Türk Dili

トルコ語

約6分で読めます

Learn Turkish音声・クイズ・本が使える無料アプリダウンロード

重要単語

  • dil言語
  • köken起源
  • yazıt碑文
  • bozkır草原
  • ek接尾辞
  • bitişken膠着語の
  • sesli harf母音
  • uyum調和
  • hece音節
  • kural規則
  • etkileşim相互作用
  • miras遺産
すべての単語(26)
  • kökenli由来の
  • ödünç almak借用する
  • cümle文
  • özne主語
  • yüklem述語
  • zamir代名詞
  • çeviri翻訳
  • işaret dili手話
  • telaffuz発音
  • akıcılık流暢さ
  • söz varlığı語彙
  • edebiyat文学
  • şiir詩
  • yolculuk旅

Türkçe, 80 milyondan fazla insanın anadilidir ve Türk dilleri arasında en çok konuşulan dildir. Türkiye'de ve Kıbrıs'ta resmî dil olarak kullanılır. Balkanlarda ve Almanya gibi göç alan ülkelerde de yaygın olarak konuşulur.

トルコ語は8000万人以上の母語であり、テュルク諸語の中で最も多く話されている言語である。トルコとキプロスでは公用語として使われている。バルカン半島や、ドイツのような移民の多い国でも広く話されている。

Türkçeye yeni başlayanları çoğu zaman iki özellik şaşırtır. Birincisi, kuralların çok düzenli, istisnaların ise az olmasıdır. İkincisi, bu düzenin Avrupa dillerine alışmış biri için alışılmadık bir mantıkla işlemesidir: Kelimeler eklerle uzar, fiil cümlenin sonuna yerleşir.

トルコ語を学び始めた人は、よく二つの特徴に驚かされる。一つは、規則が非常に整っていて例外が少ないことである。もう一つは、その規則性が、ヨーロッパの言語に慣れた人には見慣れない論理で働くことである。単語は接尾辞によって長くなり、動詞は文の最後に置かれる。

Kökler: Orta Asya'dan Bugüne

ルーツ:中央アジアから現代へ

Türkçenin atası, Orta Asya'da konuşulan Eski Türkçedir. Bu dilden kalan en ünlü belgeler, 8. yüzyılda dikilen Orhun Yazıtları'dır. Taşlardaki metinler, Türkçenin 1300 yıl önceki hâlini gösterir. Bu metinlerde bugünkü okurun da tanıyacağı pek çok kelime vardır.

トルコ語の祖先は、中央アジアで話されていた古代テュルク語である。この言語が残した最も有名な資料は、8世紀に建てられたオルホン碑文である。石に刻まれた文章は、1300年前のトルコ語の姿を伝えている。そこには、現代の読者にもわかる単語が数多く含まれている。

Azerbaycan Türkçesi, Türkmence, Özbekçe, Kazakça, Kırgızca, Tatarca ve Uygurca, Türkçeyle aynı dil ailesindendir. Bu dillerin yapısı birbirine çok benzer. Türkiyeli biri Azerbaycan Türkçesini çoğu zaman hiç çalışmadan anlar. Özbekçe ya da Kazakça için ise kulağın biraz alışması gerekir.

アゼルバイジャン語、トルクメン語、ウズベク語、カザフ語、キルギス語、タタール語、ウイグル語は、トルコ語と同じ語族に属する。これらの言語の構造はとてもよく似ている。トルコ出身の人は、たいてい学んだことがなくてもアゼルバイジャン語を理解できる。一方、ウズベク語やカザフ語は、耳が少し慣れる必要がある。

Eklemeli Yapı: Ek Üstüne Ek

膠着語:接尾辞の上に接尾辞

Türkçeyi Avrupa dillerinden en çok ayıran özellik, eklemeli yapısıdır. Kelimenin köküne ekler art arda gelir ve her ek yeni bir anlam katar. "Evlerimizden" kelimesi dört parçadan oluşur: "ev" kökü, çokluk eki "-ler", "bizim" anlamını veren "-imiz" ve ayrılma eki "-den". İngilizcede aynı anlamı karşılamak için üç kelime gerekir: "from our houses".

