Türkiye'nin Gizli Harikaları

Türkiye'ye her yıl milyonlarca turist gelir; ancak bunların çoğu aynı yerleri gezer: İstanbul'un tarihî yarımadasını, Ege'nin koylarını ve Antalya'nın plajlarını. Oysa Anadolu'nun içlerinde, dağların ardında ve derin vadilerde çok daha az bilinen bir Türkiye vardır.

Ogni anno milioni di turisti arrivano in Turchia, ma la maggior parte visita gli stessi luoghi: la penisola storica di Istanbul, le calette dell'Egeo e le spiagge di Antalya. Eppure, nel cuore dell'Anatolia, dietro le montagne e in valli profonde, esiste una Turchia molto meno conosciuta.

Bu Türkiye'de kayalara oyulmuş kiliseler, dağ başında devrilmiş tanrı heykelleri, taş sokaklı eski kasabalar ve sisli yaylalar vardır. Bazı yerlere ulaşmak için saatlerce yol gitmek gerekir. Ancak yolcuyu orada çoğu zaman kalabalıklar değil, sessizlik karşılar.

In questa Turchia ci sono chiese scavate nella roccia, statue di dei rovesciate in cima a una montagna, vecchi paesi dalle strade di pietra e alpeggi avvolti nella nebbia. Per raggiungere alcuni luoghi servono ore di strada. Ma lì il viaggiatore di solito non trova la folla, bensì il silenzio.

Kapadokya, Orta Anadolu'da Nevşehir, Kayseri, Niğde ve Aksaray arasında uzanan bölgenin adıdır. Milyonlarca yıl önce Erciyes ve Hasan dağlarından çıkan küller kalın bir tüf tabakası oluşturdu. Rüzgâr ve yağmur bu yumuşak kayayı zamanla aşındırdı; böylece peri bacası denen sivri, şapkalı kayalar ortaya çıktı. Göreme, Ürgüp, Uçhisar ve Avanos bu manzaranın ortasındaki kasabalardır.

Cappadocia è il nome della regione che si estende tra Nevşehir, Kayseri, Niğde e Aksaray, nell'Anatolia centrale. Milioni di anni fa la cenere dei vulcani Erciyes e Hasan formò uno spesso strato di tufo. Col tempo vento e pioggia hanno eroso questa roccia tenera, e sono comparse le rocce appuntite con il cappello chiamate camini delle fate. Göreme, Ürgüp, Uçhisar e Avanos sono i paesi al centro di questo paesaggio.

İnsanlar da bu yumuşak kayayı oymayı erken öğrendi. Bizans döneminde keşişler vadilerdeki kayalara yüzlerce kilise oydu. Göreme Açık Hava Müzesi'ndeki kiliselerin duvarlarında yaklaşık bin yıllık freskler bugün de renklerini korur. Derinkuyu ve Kaymaklı'daki yeraltı şehirleri ise kat kat yerin altına iner; tehlike anında köylüler hayvanlarıyla birlikte buralara saklanırdı. Göreme ve çevresi 1985'ten beri UNESCO Dünya Mirası Listesi'ndedir.

Anche gli uomini impararono presto a scavare questa roccia tenera. In epoca bizantina i monaci ricavarono centinaia di chiese rupestri nelle valli. Nelle chiese del Museo all'aperto di Göreme, affreschi di circa mille anni conservano ancora i loro colori. Le città sotterranee di Derinkuyu e Kaymaklı scendono sottoterra piano dopo piano; nei momenti di pericolo gli abitanti dei villaggi vi si nascondevano con i loro animali. Göreme e i suoi dintorni sono nella Lista del Patrimonio Mondiale UNESCO dal 1985.

