Türkiye'de Festivaller ve Kutlamalar

Türkiye'de yıl boyunca bayram ve kutlama eksik olmaz. Takvimde iki dinî bayram ile dört millî bayram yer alır. Millî bayramlar 23 Nisan, 19 Mayıs, 30 Ağustos ve 29 Ekim'de kutlanır. Bunlara Nevruz ve Hıdırellez gibi eski bahar şenlikleri ile neredeyse her kasabada düzenlenen yerel festivaller de eklenir.

在土耳其，一年到头都不缺节日和庆典。日历上有两个宗教节日和四个国家节日。国家节日分别在4月23日、5月19日、8月30日和10月29日庆祝。此外还有诺鲁孜节和赫德雷莱兹节这样古老的春季节庆，以及几乎每个小镇都会举办的地方节日。

Her bayramın kendine özgü âdetleri vardır. Bazı bayramlarda büyüklerin eli öpülür, bazılarında ateşin üzerinden atlanır, bazılarında da akşam meydanlarda fener alayı yürür. Bu âdetler, insanların neye değer verdiğini ve geçmişi nasıl andığını açıkça gösterir.

每个节日都有自己的习俗。有的节日要亲吻长辈的手，有的节日要从火堆上跳过去，还有的节日在傍晚会有提灯游行穿过广场。从这些习俗中，可以清楚地看出人们珍视什么，又是如何纪念过去的。

Ramazan, Hicri takvimin dokuzuncu ayıdır. Hicri yıl güneş yılından yaklaşık 11 gün kısa olduğu için Ramazan her yıl biraz daha erken gelir. Oruç tutanlar gün ağarmadan sahura kalkar, akşam ezanına kadar ne yer ne içer. Gece yarısından sonra mahallelerde davulcular dolaşır ve maniler söyleyerek insanları sahura uyandırır. Bayramda ise davulcular kapı kapı dolaşıp bahşişlerini toplar.

斋月是伊斯兰历的第九个月。由于伊斯兰历的一年比太阳年短约11天，斋月每年都会提前一些。斋戒的人在天亮前起床吃封斋饭，直到傍晚的宣礼声响起之前不吃不喝。午夜过后，鼓手们走街串巷，唱着小调叫醒大家吃封斋饭。到了节日，他们会挨家挨户上门领取赏钱。

Akşam ezanı okununca oruç açılır. İftar sofrasında genellikle hurma, çorba ve sıcak Ramazan pidesi bulunur; tatlı olarak güllaç yenir. Belediyeler meydanlara uzun iftar masaları kurar. İstanbul'da camilerin iki minaresi arasına ışıklı yazılar asılır; Osmanlı'dan kalma bu süslemenin adı mahyadır. Ramazan'ın 27. gecesi Kadir Gecesi'dir. O gece camiler dolup taşar.

傍晚的宣礼声一响，人们便开斋。开斋饭桌上通常有椰枣、汤和刚出炉的斋月皮塔饼，甜点则是古拉奇。市政府会在广场上摆起长长的开斋餐桌。在伊斯坦布尔，人们会在清真寺的两座宣礼塔之间挂起发光的字幅，这种源自奥斯曼时代的装饰叫作“马赫亚”。斋月的第27夜是盖德尔夜，这一夜清真寺里挤得水泄不通。

Oruç ayı bitince üç gün süren Ramazan Bayramı başlar. Halk arasında adı Şeker Bayramı'dır, çünkü evlerde misafirlere bol bol şeker, lokum ve tatlı ikram edilir. Bayram sabahı erkekler bayram namazına gider. Birçok aile namazdan sonra mezarlığa uğrar ve ölmüş yakınlarını anar. Sonra ziyaretler başlar; ilk sırada her zaman aile büyükleri vardır.

