Türkiye'de Festivaller ve Kutlamalar

Türkiye'de yıl boyunca bayram ve kutlama eksik olmaz. Takvimde iki dinî bayram ile dört millî bayram yer alır. Millî bayramlar 23 Nisan, 19 Mayıs, 30 Ağustos ve 29 Ekim'de kutlanır. Bunlara Nevruz ve Hıdırellez gibi eski bahar şenlikleri ile neredeyse her kasabada düzenlenen yerel festivaller de eklenir.

トルコでは一年を通して祝日や祭りに事欠きません。暦には宗教上の祝日が二つ、国の祝日が四つあります。国の祝日は4月23日、5月19日、8月30日、10月29日に祝われます。さらにネヴルズやヒドゥレルレズといった古い春の祭りや、ほとんどの町で開かれる地元の祭りも加わります。

Her bayramın kendine özgü âdetleri vardır. Bazı bayramlarda büyüklerin eli öpülür, bazılarında ateşin üzerinden atlanır, bazılarında da akşam meydanlarda fener alayı yürür. Bu âdetler, insanların neye değer verdiğini ve geçmişi nasıl andığını açıkça gösterir.

祝日にはそれぞれの習わしがあります。目上の人の手に口づけをする日もあれば、火の上を跳び越える日もあり、夕方に提灯行列が広場を練り歩く日もあります。こうした習わしを見ると、人々が何を大切にし、過去をどのように思い起こしているのかがよくわかります。

Ramazan, Hicri takvimin dokuzuncu ayıdır. Hicri yıl güneş yılından yaklaşık 11 gün kısa olduğu için Ramazan her yıl biraz daha erken gelir. Oruç tutanlar gün ağarmadan sahura kalkar, akşam ezanına kadar ne yer ne içer. Gece yarısından sonra mahallelerde davulcular dolaşır ve maniler söyleyerek insanları sahura uyandırır. Bayramda ise davulcular kapı kapı dolaşıp bahşişlerini toplar.

ラマザンはイスラム暦の9番目の月です。イスラム暦の一年は太陽暦より約11日短いため、ラマザンは毎年少しずつ早くやって来ます。断食をする人は夜明け前に起きてサフルをとり、日没の礼拝の呼びかけまで何も食べず、何も飲みません。真夜中を過ぎると太鼓打ちが町内を回り、はやし歌を歌いながら人々をサフルのために起こします。祝日になると、彼らは家々を回ってご祝儀を集めます。

Akşam ezanı okununca oruç açılır. İftar sofrasında genellikle hurma, çorba ve sıcak Ramazan pidesi bulunur; tatlı olarak güllaç yenir. Belediyeler meydanlara uzun iftar masaları kurar. İstanbul'da camilerin iki minaresi arasına ışıklı yazılar asılır; Osmanlı'dan kalma bu süslemenin adı mahyadır. Ramazan'ın 27. gecesi Kadir Gecesi'dir. O gece camiler dolup taşar.

日没の礼拝の呼びかけが聞こえると断食を解きます。イフタールの食卓には、たいていナツメヤシ、スープ、焼きたてのラマザン・ピデが並び、デザートにはギュッラチが出ます。市役所は広場に長いイフタールのテーブルを設けます。イスタンブールでは、モスクの2本のミナレットの間に光る文字が吊るされます。オスマン時代から続くこの飾りはマフヤと呼ばれます。ラマザンの27日目の夜は「力の夜」で、この夜のモスクは人でいっぱいになります。

Oruç ayı bitince üç gün süren Ramazan Bayramı başlar. Halk arasında adı Şeker Bayramı'dır, çünkü evlerde misafirlere bol bol şeker, lokum ve tatlı ikram edilir. Bayram sabahı erkekler bayram namazına gider. Birçok aile namazdan sonra mezarlığa uğrar ve ölmüş yakınlarını anar. Sonra ziyaretler başlar; ilk sırada her zaman aile büyükleri vardır.