Mardin, Güneydoğu Anadolu'da Mezopotamya ovasına bakan bir tepenin yamacına kurulmuştur. Evleri bal rengi kesme taştandır. Dar sokaklar birbirine merdivenlerle bağlanır. Şehirde bugün de Türkçe, Kürtçe, Arapça ve Süryanice konuşulur. Süryanice, İsa'nın da konuştuğu Aramicenin bugün yaşayan kollarından biridir.

Mardin sorge sul pendio di una collina che guarda la pianura mesopotamica, nell'Anatolia sudorientale. Le sue case sono di pietra squadrata color miele. Le strade strette sono collegate tra loro da scalinate. In città si parlano ancora oggi turco, curdo, arabo e siriaco. Il siriaco è uno dei rami ancora vivi dell'aramaico, la lingua parlata anche da Gesù.

Şehrin hemen dışındaki Deyrulzafaran Manastırı 5. yüzyılın sonunda kuruldu. Manastır 1932'ye kadar Süryani Ortodoks Patrikliğinin merkeziydi. Burada bugün de ayin yapılır. Şehrin içinde ise 12. yüzyıldan kalma Ulu Cami ile Kasımiye ve Zinciriye medreseleri görülmeye değer. Mardin'in tarihî kenti UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'ndedir.

Il monastero di Deyrulzafaran, appena fuori città, fu fondato alla fine del V secolo. Fino al 1932 fu la sede del patriarca siro-ortodosso. Ancora oggi vi si celebra la liturgia. In città meritano una visita la Grande Moschea del XII secolo e le madrase Kasımiye e Zinciriye. Il centro storico di Mardin è nella Lista propositiva del Patrimonio Mondiale UNESCO.

Adıyaman'daki Nemrut Dağı'nın zirvesi 2.100 metreyi aşar. Kommagene Kralı I. Antiokhos, MÖ 1. yüzyılda kendi mezarını bu zirveye yaptırdı. Mezarın üzerine kırma taşlardan yaklaşık 50 metre yüksekliğinde bir tümülüs yığıldı. Kral, çevredeki teraslara kendi heykelini Zeus, Apollon, Herakles ve Kommagene tanrıçasının dev heykelleriyle yan yana diktirdi.

La vetta del monte Nemrut, nella provincia di Adıyaman, supera i 2.100 metri. Nel I secolo a.C. il re Antioco I di Commagene si fece costruire la tomba proprio su questa vetta. Sopra la tomba fu ammassato un tumulo di pietrisco alto circa 50 metri. Sulle terrazze intorno il re fece erigere la propria statua accanto alle statue giganti di Zeus, Apollo, Eracle e della dea Commagene.

Heykellerin başları zamanla gövdelerinden koptu ve yere düştü. Her biri yaklaşık iki metre yüksekliğindeki bu taş başlar bugün terasta yan yana durur. Ziyaretçilerin çoğu, gün doğumunu ya da gün batımını izlemek için dağa çıkar. Güneş yükselirken taş başların rengi griden altın sarısına döner. Nemrut Dağı 1987'den beri UNESCO Dünya Mirası Listesi'ndedir.

Col tempo le teste delle statue si staccarono dai corpi e caddero a terra. Oggi queste teste di pietra, alte circa due metri ciascuna, stanno una accanto all'altra sulla terrazza. La maggior parte dei visitatori sale sul monte per vedere l'alba o il tramonto. Quando il sole sorge, le teste di pietra passano dal grigio al giallo oro. Il monte Nemrut è nella Lista del Patrimonio Mondiale UNESCO dal 1987.

Türkiye'nin kuzeyindeki Karadeniz kıyısı, Ege ve Akdeniz kıyılarından çok farklıdır. Bu bölgede yağmur boldur ve dağlar denize çok yakındır. Yamaçlar sık ormanlarla kaplıdır; köyler dik tepelere tutunmuş gibi görünür. Rize'nin çay bahçeleri, Artvin'in derin vadileri ve Trabzon'daki 13. yüzyıldan kalma Ayasofya, bölgenin en bilinen yerleridir.