斋月结束后，为期三天的开斋节便开始了。民间称它为“糖节”，因为家家户户都会用大量糖果、土耳其软糖和甜点招待客人。节日当天早上，男人们去参加节日礼拜。很多家庭礼拜后会去墓地，怀念已故的亲人。随后开始走亲访友，而第一站总是家中的长辈。

Çocuklar büyüklerin elini öpüp alnına koyar, karşılığında harçlık alır. Bayram için alınan yeni giysilere bayramlık denir. Çocuklar bayramlıklarını giyecekleri sabahı sabırsızlıkla bekler. İnsanlar 'İyi bayramlar' ya da 'Bayramınız mübarek olsun' diyerek birbirlerinin bayramını kutlar. Bayramdan önceki günlerde otogarlar ve havalimanları dolar, otoyollarda uzun kuyruklar oluşur. Milyonlarca insan bayramı memleketinde geçirmek için yola çıkar.

孩子们亲吻长辈的手，再把手贴到额头上，作为回报会得到零花钱。为节日买的新衣服叫作“节日新衣”（bayramlık）。孩子们迫不及待地盼着穿上新衣的节日早晨。人们用“İyi bayramlar”（节日快乐）或“Bayramınız mübarek olsun”（节日吉祥）互致节日问候。节前几天，长途汽车站和机场人满为患，高速公路上排起长龙。数以百万计的人踏上旅途，回故乡过节。

Kurban Bayramı, Ramazan Bayramı'ndan iki ay on gün kadar sonra gelir ve dört gün sürer. Bayramın kökü Hz. İbrahim'in hikâyesine dayanır: İbrahim oğlunu kurban etmeye hazırlanırken Allah ona bir koç gönderdi. Durumu iyi olan aileler bayramda koyun, keçi ya da sığır keser. Geleneğe göre et üçe bölünür. Bir payı evde kalır, biri akrabalara ve komşulara, biri de yoksullara gider.

宰牲节在开斋节之后大约两个月零十天到来，持续四天。它源于易卜拉欣的故事：易卜拉欣正准备献祭自己的儿子时，真主给他送来了一只公羊。有能力的家庭会在节日里宰一只绵羊、山羊或一头牛。按照习俗，肉要分成三份。一份留在家里，一份送给亲戚和邻居，一份给穷人。

Bayram sabahı namazdan sonra kesimler başlar. Büyük şehirlerde hayvanlar belediyelerin belirlediği yerlerde kesilir; kasaplar bu günlerde gece gündüz çalışır. Köylerde ise kesim çoğunlukla bahçede, komşuların yardımıyla yapılır. Akşam evlerde kavurma pişirilir, komşulara et dağıtılır. Kurban Bayramı her yıl hac döneminin sonuna denk gelir; bu sırada milyonlarca hacı Mekke'dedir.

节日早上礼拜结束后，宰牲就开始了。在大城市，牲畜要在市政府指定的地点宰杀，屠夫们日夜忙碌。在乡村，这件事大多在院子里进行，邻居们会来帮忙。到了晚上，各家各户炒起卡乌尔玛炒肉，还会给邻居送肉。宰牲节每年都恰逢朝觐期的尾声，那时有数百万朝觐者聚集在麦加。

29 Ekim 1923 akşamı Türkiye Büyük Millet Meclisi cumhuriyeti ilan etti ve aynı gün Mustafa Kemal'i ilk cumhurbaşkanı seçti. 29 Ekim o günden beri Cumhuriyet Bayramı olarak kutlanır ve millî bayramların en büyüğü sayılır. Resmî tatil 28 Ekim öğleden sonra başlar. Okullar ve devlet daireleri 29 Ekim'de kapalıdır.

1923年10月29日晚上，土耳其大国民议会宣布成立共和国，并在同一天选举穆斯塔法·凯末尔为首任总统。从那以后，10月29日被定为共和国日，并被视为最重要的国家节日。法定假期从10月28日下午开始。10月29日学校和政府机关都会关闭。

Bayramdan günler önce binalara, balkonlara ve arabalara bayraklar asılır. Bayram sabahı Ankara'da devletin önde gelenleri Anıtkabir'i ziyaret eder. Okullarda ve meydanlarda törenler yapılır, öğrenciler şiir okur. Akşam birçok şehirde fener alayı düzenlenir: Ellerinde fener ve bayraklarla yürüyen kalabalıklar marşlar söyler. Kutlamalar gece havai fişeklerle sona erer.