断食の月が終わると、3日間続くラマザン・バイラムが始まります。一般にはシェケル・バイラム、つまり「砂糖祭り」と呼ばれます。訪れた客にキャンディーやロクム、甘い菓子がたっぷりふるまわれるからです。祝日の朝、男性たちは祝日の礼拝に出かけます。多くの家族は礼拝の後に墓地へ立ち寄り、亡くなった身内をしのびます。それから訪問が始まり、最初に訪ねるのはいつも一族の年長者です。

Çocuklar büyüklerin elini öpüp alnına koyar, karşılığında harçlık alır. Bayram için alınan yeni giysilere bayramlık denir. Çocuklar bayramlıklarını giyecekleri sabahı sabırsızlıkla bekler. İnsanlar 'İyi bayramlar' ya da 'Bayramınız mübarek olsun' diyerek birbirlerinin bayramını kutlar. Bayramdan önceki günlerde otogarlar ve havalimanları dolar, otoyollarda uzun kuyruklar oluşur. Milyonlarca insan bayramı memleketinde geçirmek için yola çıkar.

子どもたちは年長者の手に口づけをして額に当て、そのお返しにお小遣いをもらいます。祝日のために買う新しい服はバイラムルックと呼ばれます。子どもたちは、それを着る祝日の朝を待ちきれない思いで待っています。人々は「İyi bayramlar（よい祝日を）」や「Bayramınız mübarek olsun（祝福された祝日を）」と言って、互いに祝日を祝います。祝日の前の数日はバスターミナルや空港が混み合い、高速道路には長い渋滞ができます。何百万もの人が故郷で祝日を過ごそうと旅に出るのです。

Kurban Bayramı, Ramazan Bayramı'ndan iki ay on gün kadar sonra gelir ve dört gün sürer. Bayramın kökü Hz. İbrahim'in hikâyesine dayanır: İbrahim oğlunu kurban etmeye hazırlanırken Allah ona bir koç gönderdi. Durumu iyi olan aileler bayramda koyun, keçi ya da sığır keser. Geleneğe göre et üçe bölünür. Bir payı evde kalır, biri akrabalara ve komşulara, biri de yoksullara gider.

クルバン・バイラム（犠牲祭）は、ラマザン・バイラムのおよそ2か月と10日後に訪れ、4日間続きます。その起源はイブラーヒームの物語にあります。イブラーヒームが息子を犠牲として捧げようとしたとき、神は彼のもとに1頭の雄羊を遣わしました。余裕のある家庭は祝日に羊やヤギ、牛を屠ります。習わしでは肉を三つに分けます。一つは家に残し、一つは親戚や近所の人に、もう一つは貧しい人に贈ります。

Bayram sabahı namazdan sonra kesimler başlar. Büyük şehirlerde hayvanlar belediyelerin belirlediği yerlerde kesilir; kasaplar bu günlerde gece gündüz çalışır. Köylerde ise kesim çoğunlukla bahçede, komşuların yardımıyla yapılır. Akşam evlerde kavurma pişirilir, komşulara et dağıtılır. Kurban Bayramı her yıl hac döneminin sonuna denk gelir; bu sırada milyonlarca hacı Mekke'dedir.

祝日の朝、礼拝が終わると屠畜が始まります。大都市では市が決めた場所で家畜が屠られ、肉屋はこの時期、昼も夜も働きます。村ではたいてい庭で、近所の人の手を借りて行います。夜になると家々でカヴルマ（炒めた肉）が作られ、近所に肉が配られます。クルバン・バイラムは毎年、巡礼の期間の終わりと重なり、このとき何百万もの巡礼者がメッカにいます。

29 Ekim 1923 akşamı Türkiye Büyük Millet Meclisi cumhuriyeti ilan etti ve aynı gün Mustafa Kemal'i ilk cumhurbaşkanı seçti. 29 Ekim o günden beri Cumhuriyet Bayramı olarak kutlanır ve millî bayramların en büyüğü sayılır. Resmî tatil 28 Ekim öğleden sonra başlar. Okullar ve devlet daireleri 29 Ekim'de kapalıdır.

1923年10月29日の夜、トルコ大国民議会は共和国の樹立を宣言し、同じ日にムスタファ・ケマルを初代大統領に選びました。それ以来、10月29日は共和国記念日として祝われ、国の祝日の中で最も大きなものとされています。公式の休みは10月28日の午後から始まります。10月29日には学校も役所も閉まります。

Bayramdan günler önce binalara, balkonlara ve arabalara bayraklar asılır. Bayram sabahı Ankara'da devletin önde gelenleri Anıtkabir'i ziyaret eder. Okullarda ve meydanlarda törenler yapılır, öğrenciler şiir okur. Akşam birçok şehirde fener alayı düzenlenir: Ellerinde fener ve bayraklarla yürüyen kalabalıklar marşlar söyler. Kutlamalar gece havai fişeklerle sona erer.