トルコ語をヨーロッパの言語から最も大きく隔てているのは、膠着語という性質である。語根に接尾辞が次々とつき、一つ一つが新しい意味を加える。「evlerimizden」という単語は四つの部分からなる。語根「ev」(家)、複数の接尾辞「-ler」、「私たちの」を意味する「-imiz」、そして「から」を表す奪格の接尾辞「-den」である。英語で同じ意味を表すには「from our houses」と三語が必要になる。

Bu yapının en ünlü örneği, "Çekoslovakyalılaştıramadıklarımızdansınız" sözüdür. Anlamı aşağı yukarı şöyledir: "Siz, Çekoslovakyalı yapamadığımız kişilerdensiniz." Gündelik hayatta kimse böyle konuşmaz, ancak bu örnek önemli bir kuralı açıkça gösterir: Ekler her zaman belli bir sırayla dizilir ve bu sıra hemen hemen hiç değişmez.

この構造の最も有名な例は、「Çekoslovakyalılaştıramadıklarımızdansınız」という語である。意味はおおよそ「あなたがたは、私たちがチェコスロバキア人にすることのできなかった人々の一人です」となる。日常生活でこんな話し方をする人はいないが、この例は重要な規則をはっきり示している。接尾辞は常に決まった順序で並び、その順序はほとんど変わらないのである。

Ünlü Uyumu: Türkçenin Müziği

母音調和:トルコ語の音楽

Türkçenin en zarif kurallarından biri ünlü uyumudur. Bir kelimeye gelen ekin ünlüsü, kelimenin son hecesindeki ünlüye göre değişir. Türkçede sekiz ünlü vardır: a, ı, o, u kalın; e, i, ö, ü ince ünlülerdir. Son hecede kalın ünlü varsa ek de kalın, ince ünlü varsa ek de ince olur.

トルコ語の最も美しい規則の一つが母音調和である。単語につく接尾辞の母音は、その単語の最後の音節の母音に合わせて変わる。トルコ語には八つの母音がある。a、ı、o、uは後舌母音、e、i、ö、üは前舌母音である。最後の音節に後舌母音があれば接尾辞も後舌母音に、前舌母音があれば接尾辞も前舌母音になる。

Örneğin "ev" kelimesinin çoğulu "evler", "araba" kelimesininki ise "arabalar"dır. Bazı ekler dört ayrı biçime girer: "evim", "kızım", "okulum", "gözüm". Bu kural sayesinde Türkçe kulağa akıcı, neredeyse ritimli gelir.

たとえば「ev」(家)の複数形は「evler」、「araba」(車)の複数形は「arabalar」である。接尾辞の中には四つの形をとるものもある。「evim」(私の家)、「kızım」(私の娘)、「okulum」(私の学校)、「gözüm」(私の目)がその例である。この規則のおかげで、トルコ語は流れるように、ほとんどリズミカルに聞こえる。

Arapça ve Farsçanın İzleri

アラビア語とペルシア語の跡

Türkler Müslüman olduktan sonra Türkçe, Arapça ve Farsçadan çok sayıda kelime aldı. Osmanlı döneminin yazı dili olan Osmanlı Türkçesi, bu üç dilin unsurlarını iç içe kullanırdı. Din, bilim, hukuk ve edebiyat terimlerinin çoğu Arapça ya da Farsçaydı. Halkın büyük bölümü bu ağır dili anlamakta zorlanıyordu.

