Türkiye'nin Gizli Harikaları

Türkiye'ye her yıl milyonlarca turist gelir; ancak bunların çoğu aynı yerleri gezer: İstanbul'un tarihî yarımadasını, Ege'nin koylarını ve Antalya'nın plajlarını. Oysa Anadolu'nun içlerinde, dağların ardında ve derin vadilerde çok daha az bilinen bir Türkiye vardır.

Cada año llegan a Turquía millones de turistas, pero la mayoría visita los mismos lugares: la península histórica de Estambul, las calas del Egeo y las playas de Antalya. Sin embargo, en el interior de Anatolia, detrás de las montañas y en valles profundos, hay una Turquía mucho menos conocida.

Bu Türkiye'de kayalara oyulmuş kiliseler, dağ başında devrilmiş tanrı heykelleri, taş sokaklı eski kasabalar ve sisli yaylalar vardır. Bazı yerlere ulaşmak için saatlerce yol gitmek gerekir. Ancak yolcuyu orada çoğu zaman kalabalıklar değil, sessizlik karşılar.

En esa Turquía hay iglesias excavadas en la roca, estatuas de dioses derribadas en la cima de un monte, pueblos antiguos de calles empedradas y prados de montaña envueltos en niebla. Para llegar a algunos lugares hacen falta horas de carretera. Pero allí al viajero no suele recibirle la multitud, sino el silencio.

Kapadokya, Orta Anadolu'da Nevşehir, Kayseri, Niğde ve Aksaray arasında uzanan bölgenin adıdır. Milyonlarca yıl önce Erciyes ve Hasan dağlarından çıkan küller kalın bir tüf tabakası oluşturdu. Rüzgâr ve yağmur bu yumuşak kayayı zamanla aşındırdı; böylece peri bacası denen sivri, şapkalı kayalar ortaya çıktı. Göreme, Ürgüp, Uçhisar ve Avanos bu manzaranın ortasındaki kasabalardır.

Capadocia es el nombre de la región que se extiende entre Nevşehir, Kayseri, Niğde y Aksaray, en Anatolia Central. Hace millones de años, la ceniza de los volcanes Erciyes y Hasan formó una gruesa capa de toba. Con el tiempo, el viento y la lluvia desgastaron esta roca blanda y dejaron a la vista unas rocas puntiagudas con sombrero llamadas chimeneas de hadas. Göreme, Ürgüp, Uçhisar y Avanos son los pueblos situados en medio de este paisaje.

İnsanlar da bu yumuşak kayayı oymayı erken öğrendi. Bizans döneminde keşişler vadilerdeki kayalara yüzlerce kilise oydu. Göreme Açık Hava Müzesi'ndeki kiliselerin duvarlarında yaklaşık bin yıllık freskler bugün de renklerini korur. Derinkuyu ve Kaymaklı'daki yeraltı şehirleri ise kat kat yerin altına iner; tehlike anında köylüler hayvanlarıyla birlikte buralara saklanırdı. Göreme ve çevresi 1985'ten beri UNESCO Dünya Mirası Listesi'ndedir.

Las personas también aprendieron pronto a excavar esta roca blanda. En época bizantina, los monjes abrieron cientos de iglesias rupestres en los valles. En las iglesias del Museo al Aire Libre de Göreme, frescos de unos mil años conservan todavía sus colores. Las ciudades subterráneas de Derinkuyu y Kaymaklı descienden planta tras planta bajo tierra; en momentos de peligro, los campesinos se escondían allí con sus animales. Göreme y su entorno figuran en la Lista del Patrimonio Mundial de la UNESCO desde 1985.

Mardin, Güneydoğu Anadolu'da Mezopotamya ovasına bakan bir tepenin yamacına kurulmuştur. Evleri bal rengi kesme taştandır. Dar sokaklar birbirine merdivenlerle bağlanır. Şehirde bugün de Türkçe, Kürtçe, Arapça ve Süryanice konuşulur. Süryanice, İsa'nın da konuştuğu Aramicenin bugün yaşayan kollarından biridir.

Mardin se levanta en la ladera de una colina que mira a la llanura mesopotámica, en el sudeste de Anatolia. Sus casas son de sillería color miel. Las calles estrechas se comunican entre sí por escaleras. En la ciudad se siguen hablando hoy el turco, el kurdo, el árabe y el siríaco. El siríaco es una de las ramas vivas del arameo, la lengua que hablaba Jesús.