祝日の何日も前から、建物やバルコニー、車に国旗が掲げられます。祝日の朝には、国の要人たちがアンカラにあるアタテュルク廟アヌトカビルを訪れます。学校や広場では式典が開かれ、生徒たちが詩を朗読します。夕方には多くの町で提灯行列が行われ、提灯と国旗を手にした人々が行進曲を歌いながら歩きます。祝賀行事は夜、花火で締めくくられます。

Türkiye Büyük Millet Meclisi 23 Nisan 1920'de Ankara'da açıldı. Bu günün yıl dönümü Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı olarak kutlanır. Yaygın anlatıma göre Atatürk bu bayramı çocuklara armağan etmiştir. Bu yüzden 23 Nisan'ın asıl sahipleri çocuklardır. Millî bir bayramın çocuklara ayrılmasına dünyada pek rastlanmaz.

トルコ大国民議会は1920年4月23日にアンカラで開会しました。この日の記念日は「国民主権と子どもの日」として祝われます。よく知られた話では、アタテュルクがこの祝日を子どもたちに贈りました。そのため、4月23日の本当の主役は子どもたちです。国の祝日が子どもに捧げられている例は、世界でもあまりありません。

O gün okullarda gösteriler yapılır; çocuklar şiir okur, halk oyunları oynar. Bazı çocuklar bir günlüğüne valinin, belediye başkanının, hatta bakanların koltuğuna oturur. TRT, 1979'dan beri her yıl dünyanın dört bir yanından çocuk topluluklarını bu bayrama davet eder. Konuk çocuklar Türk ailelerin evinde kalır ve kendi ülkelerinin danslarını sahneler.

この日、学校では発表会が開かれ、子どもたちは詩を朗読したり民族舞踊を踊ったりします。一日だけ県知事や市長、さらには大臣の席に座る子どももいます。1979年からは、トルコ・ラジオ・テレビ協会TRTが毎年、世界各地の子どもたちのグループをこの祝日に招いています。小さな客たちはトルコの家庭に滞在し、自分の国の踊りを披露します。

Nevruz 21 Mart'ta, gece ile gündüzün eşitlendiği günlerde kutlanır. İran'dan Orta Asya'ya, Kafkasya'dan Balkanlar'a kadar pek çok halk bu günü yeni yılın ve baharın başlangıcı sayar. Türkiye'de Nevruz en kalabalık biçimde Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da, özellikle Diyarbakır'da kutlanır. İnsanlar renkli giysiler giyer, halay çeker ve ateş yakar. Ateşin üzerinden atlamanın kötülükleri uzaklaştırdığına inanılır.

ネヴルズは3月21日、昼と夜の長さが等しくなる頃に祝われます。イランから中央アジア、コーカサスからバルカン半島まで、多くの民族がこの日を新しい年と春の始まりと考えています。トルコでは東部と南東部アナトリア、とくにディヤルバクルで最も盛大に祝われます。人々は色鮮やかな服を着てハライを踊り、火をたきます。火の上を跳び越えると悪いものが遠ざかると信じられています。

Nevruz, Türk boylarının da eskiden beri kutladığı bir gündür. Türk geleneğinde bu gün, Ergenekon'dan çıkış günü olarak da anılır. Nevruz Türkiye'de resmî tatil değildir. Yine de devlet 1990'lardan beri Nevruz törenleri düzenler. UNESCO 2009'da Nevruz'u, Türkiye'nin de aralarında bulunduğu birkaç ülkenin ortak mirası olarak somut olmayan kültürel miras listesine aldı.

テュルク系の諸民族も古くからネヴルズを祝ってきました。トルコの伝承では、この日はエルゲネコンから脱出した日としても記念されます。トルコではネヴルズは公式の休日ではありません。それでも国は1990年代からネヴルズの式典を開いています。2009年、ユネスコはネヴルズを、トルコを含む複数の国の共通の遺産として無形文化遺産のリストに登録しました。

Türkiye'de neredeyse her şehrin, hatta her kasabanın kendi festivali vardır. En eskisi Edirne'deki Kırkpınar Yağlı Güreşleri'dir. Geleneğe göre ilk kez 1346'da yapılan güreşler her yaz Sarayiçi'nde düzenlenir. Pehlivanlar deri kıspetlerini giyer, zeytinyağına bulanıp güreşe çıkar. Kazanan pehlivan, başpehlivan unvanını ve altın kemeri alır. UNESCO, Kırkpınar'ı 2010'da somut olmayan kültürel miras listesine ekledi.