テュルクの人々がイスラームを受け入れた後、トルコ語はアラビア語とペルシア語から非常に多くの単語を取り入れた。オスマン時代の書き言葉であるオスマン語は、この三つの言語の要素を織り交ぜて使っていた。宗教、学問、法律、文学の用語の多くはアラビア語かペルシア語だった。庶民の大半は、この重々しい言葉を理解するのに苦労していた。

Arapçadan gelen "kitap", "mektup", "saat" ve Farsçadan gelen "pencere", "şehir", "dost", "renk" gibi kelimeler bugün de her gün kullanılır. 1928'de Atatürk'ün önderliğinde Arap harfleri bırakıldı ve Latin harflerine dayanan yeni alfabe kabul edildi. 1932'de temeli atılan Türk Dil Kurumu, yabancı kelimelere Türkçe karşılıklar buldu: "Mektep"in yerini "okul", "talebe"nin yerini "öğrenci", "tayyare"nin yerini ise "uçak" aldı.

アラビア語から来た「kitap」(本)、「mektup」(手紙)、「saat」(時間、時計)や、ペルシア語から来た「pencere」(窓)、「şehir」(町)、「dost」(友)、「renk」(色)といった単語は、今も毎日使われている。1928年、アタテュルクの指導のもとでアラビア文字は廃止され、ラテン文字に基づく新しいアルファベットが採用された。1932年に創設されたトルコ言語協会は、外来語に代わるトルコ語の言葉を探し出した。「mektep」は「okul」(学校)に、「talebe」は「öğrenci」(生徒)に、「tayyare」は「uçak」(飛行機)に置き換えられた。

Fransızca ve Batı Dillerinin İzi

フランス語と西洋の言語の跡

19. yüzyılda Osmanlı Devleti yüzünü Batı'ya döndükçe Türkçe bu kez Fransızcadan etkilendi. Fransızca o dönemde diplomasinin ve kültürün diliydi. Osmanlı aydınları bu dili okur ve konuşurdu. Moda, mutfak, tıp ve teknik alanlarında pek çok kelime Fransızcadan geldi.

19世紀、オスマン国家が西洋に目を向けるにつれ、トルコ語は今度はフランス語の影響を受けた。フランス語は当時、外交と文化の言語だった。オスマンの知識人たちはフランス語を読み、話した。ファッション、料理、医学、技術の分野の多くの言葉がフランス語から入った。

Bugün "kuaför", "pantolon", "kamyon", "asansör", "balkon" gibi yüzlerce Fransızca kökenli kelime gündelik dilde yaşar. 20. yüzyılın ikinci yarısında ise İngilizcenin etkisi arttı. "Computer" için "bilgisayar", "e-mail" için "e-posta" gibi Türkçe karşılıklar türetildi. "İnternet", "futbol", "tişört" gibi kelimeler ise İngilizceden dile girip yerleşti.

今日でも「kuaför」(美容師)、「pantolon」(ズボン)、「kamyon」(トラック)、「asansör」(エレベーター)、「balkon」(バルコニー)など、何百ものフランス語由来の単語が日常語として生きている。20世紀後半には英語の影響が強まった。「computer」には「bilgisayar」、「e-mail」には「e-posta」といったトルコ語の言葉が新たに作られた。一方、「internet」、「futbol」(サッカー)、「tişört」(Tシャツ)などは英語から入ってそのまま定着した。

Fiil Sonda: Türkçede Cümle Düzeni

動詞は最後に:トルコ語の語順

Türkçede temel cümle düzeni özne, nesne, yüklem şeklindedir. İngilizcede ve Fransızcada ise fiil, özne ile nesnenin arasında yer alır. İngilizcedeki "I love you" cümlesi Türkçede "Ben seni seviyorum" olur ve fiil en sona gider.

トルコ語の基本的な語順は、主語、目的語、述語である。一方、英語やフランス語では動詞が主語と目的語の間に入る。英語の「I love you」はトルコ語では「Ben seni seviyorum」となり、動詞は一番最後に来る。

Bu düzen Türkçeye esneklik de kazandırır. Vurgulanmak istenen öge fiilin hemen önüne konur: "Seni ben seviyorum" denildiğinde vurgu "ben" üzerine düşer. Fiil sonda olduğu için dinleyici eylemi ancak cümle bitince öğrenir. Bu durum, yeni başlayanları ilk başta zorlar.