Şehrin hemen dışındaki Deyrulzafaran Manastırı 5. yüzyılın sonunda kuruldu. Manastır 1932'ye kadar Süryani Ortodoks Patrikliğinin merkeziydi. Burada bugün de ayin yapılır. Şehrin içinde ise 12. yüzyıldan kalma Ulu Cami ile Kasımiye ve Zinciriye medreseleri görülmeye değer. Mardin'in tarihî kenti UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'ndedir.

El monasterio de Deyrulzafaran, a las afueras de la ciudad, se fundó a finales del siglo V. Hasta 1932 fue la sede del patriarca siríaco ortodoxo. Todavía hoy se celebran allí oficios religiosos. Dentro de la ciudad merecen una visita la Gran Mezquita del siglo XII y las madrasas Kasımiye y Zinciriye. La ciudad histórica de Mardin figura en la Lista Indicativa del Patrimonio Mundial de la UNESCO.

Adıyaman'daki Nemrut Dağı'nın zirvesi 2.100 metreyi aşar. Kommagene Kralı I. Antiokhos, MÖ 1. yüzyılda kendi mezarını bu zirveye yaptırdı. Mezarın üzerine kırma taşlardan yaklaşık 50 metre yüksekliğinde bir tümülüs yığıldı. Kral, çevredeki teraslara kendi heykelini Zeus, Apollon, Herakles ve Kommagene tanrıçasının dev heykelleriyle yan yana diktirdi.

La cima del monte Nemrut, en Adıyaman, supera los 2.100 metros. En el siglo I a. C., el rey Antíoco I de Comagene mandó construir su propia tumba en esta cumbre. Sobre la tumba se levantó, con piedra triturada, un túmulo de unos 50 metros de altura. En las terrazas que lo rodean, el rey hizo colocar su propia estatua junto a las estatuas gigantes de Zeus, Apolo, Heracles y la diosa Comagene.

Heykellerin başları zamanla gövdelerinden koptu ve yere düştü. Her biri yaklaşık iki metre yüksekliğindeki bu taş başlar bugün terasta yan yana durur. Ziyaretçilerin çoğu, gün doğumunu ya da gün batımını izlemek için dağa çıkar. Güneş yükselirken taş başların rengi griden altın sarısına döner. Nemrut Dağı 1987'den beri UNESCO Dünya Mirası Listesi'ndedir.

Con el tiempo, las cabezas de las estatuas se separaron de los cuerpos y cayeron al suelo. Hoy esas cabezas de piedra, de unos dos metros cada una, están alineadas en la terraza. La mayoría de los visitantes sube al monte para ver el amanecer o la puesta de sol. Cuando sale el sol, las cabezas de piedra pasan del gris al dorado. El monte Nemrut figura en la Lista del Patrimonio Mundial de la UNESCO desde 1987.

Türkiye'nin kuzeyindeki Karadeniz kıyısı, Ege ve Akdeniz kıyılarından çok farklıdır. Bu bölgede yağmur boldur ve dağlar denize çok yakındır. Yamaçlar sık ormanlarla kaplıdır; köyler dik tepelere tutunmuş gibi görünür. Rize'nin çay bahçeleri, Artvin'in derin vadileri ve Trabzon'daki 13. yüzyıldan kalma Ayasofya, bölgenin en bilinen yerleridir.

La costa del mar Negro, en el norte de Turquía, es muy distinta del Egeo y del Mediterráneo. En esta región llueve mucho y las montañas están muy cerca del mar. Densos bosques cubren las laderas y los pueblos parecen aferrarse a colinas empinadas. Los campos de té de Rize, los profundos valles de Artvin y la Santa Sofía de Trabzon, del siglo XIII, son los lugares más conocidos de la región.

Rize'nin Çamlıhemşin ilçesindeki Ayder Yaylası, Kaçkar Dağları'nın eteğinde kurulmuştur. Yayla, ahşap evleri ve kaplıcasıyla tanınır. Trabzon'daki Uzungöl'ün fotoğrafları sosyal medyada çok paylaşılır. Ancak gölün çevresindeki dağlarda saatlerce kimseyle karşılaşmadan yürümek mümkündür. Yazın Hemşin yaylalarında şenlikler yapılır, tulum eşliğinde horon tepilir.

La meseta de Ayder, en el distrito de Çamlıhemşin de Rize, se encuentra al pie de los montes Kaçkar. Es conocida por sus casas de madera y sus aguas termales. Las fotos del lago Uzungöl, en Trabzon, se comparten mucho en las redes sociales. Pero en las montañas que rodean el lago se puede caminar durante horas sin cruzarse con nadie. En verano se celebran fiestas en los prados de Hemşin y se baila el horon al son de la gaita tulum.