トルコでは、ほとんどの町、さらには小さな町にまで独自の祭りがあります。最も古いのはエディルネのクルクプナル・オイルレスリングです。伝承によれば1346年に初めて行われ、試合は毎年夏にサライイチで開かれます。レスラーたちはクスペトと呼ばれる革のズボンをはき、全身にオリーブオイルを塗って試合に臨みます。勝者はバシュペフリヴァン（レスラーの王者）の称号と黄金のベルトを手にします。2010年、ユネスコはクルクプナルを無形文化遺産のリストに登録しました。

Manisa'da ise her bahar Mesir Macunu Festivali yapılır. Kırk bir çeşit baharatla hazırlanan macun, Sultan Camii'nin kubbesinden ve minarelerinden kalabalığa saçılır; bu gelenek de 2012'de UNESCO listesine girdi. Sonbaharda Antalya'da Altın Portakal Film Festivali, her nisan İstanbul'da film festivali düzenlenir. Haziranda Tekirdağ'da kiraz festivali, sonbaharda Ege'nin zeytin kasabalarında hasat şenlikleri yapılır.

マニサでは毎年春にメスィル・ペースト祭りが開かれます。41種類のスパイスで作ったペーストが、スルタン・モスクのドームとミナレットから群衆にまかれます。この伝統も2012年にユネスコのリストに加わりました。秋にはアンタルヤで黄金のオレンジ映画祭が、毎年4月にはイスタンブールで映画祭が開かれます。6月にはテキルダーでサクランボ祭りがあり、秋にはエーゲ海のオリーブの町で収穫祭が行われます。

Hıdırellez, 5 Mayıs'ı 6 Mayıs'a bağlayan gece kutlanır. İnanışa göre Hızır ile İlyas o gece yeryüzünde buluşur ve dokundukları yere bolluk getirir. İnsanlar dileklerini kâğıda yazar ya da çizer, sonra gül ağacının dalına bağlar. Akşam ateşler yakılır, gençler ateşin üzerinden atlar. Sabah erkenden kalkıp yüzünü çiğle yıkayanlar da vardır.

ヒドゥレルレズは5月5日から6日にかけての夜に祝われます。言い伝えでは、ヒズルとイリヤスがこの夜に地上で出会い、二人が触れたものに豊かさをもたらすといいます。人々は願いごとを紙に書いたり描いたりして、バラの木の枝に結びつけます。夜には火がたかれ、若者たちがその上を跳び越えます。朝早く起きて露で顔を洗う人もいます。

Hıdırellez en canlı biçimde Trakya'da, Ege'de ve Balkanlar'da yaşatılır. Edirne'de Romanlar bu günleri Kakava adıyla, müzik ve dansla birkaç gün boyunca kutlar. Bu bayramda İslamiyet öncesi bahar inançları ile İslami gelenekler yan yana yaşar. UNESCO, Hıdırellez'i 2017'de Türkiye ve Kuzey Makedonya'nın ortak başvurusuyla listesine aldı.

ヒドゥレルレズが最も盛んに受け継がれているのは、トラキア、エーゲ海地方、そしてバルカン半島です。エディルネではロマの人々がこの時期をカカヴァと呼び、音楽と踊りで数日間にわたって祝います。この祭りには、イスラム以前の春の信仰とイスラムの伝統が並んで息づいています。2017年、トルコと北マケドニアの共同申請により、ユネスコはヒドゥレルレズをリストに登録しました。

Türkiye'de düğün yalnızca iki kişinin değil, iki ailenin, bazen de bütün köyün işidir. Önce kız istenir, ardından nişan yapılır. Düğünden önceki akşam kına gecesidir: Gelinin kadın akrabaları ve arkadaşları toplanır, gelinin avucuna kına yakılır. O gece söylenen hüzünlü türküler çoğu zaman gelini de ağlatır.