La costa del Mar Nero, nel nord della Turchia, è molto diversa dall'Egeo e dal Mediterraneo. In questa regione la pioggia è abbondante e le montagne sono vicinissime al mare. Fitte foreste coprono i pendii e i villaggi sembrano aggrappati a colline ripide. Le piantagioni di tè di Rize, le valli profonde di Artvin e la Santa Sofia di Trebisonda, del XIII secolo, sono i luoghi più noti della regione.

Rize'nin Çamlıhemşin ilçesindeki Ayder Yaylası, Kaçkar Dağları'nın eteğinde kurulmuştur. Yayla, ahşap evleri ve kaplıcasıyla tanınır. Trabzon'daki Uzungöl'ün fotoğrafları sosyal medyada çok paylaşılır. Ancak gölün çevresindeki dağlarda saatlerce kimseyle karşılaşmadan yürümek mümkündür. Yazın Hemşin yaylalarında şenlikler yapılır, tulum eşliğinde horon tepilir.

L'altopiano di Ayder, nel distretto di Çamlıhemşin vicino a Rize, si trova ai piedi dei monti Kaçkar. È noto per le sue case di legno e la sua sorgente termale. Le foto del lago Uzungöl, vicino a Trebisonda, sono molto condivise sui social. Ma sulle montagne intorno al lago si può camminare per ore senza incontrare nessuno. D'estate sugli alpeggi di Hemşin si tengono feste e si balla l'horon al suono della cornamusa tulum.

Şanlıurfa'nın yaklaşık 15 kilometre kuzeydoğusundaki Göbeklitepe'de kazılar 1995'te başladı. Buradaki yapılar yaklaşık 11.500 yıl öncesine, MÖ 9600 civarına tarihlenir. Göbeklitepe bu yaşıyla Stonehenge'den 6.000, Mısır piramitlerinden de 7.000 yıl kadar eskidir. Dairesel yapıların ortasında, bazıları 5 metreyi bulan T biçimli dikilitaşlar yükselir. Taşların üzerinde tilki, yaban domuzu, yılan ve akbaba kabartmaları vardır.

A Göbeklitepe, circa 15 chilometri a nord-est di Şanlıurfa, gli scavi sono iniziati nel 1995. Le strutture del sito risalgono a circa 11.500 anni fa, intorno al 9600 a.C. Göbeklitepe è quindi più antica di Stonehenge di circa 6.000 anni e delle piramidi d'Egitto di circa 7.000. Al centro dei recinti circolari si ergono pilastri a forma di T, alcuni alti fino a 5 metri. Sulle pietre ci sono rilievi di volpi, cinghiali, serpenti e avvoltoi.

Göbeklitepe'yi asıl şaşırtıcı kılan, onu yapan insanlardır. Bu taşları henüz tarım yapmayan avcı-toplayıcılar dikti. Bilim insanları uzun süre, insanların önce tarıma geçtiğini, anıtsal yapıları ise daha sonra yaptığını düşünüyordu. Göbeklitepe bu sıranın tersi de olabileceğini gösterdi. Alan 2018'de UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne girdi. Yakındaki Karahantepe'de de benzer yapılar bulundu.

Ciò che rende Göbeklitepe davvero sorprendente sono le persone che l'hanno costruita. Queste pietre furono erette da cacciatori-raccoglitori che non praticavano ancora l'agricoltura. A lungo gli studiosi hanno pensato che l'uomo fosse diventato prima agricoltore e solo dopo avesse costruito monumenti. Göbeklitepe ha mostrato che l'ordine potrebbe essere stato anche inverso. Il sito è entrato nella Lista del Patrimonio Mondiale UNESCO nel 2018. Strutture simili sono state trovate anche nella vicina Karahantepe.