この語順はトルコ語に柔軟さも与えている。強調したい要素は動詞の直前に置かれる。「Seni ben seviyorum」と言えば、強調は「ben」(私)に置かれる。動詞が最後にあるため、聞き手は文が終わって初めて何が起きたのかを知る。これは初めのうち、学習者を戸惑わせる。

Türkçe Hakkında İlginç Bilgiler

トルコ語の興味深い話

  • Türkçede dilbilgisel cinsiyet yoktur. "O" zamiri kadın, erkek ve nesneler için kullanılır. Bu yüzden çeviride cinsiyet bağlamdan anlaşılır.

    トルコ語には文法上の性がない。代名詞「o」は女性にも男性にも物にも使われる。そのため翻訳では、性別を文脈から判断する必要がある。

  • Kelimeler genellikle yazıldığı gibi okunur. "Ğ" harfi ise ilginç bir istisnadır: Kendi başına pek duyulmaz, "dağ" kelimesinde olduğu gibi önündeki ünlüyü uzatır.

    単語はたいてい書かれたとおりに読む。「ğ」の文字は興味深い例外である。単独ではほとんど聞こえないが、「dağ」(山)という単語のように、直前の母音を長く伸ばす。

  • "Hayır" kelimesi Arapçada "iyilik" anlamına gelir. Türkçede hem olumsuz cevap olarak hem de "Hayırlı olsun!" gibi iyi dileklerde kullanılır.

    「hayır」という語は、アラビア語で「善」を意味する。トルコ語では否定の答え(「いいえ」)としても、「Hayırlı olsun!」(幸運がありますように)のような祝福の言葉としても使われる。

  • Sayıdan sonra isim tekil kalır: "Üç kitaplar" değil, "üç kitap" denir.

    数詞の後の名詞は単数のままである。「üç kitaplar」(三冊の本たち)ではなく、「üç kitap」(三冊の本)と言う。

  • "Yoğurt", "köşk" (kiosk), "döner" ve "kaftan" gibi kelimeler, Türkçeden ya da Türkçe aracılığıyla pek çok dile geçmiştir.

    「ヨーグルト」、「キオスク」(「köşk」から)、「ドネル」、「カフタン」などの単語は、トルコ語から、あるいはトルコ語を経由して多くの言語に入った。

  • Türk İşaret Dili (TİD), konuşulan Türkçenin ellerle aktarılmış biçimi değildir. Kendi dilbilgisi olan ayrı bir dildir.

    トルコ手話(TİD)は、話し言葉のトルコ語を手で表したものではない。独自の文法を持つ別の言語である。

Türkçe Öğrenmek: Zorluklar ve Kolaylıklar

トルコ語を学ぶ:難しさとやさしさ

ABD Dışişleri Bakanlığına bağlı Dış Hizmet Enstitüsü (FSI), Türkçeyi İngilizce konuşanlar için "zor diller" grubunda gösterir. Rusça, Yunanca ve Fince de bu gruptadır. Enstitüye göre iyi bir seviyeye ulaşmak için yaklaşık 44 haftalık (1.100 saatlik) bir eğitim gerekir. Arapça, Japonca ve Çince ise bunun iki katı süre isteyen en zor grupta yer alır.

米国務省の外交官養成機関(FSI)は、英語話者にとってトルコ語を「難しい言語」のグループに入れている。ロシア語、ギリシア語、フィンランド語も同じグループである。同機関によれば、十分なレベルに達するには約44週間、つまり1100時間の授業が必要だという。アラビア語、日本語、中国語は、その倍の時間を要する最も難しいグループに入っている。

Öte yandan Türkçenin kolay yanları da azımsanmayacak kadar çoktur. Okunuşu düzenlidir ve yazılı bir kelimeyi gören, onun nasıl söyleneceğini hemen bilir. Fiil çekimleri uzun görünse de düzensiz fiiller çok azdır. Kök ve ek mantığı oturduğunda yeni kelimeleri tahmin etmek kolaylaşır: "Göz"den "gözlük"e, oradan da "gözlükçü"ye geçmek yalnızca birer adımdır.