Şanlıurfa'nın yaklaşık 15 kilometre kuzeydoğusundaki Göbeklitepe'de kazılar 1995'te başladı. Buradaki yapılar yaklaşık 11.500 yıl öncesine, MÖ 9600 civarına tarihlenir. Göbeklitepe bu yaşıyla Stonehenge'den 6.000, Mısır piramitlerinden de 7.000 yıl kadar eskidir. Dairesel yapıların ortasında, bazıları 5 metreyi bulan T biçimli dikilitaşlar yükselir. Taşların üzerinde tilki, yaban domuzu, yılan ve akbaba kabartmaları vardır.

Las excavaciones en Göbeklitepe, a unos 15 kilómetros al noreste de Şanlıurfa, comenzaron en 1995. Las construcciones del lugar tienen unos 11.500 años, es decir, datan de hacia el 9600 a. C. Así, Göbeklitepe es unos 6.000 años más antiguo que Stonehenge y unos 7.000 años más que las pirámides de Egipto. En el centro de los recintos circulares se alzan pilares en forma de T, algunos de hasta 5 metros. Sobre las piedras hay relieves de zorros, jabalíes, serpientes y buitres.

Göbeklitepe'yi asıl şaşırtıcı kılan, onu yapan insanlardır. Bu taşları henüz tarım yapmayan avcı-toplayıcılar dikti. Bilim insanları uzun süre, insanların önce tarıma geçtiğini, anıtsal yapıları ise daha sonra yaptığını düşünüyordu. Göbeklitepe bu sıranın tersi de olabileceğini gösterdi. Alan 2018'de UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne girdi. Yakındaki Karahantepe'de de benzer yapılar bulundu.

Lo que hace realmente sorprendente a Göbeklitepe es quiénes lo construyeron. Estas piedras las levantaron cazadores-recolectores que todavía no practicaban la agricultura. Durante mucho tiempo, los científicos pensaron que el ser humano se hizo primero agricultor y solo después levantó grandes monumentos. Göbeklitepe demostró que el orden pudo ser también el inverso. El yacimiento entró en la Lista del Patrimonio Mundial de la UNESCO en 2018. En la cercana Karahantepe también se han hallado construcciones similares.

Karabük'e bağlı Safranbolu, Osmanlı evlerinin en iyi korunduğu kasabalardan biridir. Evler taş temeller üzerinde yükselir; ahşap çatkılı, beyaz badanalı üst katlar sokağa doğru taşar. Kasaba 1994'te UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne alındı. Eski evlerin birçoğu bugün pansiyon ya da butik otel olarak hizmet verir. 17. yüzyıldan kalma Cinci Hanı da artık bir oteldir.

Safranbolu, en la provincia de Karabük, es uno de los pueblos donde mejor se conservan las casas otomanas. Las casas se levantan sobre cimientos de piedra, y sus pisos superiores, de entramado de madera y encalados, sobresalen hacia la calle. El pueblo entró en la Lista del Patrimonio Mundial de la UNESCO en 1994. Muchas de las casas antiguas funcionan hoy como pensiones u hoteles con encanto. El Cinci Han, del siglo XVII, también es hoy un hotel.

Kasabanın adı safrandan gelir. Bu pahalı baharat yakındaki Davutobası köyünde hâlâ yetiştirilir ve sonbaharda toplanır. Çarşıda safranlı lokum, safran çayı, el yapımı bakır ve deri eşyalar satılır. Akşam turist kafileleri ayrılınca kasabaya sessizlik çöker. O saatlerde dar sokaklarda yürümek ayrı bir keyif verir.

El pueblo debe su nombre al azafrán. Esta especia tan cara se sigue cultivando en la cercana aldea de Davutobası y se cosecha en otoño. En el bazar se venden delicias turcas de azafrán, té de azafrán y objetos artesanales de cobre y de cuero. Por la tarde, cuando se marchan los grupos de turistas, el silencio cae sobre el pueblo. Pasear a esa hora por sus callejuelas es un placer especial.

Denizli yakınlarındaki Pamukkale, uzaktan karla kaplı bir yamacı andırır. Ancak bu beyazlığın kaynağı kar değil, kireçtir. Yerin altından çıkan sıcak ve kireçli su yamaçtan aşağı akarken kireç tortusu bırakır. Böylece basamak basamak travertenler ve küçük havuzlar oluşur. Ziyaretçiler terasların bir bölümünde yalınayak yürüyebilir. Travertenleri korumak için ayakkabıyla girmek yasaktır.