Karabük'e bağlı Safranbolu, Osmanlı evlerinin en iyi korunduğu kasabalardan biridir. Evler taş temeller üzerinde yükselir; ahşap çatkılı, beyaz badanalı üst katlar sokağa doğru taşar. Kasaba 1994'te UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne alındı. Eski evlerin birçoğu bugün pansiyon ya da butik otel olarak hizmet verir. 17. yüzyıldan kalma Cinci Hanı da artık bir oteldir.

Safranbolu, nella provincia di Karabük, è uno dei paesi in cui le case ottomane si sono conservate meglio. Le case poggiano su fondamenta di pietra, e i loro piani superiori a graticcio, imbiancati a calce, sporgono sulla strada. Il paese è entrato nella Lista del Patrimonio Mondiale UNESCO nel 1994. Molte delle vecchie case oggi ospitano pensioni o hotel di charme. Anche il Cinci Han, del XVII secolo, è oggi un albergo.

Kasabanın adı safrandan gelir. Bu pahalı baharat yakındaki Davutobası köyünde hâlâ yetiştirilir ve sonbaharda toplanır. Çarşıda safranlı lokum, safran çayı, el yapımı bakır ve deri eşyalar satılır. Akşam turist kafileleri ayrılınca kasabaya sessizlik çöker. O saatlerde dar sokaklarda yürümek ayrı bir keyif verir.

Il paese prende il nome dallo zafferano. Questa spezia preziosa si coltiva ancora nel vicino villaggio di Davutobası e si raccoglie in autunno. Al bazar si vendono lokum allo zafferano, tè allo zafferano e oggetti artigianali in rame e in pelle. La sera, quando i gruppi di turisti se ne vanno, sul paese scende il silenzio. Passeggiare a quell'ora per le strade strette è un piacere particolare.

Denizli yakınlarındaki Pamukkale, uzaktan karla kaplı bir yamacı andırır. Ancak bu beyazlığın kaynağı kar değil, kireçtir. Yerin altından çıkan sıcak ve kireçli su yamaçtan aşağı akarken kireç tortusu bırakır. Böylece basamak basamak travertenler ve küçük havuzlar oluşur. Ziyaretçiler terasların bir bölümünde yalınayak yürüyebilir. Travertenleri korumak için ayakkabıyla girmek yasaktır.

Vista da lontano, Pamukkale, vicino a Denizli, sembra un pendio coperto di neve. Ma quel bianco non viene dalla neve, bensì dal calcare. L'acqua calda e ricca di calcare che sgorga dal sottosuolo, scendendo lungo il pendio, lascia depositi calcarei. Così, gradino dopo gradino, si formano terrazze di travertino e piccole vasche. I visitatori possono camminare a piedi nudi su una parte delle terrazze. Per proteggere il travertino è vietato entrare con le scarpe.

Terasların hemen üstünde antik Hierapolis kenti uzanır. Kenti MÖ 2. yüzyılda Bergama kralları kurdu, Roma döneminde ise Hierapolis bir kaplıca kenti olarak büyüdü. Büyük tiyatrosu, hamamları ve Anadolu'nun en büyük antik mezarlıklarından biri bugün de görülebilir. İtalyan arkeologlar 2013'te Plutonion'u buldu. Zehirli gaz çıkan bu mağara, eski inanışa göre yeraltı dünyasının kapısıydı. Pamukkale ve Hierapolis 1988'den beri UNESCO Dünya Mirası Listesi'ndedir.

Subito sopra le terrazze si estende l'antica città di Hierapolis. La fondarono i re di Pergamo nel II secolo a.C., e in epoca romana Hierapolis crebbe come città termale. Il grande teatro, le terme e una delle più grandi necropoli antiche dell'Anatolia si possono vedere ancora oggi. Nel 2013 archeologi italiani hanno ritrovato il Plutonion. Secondo le credenze antiche, questa grotta da cui esce gas velenoso era la porta degli inferi. Pamukkale e Hierapolis sono nella Lista del Patrimonio Mondiale UNESCO dal 1988.

