedi.

Последним императором стал Николай II, который правил с 1894 по 1917 год. В эти годы Россия быстро менялась: открывались новые заводы, через всю Сибирь до Владивостока прокладывали Транссибирскую магистраль. Но большинство людей по-прежнему жило бедно. Поражение в войне с Японией и революция 1905 года показали, как сильно народ недоволен властью.

Son imparator, 1894'ten 1917'ye kadar hüküm süren II. Nikolay oldu. Bu yıllarda Rusya hızla değişti: yeni fabrikalar açıldı, Sibirya boyunca Vladivostok'a kadar Trans-Sibirya Demiryolu döşendi. Ama halkın çoğu hâlâ yoksul yaşıyordu. Japonya ile savaştaki yenilgi ve 1905 Devrimi, halkın yönetimden ne kadar hoşnutsuz olduğunu gösterdi.

В 1914 году Россия вступила в Первую мировую войну и потеряла на фронте миллионы людей. Война, бедность и голод привели к революции 1917 года. Николай II отрёкся от престола, а летом 1918 года его вместе с семьёй расстреляли в Екатеринбурге. На этом история династии закончилась.

1914'te Rusya Birinci Dünya Savaşı'na girdi ve cephede milyonlarca insan kaybetti. Savaş, yoksulluk ve açlık 1917 Devrimi'ne yol açtı. II. Nikolay tahttan çekildi ve 1918 yazında ailesiyle birlikte Yekaterinburg'da kurşuna dizildi. Hanedanın hikâyesi böylece sona erdi.

Романовы оставили после себя очень многое. При них Россия превратилась в огромную империю, от Балтийского моря до Тихого океана. Пётр I основал Академию наук, а при Елизавете открылся Московский университет. Зимний дворец, Петергоф и Царское Село, построенные для царской семьи, и сегодня привлекают тысячи туристов.

Romanovlar geride çok şey bıraktı. Onların döneminde Rusya, Baltık Denizi'nden Büyük Okyanus'a uzanan dev bir imparatorluğa dönüştü. I. Petro Bilimler Akademisi'ni kurdu, Yelizaveta döneminde ise Moskova Üniversitesi açıldı. Çar ailesi için yapılan Kışlık Saray, Peterhof ve Tsarskoye Selo bugün de binlerce turisti çekiyor.

Интерес к Романовым не угасает и сейчас. В 1998 году останки Николая II и членов его семьи перезахоронили в Петропавловском соборе Петербурга, где покоятся почти все русские императоры. О последней царской семье до сих пор пишут книги и снимают фильмы.

Romanovlara olan ilgi bugün de sönmüş değil. 1998'de II. Nikolay ve ailesinden bazı kişilerin kalıntıları, neredeyse bütün Rus imparatorlarının yattığı Peterburg'daki Petro ve Pavel Katedrali'ne yeniden defnedildi. Son çar ailesi hakkında hâlâ kitaplar yazılıyor, filmler çekiliyor.

История Романовых во многом и есть история России. По ней видно, как за три века страна менялась, росла и искала своё место в мире.

Romanovların tarihi, birçok bakımdan Rusya'nın kendi tarihidir. Ülkenin üç yüzyıl boyunca nasıl değiştiğini, büyüdüğünü ve dünyadaki yerini aradığını gösterir.