Vista de lejos, Pamukkale, cerca de Denizli, parece una ladera cubierta de nieve. Pero ese blanco no viene de la nieve, sino de la cal. El agua caliente y rica en cal que brota del suelo deja depósitos calcáreos al bajar por la ladera. Así se forman, escalón a escalón, terrazas de travertino y pequeñas pozas. Los visitantes pueden caminar descalzos por una parte de las terrazas. Para proteger el travertino, está prohibido entrar con calzado.

Terasların hemen üstünde antik Hierapolis kenti uzanır. Kenti MÖ 2. yüzyılda Bergama kralları kurdu, Roma döneminde ise Hierapolis bir kaplıca kenti olarak büyüdü. Büyük tiyatrosu, hamamları ve Anadolu'nun en büyük antik mezarlıklarından biri bugün de görülebilir. İtalyan arkeologlar 2013'te Plutonion'u buldu. Zehirli gaz çıkan bu mağara, eski inanışa göre yeraltı dünyasının kapısıydı. Pamukkale ve Hierapolis 1988'den beri UNESCO Dünya Mirası Listesi'ndedir.

Justo encima de las terrazas se extiende la antigua ciudad de Hierápolis. La fundaron los reyes de Pérgamo en el siglo II a. C., y en época romana Hierápolis creció como ciudad balneario. Su gran teatro, sus termas y una de las mayores necrópolis antiguas de Anatolia todavía pueden verse hoy. En 2013, unos arqueólogos italianos encontraron el Plutonion. Según las creencias antiguas, esta cueva, de la que sale gas venenoso, era la puerta del inframundo. Pamukkale y Hierápolis figuran en la Lista del Patrimonio Mundial de la UNESCO desde 1988.

Doğu Anadolu, uzak olduğu ve kışları sert geçtiği için az ziyaretçi alır. Kars'ın 45 kilometre kadar doğusundaki Ani, Ermenistan sınırının hemen yanında, ıssız bir yaylada yer alır. Ani, 10. ve 11. yüzyıllarda Ermeni Bagratlı Krallığı'nın başkentiydi ve dönemin büyük şehirlerinden biriydi. Bugün rüzgârlı düzlükte surlar, kiliseler, bir cami ve saray kalıntıları dağınık hâlde durur. Ani 2016'da UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne girdi.

Anatolia Oriental recibe pocos visitantes porque está lejos y sus inviernos son duros. Ani, a unos 45 kilómetros al este de Kars, se encuentra en una meseta solitaria junto a la frontera con Armenia. En los siglos X y XI, Ani fue la capital del reino armenio de los Bagrátidas y una de las grandes ciudades de su tiempo. Hoy, murallas, iglesias, una mezquita y las ruinas de un palacio yacen dispersas por una llanura azotada por el viento. Ani entró en la Lista del Patrimonio Mundial de la UNESCO en 2016.

Van Gölü, Türkiye'nin en büyük gölüdür. Suyu sodalı olduğu için içilmez ve gölde yalnızca inci kefali yaşayabilir. Göldeki Akdamar Adası'nda 10. yüzyılda yapılmış Akdamar Kilisesi bulunur. Kilisenin dış duvarlarındaki kabartmalarda Âdem ile Havva'dan Davut ile Golyat'a kadar pek çok sahne vardır. Van, kahvaltısıyla da ünlüdür. Otlu peynir, murtuğa, kaymak ve bal, Van kahvaltısının vazgeçilmezleridir.

El lago de Van es el lago más grande de Turquía. Su agua, muy alcalina, no es potable, y en el lago solo puede vivir el inci kefali, un pez de la familia de las carpas. En la isla de Akdamar, en medio del lago, se alza la iglesia de Akdamar, construida en el siglo X. Los relieves de sus muros exteriores muestran muchas escenas, desde Adán y Eva hasta David y Goliat. Van también es famosa por su desayuno. El queso de hierbas, la murtuğa, el kaymak y la miel son imprescindibles en un desayuno de Van.

Likya Yolu, Fethiye yakınlarından Antalya'ya kadar uzanan, 500 kilometreyi aşan bir yürüyüş yoludur. İşaretli parkuru 1990'ların sonunda İngiliz yürüyüşçü Kate Clow açtı. Yol, antik Likya'nın kaya mezarlarının yanından, çam ormanlarının içinden, denize bakan yamaçlardan ve küçük köylerden geçer. Yolun tamamını yürümek bir ay kadar sürer, bu yüzden çoğu kişi birkaç günlük bir bölümünü seçer.

La Ruta Licia es un sendero de más de 500 kilómetros que va de los alrededores de Fethiye hasta Antalya. El recorrido señalizado lo abrió a finales de los años noventa la senderista británica Kate Clow. El sendero pasa junto a tumbas rupestres de la antigua Licia, atraviesa pinares, recorre laderas con vistas al mar y cruza pequeñas aldeas. Recorrerlo entero lleva alrededor de un mes, por eso la mayoría elige un tramo de unos pocos días.