Doğu Anadolu, uzak olduğu ve kışları sert geçtiği için az ziyaretçi alır. Kars'ın 45 kilometre kadar doğusundaki Ani, Ermenistan sınırının hemen yanında, ıssız bir yaylada yer alır. Ani, 10. ve 11. yüzyıllarda Ermeni Bagratlı Krallığı'nın başkentiydi ve dönemin büyük şehirlerinden biriydi. Bugün rüzgârlı düzlükte surlar, kiliseler, bir cami ve saray kalıntıları dağınık hâlde durur. Ani 2016'da UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne girdi.

L'Anatolia orientale riceve pochi visitatori perché è lontana e ha inverni rigidi. Ani, circa 45 chilometri a est di Kars, si trova su un altopiano deserto, proprio accanto al confine con l'Armenia. Nel X e nell'XI secolo Ani fu la capitale del regno armeno dei Bagratidi e una delle grandi città del suo tempo. Oggi mura, chiese, una moschea e le rovine di un palazzo sono sparse su una pianura battuta dal vento. Ani è entrata nella Lista del Patrimonio Mondiale UNESCO nel 2016.

Van Gölü, Türkiye'nin en büyük gölüdür. Suyu sodalı olduğu için içilmez ve gölde yalnızca inci kefali yaşayabilir. Göldeki Akdamar Adası'nda 10. yüzyılda yapılmış Akdamar Kilisesi bulunur. Kilisenin dış duvarlarındaki kabartmalarda Âdem ile Havva'dan Davut ile Golyat'a kadar pek çok sahne vardır. Van, kahvaltısıyla da ünlüdür. Otlu peynir, murtuğa, kaymak ve bal, Van kahvaltısının vazgeçilmezleridir.

Il lago di Van è il lago più grande della Turchia. La sua acqua, ricca di soda, non è potabile, e nel lago può vivere solo un pesce, l'inci kefali. Sull'isola di Akdamar, nel lago, sorge la chiesa di Akdamar, costruita nel X secolo. I rilievi sulle pareti esterne mostrano molte scene, da Adamo ed Eva a Davide e Golia. Van è famosa anche per la sua colazione. Formaggio alle erbe, murtuğa, kaymak e miele sono immancabili nella colazione di Van.

Likya Yolu, Fethiye yakınlarından Antalya'ya kadar uzanan, 500 kilometreyi aşan bir yürüyüş yoludur. İşaretli parkuru 1990'ların sonunda İngiliz yürüyüşçü Kate Clow açtı. Yol, antik Likya'nın kaya mezarlarının yanından, çam ormanlarının içinden, denize bakan yamaçlardan ve küçük köylerden geçer. Yolun tamamını yürümek bir ay kadar sürer, bu yüzden çoğu kişi birkaç günlük bir bölümünü seçer.

La Via Licia è un sentiero escursionistico di oltre 500 chilometri che va dai dintorni di Fethiye fino ad Antalya. Il percorso segnato fu aperto alla fine degli anni Novanta dall'escursionista britannica Kate Clow. Il sentiero passa accanto alle tombe rupestri dell'antica Licia, attraversa pinete, segue pendii affacciati sul mare e tocca piccoli villaggi. Percorrerlo tutto richiede circa un mese, perciò la maggior parte delle persone ne sceglie un tratto di pochi giorni.

Yol üzerinde Ksanthos, Patara, Myra ve Olympos gibi antik kentler vardır. Noel Baba efsanesinin kaynağı olan Aziz Nikolaos Patara'da doğdu ve bugünkü Demre olan Myra'da piskoposluk yaptı. Onun adını taşıyan kilise de Demre'dedir. Kekova'da yarısı suya gömülü antik kent kalıntıları tekneden görülebilir. Olympos yakınlarındaki Yanartaş'ta ise kayaların arasından çıkan doğal gaz binlerce yıldır yanmaktadır.