一方で、トルコ語にはやさしい面も少なくない。発音は規則的で、書かれた単語を見ればすぐにどう読むかがわかる。動詞の活用は長く見えるが、不規則動詞はごくわずかである。語根と接尾辞の仕組みが身につけば、新しい単語を推測するのも簡単になる。「göz」(目)から「gözlük」(眼鏡)へ、さらに「gözlükçü」(眼鏡屋)へと、一歩ずつ進むだけである。

Edebiyat ve Şiir

文学と詩

Türkçenin köklü bir edebiyat geleneği vardır. 13. yüzyılın sonlarında Yunus Emre, Anadolu halkının konuştuğu sade Türkçeyle şiirler yazdı. 16. yüzyılda Fuzuli, aşk şiirleriyle ün kazandı. 19. yüzyılda Namık Kemal "vatan" ve "hürriyet" gibi yeni fikirleri edebiyata taşıdı. Tevfik Fikret ve Yahya Kemal ise onun ardından gelen kuşakların önemli şairleridir.

トルコ語には長い文学の伝統がある。13世紀末、ユヌス・エムレはアナトリアの人々が話す素朴なトルコ語で詩を書いた。16世紀にはフズーリーが恋愛詩で名声を得た。19世紀にはナームク・ケマルが「祖国」や「自由」といった新しい思想を文学に持ち込んだ。テヴフィク・フィクレトとヤフヤー・ケマルは、彼に続く世代の重要な詩人である。

20. yüzyılda Türk edebiyatı dünyaya açıldı. Nazım Hikmet'in şiirleri, Yaşar Kemal'in "İnce Memed"i ve Sabahattin Ali'nin "Kürk Mantolu Madonna"sı pek çok dile çevrildi. Orhan Pamuk 2006'da Nobel Edebiyat Ödülü'nü aldı ve bu ödülü kazanan ilk Türk yazar oldu.

20世紀、トルコ文学は世界に開かれた。ナーズム・ヒクメットの詩、ヤシャル・ケマルの『痩せっぽちのメメド』、サバハッティン・アリの『毛皮のコートのマドンナ』は多くの言語に翻訳された。2006年、オルハン・パムクはノーベル文学賞を受賞し、この賞を得た最初のトルコ人作家となった。

Doğu ile Batı Arasında Bir Dil

東と西のあいだの言語

Türkçenin hikâyesi, onu konuşanların hikâyesine benzer. Bu dil Orta Asya bozkırlarında doğdu, İslam dünyasında Arapça ve Farsçayla karıştı, Osmanlı İstanbul'unda Fransızcayla tanıştı. Cumhuriyet döneminde ise yeni bir alfabe ve binlerce yeni kelimeyle yeniden düzenlendi.

トルコ語の歩みは、それを話す人々の歩みに似ている。この言語は中央アジアの草原で生まれ、イスラーム世界でアラビア語やペルシア語と混ざり合い、オスマン帝国のイスタンブールでフランス語と出会った。共和国の時代には、新しいアルファベットと何千もの新しい単語によって改めて整えられた。

Bu katmanlar bugün tek bir cümlede bile yan yana durabilir. "Saat beşte kuaföre gittim" cümlesinde Arapçadan gelen "saat", Fransızcadan gelen "kuaför" ve öz Türkçe "beş" ile "gitmek" bir aradadır. Bu kısacık cümlede bin yılı aşkın bir yolculuğun izleri görülür.

今日では、こうした層が一つの文の中に並ぶこともある。「Saat beşte kuaföre gittim」(五時に美容院へ行った)という文には、アラビア語から来た「saat」、フランス語から来た「kuaför」、そして固有のトルコ語である「beş」(五)と「gitmek」(行く)が同居している。このごく短い文に、千年を超える旅の跡が見て取れる。

無料アプリなら、この文章の音声を聞いたり、単語をタップして意味を確かめたりできます。

ブログより

ほかのトルコ語の読み物