节日前几天，楼房、阳台和汽车上就挂满了国旗。节日当天早上，国家领导人前往安卡拉的阿塔图尔克陵墓阿内特卡比尔拜谒。学校和广场上举行庆祝仪式，学生们朗诵诗歌。傍晚，许多城市举行提灯游行：人们手持灯笼和国旗，一边走一边高唱进行曲。庆祝活动在夜晚以烟花收尾。

Türkiye Büyük Millet Meclisi 23 Nisan 1920'de Ankara'da açıldı. Bu günün yıl dönümü Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı olarak kutlanır. Yaygın anlatıma göre Atatürk bu bayramı çocuklara armağan etmiştir. Bu yüzden 23 Nisan'ın asıl sahipleri çocuklardır. Millî bir bayramın çocuklara ayrılmasına dünyada pek rastlanmaz.

1920年4月23日，土耳其大国民议会在安卡拉开幕。这一天的纪念日被定为国家主权与儿童节。据说，阿塔图尔克把这个节日当作礼物送给了孩子们。因此，4月23日真正的主人是孩子们。把一个国家节日献给儿童，在世界上并不多见。

O gün okullarda gösteriler yapılır; çocuklar şiir okur, halk oyunları oynar. Bazı çocuklar bir günlüğüne valinin, belediye başkanının, hatta bakanların koltuğuna oturur. TRT, 1979'dan beri her yıl dünyanın dört bir yanından çocuk topluluklarını bu bayrama davet eder. Konuk çocuklar Türk ailelerin evinde kalır ve kendi ülkelerinin danslarını sahneler.

这一天，学校里会举办演出：孩子们朗诵诗歌，跳民间舞蹈。有些孩子还能在省长、市长甚至部长的座位上坐一天。自1979年起，土耳其广播电视台TRT每年都邀请世界各地的儿童团体来参加这个节日。小客人们住在土耳其家庭中，并表演自己国家的舞蹈。

Nevruz 21 Mart'ta, gece ile gündüzün eşitlendiği günlerde kutlanır. İran'dan Orta Asya'ya, Kafkasya'dan Balkanlar'a kadar pek çok halk bu günü yeni yılın ve baharın başlangıcı sayar. Türkiye'de Nevruz en kalabalık biçimde Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da, özellikle Diyarbakır'da kutlanır. İnsanlar renkli giysiler giyer, halay çeker ve ateş yakar. Ateşin üzerinden atlamanın kötülükleri uzaklaştırdığına inanılır.

诺鲁孜节在3月21日庆祝，正值昼夜等长的时节。从伊朗到中亚，从高加索到巴尔干，许多民族都把这一天看作新年和春天的开始。在土耳其，规模最大的庆祝活动在安纳托利亚东部和东南部，尤其是迪亚巴克尔。人们穿上色彩鲜艳的衣服，跳哈莱舞，点起篝火。人们相信，从火上跳过去可以驱除邪恶。

Nevruz, Türk boylarının da eskiden beri kutladığı bir gündür. Türk geleneğinde bu gün, Ergenekon'dan çıkış günü olarak da anılır. Nevruz Türkiye'de resmî tatil değildir. Yine de devlet 1990'lardan beri Nevruz törenleri düzenler. UNESCO 2009'da Nevruz'u, Türkiye'nin de aralarında bulunduğu birkaç ülkenin ortak mirası olarak somut olmayan kültürel miras listesine aldı.

突厥各民族自古以来也庆祝诺鲁孜节。在土耳其的传统中，这一天也被作为走出额尔古涅昆的日子来纪念。诺鲁孜节在土耳其不是法定假日。尽管如此，国家从20世纪90年代起也会举办诺鲁孜节仪式。2009年，联合国教科文组织将诺鲁孜节作为包括土耳其在内的多个国家的共同遗产，列入人类非物质文化遗产名录。

Türkiye'de neredeyse her şehrin, hatta her kasabanın kendi festivali vardır. En eskisi Edirne'deki Kırkpınar Yağlı Güreşleri'dir. Geleneğe göre ilk kez 1346'da yapılan güreşler her yaz Sarayiçi'nde düzenlenir. Pehlivanlar deri kıspetlerini giyer, zeytinyağına bulanıp güreşe çıkar. Kazanan pehlivan, başpehlivan unvanını ve altın kemeri alır. UNESCO, Kırkpınar'ı 2010'da somut olmayan kültürel miras listesine ekledi.