Lungo il cammino si trovano città antiche come Xanthos, Patara, Myra e Olympos. San Nicola, da cui nasce la leggenda di Babbo Natale, nacque a Patara e fu vescovo di Myra, l'odierna Demre. Anche la chiesa che porta il suo nome si trova a Demre. A Kekova si possono vedere dalla barca le rovine di una città antica sommerse per metà dal mare. E a Yanartaş, vicino a Olympos, il gas naturale che esce tra le rocce brucia da migliaia di anni.

Gaziantep, Türkiye'de en çok yemekleriyle anılan şehirlerden biridir. UNESCO, şehri 2015'te gastronomi alanında Yaratıcı Şehirler Ağı'na aldı. Antep baklavası, Avrupa Birliği'nde coğrafi işaretle korunan ilk Türk ürünü oldu. Şehirde dünyanın en büyük mozaik müzelerinden biri olan Zeugma Mozaik Müzesi de bulunur. Müzenin en ünlü eseri 'Çingene Kızı' mozaiğidir.

Gaziantep è una delle città turche più conosciute per la sua cucina. Nel 2015 l'UNESCO l'ha inserita nella Rete delle città creative per la gastronomia. Il baklava di Antep è stato il primo prodotto turco tutelato da un'indicazione geografica nell'Unione europea. In città c'è anche il Museo del Mosaico di Zeugma, uno dei più grandi musei di mosaici al mondo. Il suo pezzo più famoso è il mosaico della 'Ragazza zingara'.

Antep mutfağında kebaplar, yuvarlama ve ali nazik gibi yemekler, bol fıstıklı tatlılar ve kahvaltıda yenen katmer öne çıkar. Bakırcılar Çarşısı'nda ustalar bugün de çekiçle bakır döver. Şehrin ortasındaki tepede yükselen Gaziantep Kalesi'nin kökeni Roma dönemine uzanır. Kale daha sonra Bizans, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde onarıldı ve genişletildi.

Nella cucina di Antep spiccano i kebab, piatti come lo yuvarlama e l'ali nazik, dolci ricchi di pistacchi e il katmer, che si mangia a colazione. Nel Bazar dei ramai gli artigiani battono ancora il rame a mano. Il castello di Gaziantep, che sorge su una collina al centro della città, risale all'epoca romana. In seguito fu restaurato e ampliato sotto i bizantini, i selgiuchidi e gli ottomani.

Bu yazıdaki yerler birbirine hiç benzemez. Kapadokya'nın peri bacaları, Karadeniz'in sisli yaylaları, Mardin'in taş sokakları ve Gaziantep'in bakırcı çarşısı aynı ülkenin farklı yüzleridir. Aralarındaki mesafe bazen bin kilometreyi geçer.

I luoghi di questo articolo non si somigliano affatto. I camini delle fate della Cappadocia, gli alpeggi nebbiosi del Mar Nero, le strade di pietra di Mardin e il bazar dei ramai di Gaziantep sono volti diversi dello stesso paese. A volte tra l'uno e l'altro ci sono più di mille chilometri.

Bu yerlerin çoğuna otobüsle ya da kiralık arabayla ulaşılabilir. Yolculuk sırasında biraz Türkçe bilmek büyük kolaylık sağlar. Köy kahvesinde yol sormak, pansiyon sahibiyle sohbet etmek ya da çarşıda pazarlık yapmak için birkaç cümle yeter. Gezginler en iyi tavsiyeleri çoğu zaman bu küçük sohbetlerden alır.

La maggior parte di questi luoghi si raggiunge in autobus o in auto a noleggio. Per strada, un po' di turco aiuta moltissimo. Bastano poche frasi per chiedere la strada nel caffè di un villaggio, chiacchierare con il gestore di una pensione o contrattare al bazar. Spesso i viaggiatori ricevono i consigli migliori proprio da queste piccole conversazioni.