Yol üzerinde Ksanthos, Patara, Myra ve Olympos gibi antik kentler vardır. Noel Baba efsanesinin kaynağı olan Aziz Nikolaos Patara'da doğdu ve bugünkü Demre olan Myra'da piskoposluk yaptı. Onun adını taşıyan kilise de Demre'dedir. Kekova'da yarısı suya gömülü antik kent kalıntıları tekneden görülebilir. Olympos yakınlarındaki Yanartaş'ta ise kayaların arasından çıkan doğal gaz binlerce yıldır yanmaktadır.

En el camino hay ciudades antiguas como Janto, Pátara, Myra y Olympos. San Nicolás, origen de la leyenda de Papá Noel, nació en Pátara y fue obispo de Myra, la actual Demre. La iglesia que lleva su nombre está también en Demre. En Kekova se pueden ver desde un barco las ruinas de una ciudad antigua medio hundidas en el mar. Y en Yanartaş, cerca de Olympos, el gas natural que brota entre las rocas lleva miles de años ardiendo.

Gaziantep, Türkiye'de en çok yemekleriyle anılan şehirlerden biridir. UNESCO, şehri 2015'te gastronomi alanında Yaratıcı Şehirler Ağı'na aldı. Antep baklavası, Avrupa Birliği'nde coğrafi işaretle korunan ilk Türk ürünü oldu. Şehirde dünyanın en büyük mozaik müzelerinden biri olan Zeugma Mozaik Müzesi de bulunur. Müzenin en ünlü eseri 'Çingene Kızı' mozaiğidir.

Gaziantep es una de las ciudades de Turquía más conocidas por su cocina. En 2015, la UNESCO la incorporó a su Red de Ciudades Creativas en el ámbito de la gastronomía. El baklava de Antep fue el primer producto turco protegido con una indicación geográfica en la Unión Europea. En la ciudad está también el Museo del Mosaico de Zeugma, uno de los mayores museos de mosaicos del mundo. Su pieza más famosa es el mosaico de la 'Niña gitana'.

Antep mutfağında kebaplar, yuvarlama ve ali nazik gibi yemekler, bol fıstıklı tatlılar ve kahvaltıda yenen katmer öne çıkar. Bakırcılar Çarşısı'nda ustalar bugün de çekiçle bakır döver. Şehrin ortasındaki tepede yükselen Gaziantep Kalesi'nin kökeni Roma dönemine uzanır. Kale daha sonra Bizans, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde onarıldı ve genişletildi.

En la cocina de Antep destacan los kebabs, platos como el yuvarlama y el ali nazik, los postres llenos de pistachos y el katmer, que se toma en el desayuno. En el Bazar de los Caldereros, los artesanos siguen trabajando el cobre a martillo. El castillo de Gaziantep, que se alza sobre una colina en el centro de la ciudad, se remonta a la época romana. Más tarde fue reparado y ampliado bajo los bizantinos, los selyúcidas y los otomanos.

Bu yazıdaki yerler birbirine hiç benzemez. Kapadokya'nın peri bacaları, Karadeniz'in sisli yaylaları, Mardin'in taş sokakları ve Gaziantep'in bakırcı çarşısı aynı ülkenin farklı yüzleridir. Aralarındaki mesafe bazen bin kilometreyi geçer.

Los lugares de este artículo no se parecen en nada. Las chimeneas de hadas de Capadocia, los prados brumosos del mar Negro, las calles de piedra de Mardin y el bazar de los caldereros de Gaziantep son caras distintas de un mismo país. La distancia entre ellos supera a veces los mil kilómetros.

Bu yerlerin çoğuna otobüsle ya da kiralık arabayla ulaşılabilir. Yolculuk sırasında biraz Türkçe bilmek büyük kolaylık sağlar. Köy kahvesinde yol sormak, pansiyon sahibiyle sohbet etmek ya da çarşıda pazarlık yapmak için birkaç cümle yeter. Gezginler en iyi tavsiyeleri çoğu zaman bu küçük sohbetlerden alır.

A la mayoría de estos lugares se puede llegar en autobús o en coche de alquiler. En el camino, saber un poco de turco ayuda mucho. Bastan unas pocas frases para preguntar el camino en el café de un pueblo, charlar con el dueño de una pensión o regatear en el bazar. Los viajeros suelen recibir los mejores consejos precisamente en estas pequeñas conversaciones.