在土耳其，几乎每座城市，甚至每个小镇，都有自己的节日。其中最古老的是埃迪尔内的克尔克普纳尔涂油摔跤节。相传它在1346年首次举行，比赛每年夏天在萨拉伊奇举行。摔跤手们穿上名为“克斯佩特”的皮裤，再在全身涂满橄榄油，然后上场较量。获胜者赢得“巴什佩赫利万”（摔跤王）的称号和金腰带。2010年，联合国教科文组织将克尔克普纳尔列入非物质文化遗产名录。

Manisa'da ise her bahar Mesir Macunu Festivali yapılır. Kırk bir çeşit baharatla hazırlanan macun, Sultan Camii'nin kubbesinden ve minarelerinden kalabalığa saçılır; bu gelenek de 2012'de UNESCO listesine girdi. Sonbaharda Antalya'da Altın Portakal Film Festivali, her nisan İstanbul'da film festivali düzenlenir. Haziranda Tekirdağ'da kiraz festivali, sonbaharda Ege'nin zeytin kasabalarında hasat şenlikleri yapılır.

在马尼萨，每年春天都会举办梅西尔膏节。用四十一种香料制成的膏，从苏丹清真寺的圆顶和宣礼塔上撒向人群；这一传统也在2012年列入联合国教科文组织名录。秋天，安塔利亚举办金橙电影节；每年四月，伊斯坦布尔举办电影节。六月，泰基尔达有樱桃节；秋天，爱琴海沿岸的橄榄小镇会举行丰收庆典。

Hıdırellez, 5 Mayıs'ı 6 Mayıs'a bağlayan gece kutlanır. İnanışa göre Hızır ile İlyas o gece yeryüzünde buluşur ve dokundukları yere bolluk getirir. İnsanlar dileklerini kâğıda yazar ya da çizer, sonra gül ağacının dalına bağlar. Akşam ateşler yakılır, gençler ateşin üzerinden atlar. Sabah erkenden kalkıp yüzünü çiğle yıkayanlar da vardır.

赫德雷莱兹节在5月5日至6日的夜里庆祝。按照民间信仰，希德尔和伊利亚斯这一夜在人间相会，他们所触碰的地方都会变得丰饶。人们把愿望写在或画在纸上，再系到玫瑰丛的枝条上。晚上人们点起篝火，年轻人从火上跳过。也有人一早起床，用露水洗脸。

Hıdırellez en canlı biçimde Trakya'da, Ege'de ve Balkanlar'da yaşatılır. Edirne'de Romanlar bu günleri Kakava adıyla, müzik ve dansla birkaç gün boyunca kutlar. Bu bayramda İslamiyet öncesi bahar inançları ile İslami gelenekler yan yana yaşar. UNESCO, Hıdırellez'i 2017'de Türkiye ve Kuzey Makedonya'nın ortak başvurusuyla listesine aldı.

赫德雷莱兹节在色雷斯、爱琴海地区和巴尔干最为盛行。在埃迪尔内，罗姆人把这几天称为“卡卡瓦”，载歌载舞地连庆数日。在这个节日里，伊斯兰教之前的春季信仰和伊斯兰传统并存。2017年，经土耳其和北马其顿联合申报，联合国教科文组织将赫德雷莱兹节列入名录。

Türkiye'de düğün yalnızca iki kişinin değil, iki ailenin, bazen de bütün köyün işidir. Önce kız istenir, ardından nişan yapılır. Düğünden önceki akşam kına gecesidir: Gelinin kadın akrabaları ve arkadaşları toplanır, gelinin avucuna kına yakılır. O gece söylenen hüzünlü türküler çoğu zaman gelini de ağlatır.