トルコで結婚式は二人だけのものではなく、二つの家族、ときには村全体のものです。まず娘の家へ結婚の申し込みに行き、それから婚約式が行われます。結婚式の前夜はヘナの夜です。花嫁の女性の親戚や友人が集まり、花嫁の手のひらにヘナを塗ります。その夜に歌われる物悲しい民謡に、花嫁も涙を流すことがよくあります。

Düğün günü davul zurna çalar, misafirler el ele tutuşup halay çeker. Gelinle damadın yakasına para iğnelenir, akrabalar altın takar. Bu takılar, yeni hayata başlayan genç çiftin ilk birikimi olur. Köy düğünlerinde bütün köye yemek verilir; büyük kazanlarda keşkek ya da pilav pişirilir.

結婚式の当日には太鼓とズルナが鳴り響き、客たちは手をつないでハライを踊ります。新郎新婦の襟元には紙幣がピンで留められ、親戚は金を贈ります。こうした贈り物は、新しい生活を始める若い夫婦の最初の蓄えになります。村の結婚式では村じゅうに食事がふるまわれ、大鍋でケシケキやピラフが煮込まれます。

Türkiye'de ne bayram ne düğün müziksiz olur. Her bölgenin kendi sesi vardır: Karadeniz'de kemençe ve tulum, Ege'de zeybek havaları, İç Anadolu'da bağlama eşliğinde söylenen uzun havalar, Güneydoğu'da davul zurna. Aynı türkünün bir köyde başka, komşu köyde başka söylendiği bile olur.

トルコでは祝日も結婚式も音楽なしには成り立ちません。どの地方にも独自の音があります。黒海沿岸ではケメンチェとトゥルム（バグパイプ）、エーゲ海地方ではゼイベキの調べ、中央アナトリアではバーラマに合わせて歌う長い歌、南東部では太鼓とズルナです。同じ民謡が、ある村と隣の村とで違う歌い方をされることさえあります。

Halk oyunları da bölgeden bölgeye değişir. Karadeniz'in horonu hızlı ve titrek adımlarıyla tanınır. Ege'nin zeybeği ağır ve gururlu bir oyundur. Güneydoğu'da insanlar el ele tutuşup uzun sıralar hâlinde halay çeker. Konya'da ve Silifke'de oyuncular ellerindeki tahta kaşıklarla tempo tutar. Bayramlarda ve festivallerde bu oyunlar yöresel kıyafetlerle sahnelenir.

民族舞踊も地方によって異なります。黒海のホロンは、速く小刻みに震えるステップで知られています。エーゲ海のゼイベキは、ゆったりとして誇り高い踊りです。南東部では人々が手をつなぎ、長い列になってハライを踊ります。コンヤやスィリフケでは、踊り手が木のスプーンを打ち鳴らして拍子をとります。祝日や祭りでは、これらの踊りが地方の衣装で披露されます。

Türkiye'nin bayram takvimi ülkenin farklı yüzlerini bir arada gösterir. Ramazan'da iftar sofraları kurulur, Kurban Bayramı'nda et paylaşılır, 29 Ekim'de fener alayları yürür, mayısta Hıdırellez ateşleri yanar. Bu kutlamaların çoğu şehirlerde de köylerde de her yıl yeniden yaşanır.

トルコの祝日の暦は、この国のさまざまな顔を一度に見せてくれます。ラマザンにはイフタールの食卓が整えられ、クルバン・バイラムには肉が分かち合われ、10月29日には提灯行列が進み、5月にはヒドゥレルレズの火が燃えます。こうした祝いの多くは、都会でも村でも毎年あらためて行われます。

Bayramlarda ve Ramazan'da sık kullanılan birkaç kalıp söz vardır: 'İyi bayramlar', 'Bayramınız kutlu olsun' ve 'Hayırlı Ramazanlar'. Bu sözleri kullanan bir yabancı çoğu evde sıcak bir ilgiyle karşılanır, hatta çaya ya da yemeğe davet edilir.

祝日やラマザン月には、決まった言い回しがよく使われます。「İyi bayramlar（よい祝日を）」「Bayramınız kutlu olsun（祝日おめでとう）」「Hayırlı Ramazanlar（よいラマザンを）」です。こうした言葉を使う外国人は、たいていの家で温かく迎えられ、お茶や食事に招かれることさえあります。