在土耳其，婚礼不只是两个人的事，而是两个家庭的事，有时甚至是整个村子的事。首先要上门提亲，然后举行订婚。婚礼前一晚是“海娜之夜”：新娘的女性亲属和朋友们聚在一起，在新娘的掌心涂上海娜。那天晚上唱的伤感民歌常常让新娘也落下泪来。

Düğün günü davul zurna çalar, misafirler el ele tutuşup halay çeker. Gelinle damadın yakasına para iğnelenir, akrabalar altın takar. Bu takılar, yeni hayata başlayan genç çiftin ilk birikimi olur. Köy düğünlerinde bütün köye yemek verilir; büyük kazanlarda keşkek ya da pilav pişirilir.

婚礼当天，大鼓和唢呐齐鸣，宾客们手拉手跳起哈莱舞。人们把钞票别在新郎新娘的衣领上，亲戚们则送上金饰。这些礼物成为年轻夫妇开始新生活时的第一笔积蓄。在乡村婚礼上，全村人都来吃喜宴；大锅里煮着凯什凯克麦肉粥或抓饭。

Türkiye'de ne bayram ne düğün müziksiz olur. Her bölgenin kendi sesi vardır: Karadeniz'de kemençe ve tulum, Ege'de zeybek havaları, İç Anadolu'da bağlama eşliğinde söylenen uzun havalar, Güneydoğu'da davul zurna. Aynı türkünün bir köyde başka, komşu köyde başka söylendiği bile olur.

在土耳其，无论节日还是婚礼都离不开音乐。每个地区都有自己的声音：黑海沿岸是凯门切提琴和图卢姆风笛，爱琴海地区是泽伊贝克曲调，中安纳托利亚是伴着巴拉玛琴唱的悠长歌谣，东南部则是大鼓和唢呐。甚至同一首民歌，在这个村子是一种唱法，到了邻村又是另一种。

Halk oyunları da bölgeden bölgeye değişir. Karadeniz'in horonu hızlı ve titrek adımlarıyla tanınır. Ege'nin zeybeği ağır ve gururlu bir oyundur. Güneydoğu'da insanlar el ele tutuşup uzun sıralar hâlinde halay çeker. Konya'da ve Silifke'de oyuncular ellerindeki tahta kaşıklarla tempo tutar. Bayramlarda ve festivallerde bu oyunlar yöresel kıyafetlerle sahnelenir.

民间舞蹈也因地而异。黑海的霍隆舞以快速而颤动的舞步著称。爱琴海的泽伊贝克舞缓慢而庄重。在东南部，人们手拉手排成长队跳哈莱舞。在科尼亚和锡利夫凯，舞者手持木勺打着节拍。在节日和节庆活动中，这些舞蹈都会穿着地方服饰表演。

Türkiye'nin bayram takvimi ülkenin farklı yüzlerini bir arada gösterir. Ramazan'da iftar sofraları kurulur, Kurban Bayramı'nda et paylaşılır, 29 Ekim'de fener alayları yürür, mayısta Hıdırellez ateşleri yanar. Bu kutlamaların çoğu şehirlerde de köylerde de her yıl yeniden yaşanır.

土耳其的节日日历同时展现了这个国家的多副面孔。斋月里摆开开斋饭桌，宰牲节时分享肉食，10月29日提灯游行，5月燃起赫德雷莱兹的篝火。这些庆典大多每年都会在城市和乡村重新上演。

Bayramlarda ve Ramazan'da sık kullanılan birkaç kalıp söz vardır: 'İyi bayramlar', 'Bayramınız kutlu olsun' ve 'Hayırlı Ramazanlar'. Bu sözleri kullanan bir yabancı çoğu evde sıcak bir ilgiyle karşılanır, hatta çaya ya da yemeğe davet edilir.

在节日和斋月期间，人们常说几句固定的祝福语：“İyi bayramlar”（节日快乐）、“Bayramınız kutlu olsun”（节日吉祥）和“Hayırlı Ramazanlar”（斋月吉祥）。会说这些话的外国人在大多数人家都会受到热情接待，甚至会被请去喝茶或吃饭。