
Türk Müziği ve Dansı
土耳其音乐与舞蹈
重点词汇
- müzik音乐
- dans舞蹈
- türkü民歌
- ozan吟游诗人
- saz萨兹琴
- bağlama巴拉玛琴
- ney芦笛
- davul鼓
- zurna唢呐类乐器
- makam调式
- mehter奥斯曼军乐队
- ritim节奏
全部词汇(26)
- horon黑海民间舞
- zeybek泽伊贝克舞
- halay传统集体舞
- tasavvuf苏菲主义
- sema旋转仪式
- semazen旋转苦行僧
- arabesk阿拉贝斯克音乐
- hasret思念
- kader命运
- beste乐曲
- ezgi旋律
- şarkı歌曲
- gelenek传统
- kültür文化
Türk müziğinin geçmişi çok eskilere uzanır. Orta Asya'da kopuz çalan ozanlar, Osmanlı sarayında makamlarla eser besteleyenler, Anadolu köylerinde bağlamayla türkü söyleyen âşıklar ve bugünün pop yıldızları aynı uzun hikâyenin parçalarıdır.
土耳其音乐的历史非常悠久。在中亚弹奏科普兹琴的游吟诗人,在奥斯曼宫廷用木卡姆(makam)作曲的作曲家,在安纳托利亚乡村弹着巴拉玛琴唱民歌的“阿谢克”,以及今天的流行歌星,都是同一个漫长故事的一部分。
Türkiye'de müzik hiçbir zaman yalnızca bir eğlence aracı olmamıştır. Düğünlerde davul zurna çalınır, askere giden gençler türkülerle uğurlanır, bayramlarda halay çekilir, ölenlerin ardından ağıt yakılır. Bir türkü, çoğu zaman bir yörenin acısını, sevincini ve özlemini anlatır.
在土耳其,音乐从来不只是娱乐。婚礼上敲起大鼓(davul)、吹起唢呐(zurna);年轻人去服兵役时,人们唱着民歌为他们送行;节日里大家手拉手跳哈莱舞(halay);有人去世,人们便唱起哀歌。一首民歌(türkü)往往诉说着一个地方的痛苦、欢乐和思念。
Orta Asya'dan Gelen Sesler: Âşıklık Geleneği
来自中亚的声音:阿谢克传统
Türk müziğinin köklerinden biri, Orta Asya'daki ozan geleneğidir. Dede Korkut hikâyelerinde boyların toplantılarında ve düğünlerinde kopuz çalıp hikâye anlatan bilge ozan, Dede Korkut'un kendisidir. Bu gelenek Anadolu'da "âşık" denen gezgin şair-müzisyenlerle sürdü. Âşıklar köy köy dolaşır, sazlarını çalarak destanlar, aşk şiirleri ve haksızlığa karşı dizeler söylerdi. Âşık, hem müzisyen hem şair hem de hikâye anlatıcısıydı.
土耳其音乐的根源之一,是中亚的游吟诗人(ozan)传统。在《德德·科尔库特书》中,在部落聚会和婚礼上弹奏科普兹琴、讲述故事的那位睿智诗人,正是德德·科尔库特本人。在安纳托利亚,这一传统由被称为“阿谢克”的流浪诗人歌手延续下来。他们走村串乡,弹着萨兹琴,吟唱史诗、情诗和反抗不公的诗句。阿谢克既是乐手,也是诗人,还是说书人。
Bu geleneğin en büyük adlarından biri, 16. yüzyılda yaşamış olan Pir Sultan Abdal'dır. Haksızlığa karşı çıkan ve insan sevgisini anlatan deyişleri bugün de söylenir. 20. yüzyılda ise Âşık Veysel, ülkenin dört bir yanında tanınan bir halk ozanı oldu. Yedi yaşında çiçek hastalığı yüzünden gözlerini kaybeden Veysel, sazı ve "Uzun İnce Bir Yoldayım" gibi türküleriyle Anadolu'nun sesi hâline geldi.
这一传统中最伟大的名字之一,是生活在16世纪的皮尔·苏丹·阿卜达尔。他那些反抗不公、歌颂人间之爱的诗歌,至今仍有人传唱。到了20世纪,阿谢克·韦塞尔成为全国闻名的民间诗人。韦塞尔七岁时因天花失明,却凭着他的萨兹琴和《我走在一条漫长而狭窄的路上》(Uzun İnce Bir Yoldayım)等歌曲,成了安纳托利亚的声音。
Geleneksel Çalgılar
传统乐器
Türk halk müziğinin en tanınan çalgısı, halk arasında saz da denen bağlamadır. Uzun saplı ve telli bir çalgı olan bağlama, her yörede biraz farklı boyda yapılır ve farklı biçimde akort edilir. Genellikle mızrapla çalınır. Tellere parmaklarla vurularak çalınan tekniğe ise "şelpe" adı verilir.
土耳其民间音乐最有名的乐器是巴拉玛琴,民间也叫它萨兹琴。这是一种长颈弦乐器,各地制作的尺寸略有不同,定弦方式也不一样。它通常用拨片弹奏;用手指敲击琴弦的技法则叫作“谢尔佩”(şelpe)。
Ney, kamıştan yapılan üflemeli bir çalgıdır. Tasavvuf müziğinde neyin ayrı bir yeri vardır; Mevlânâ'nın Mesnevi'si de neyin ayrılıktan yakınmasıyla başlar. Düğün ve bayramlarda açık havada çalınan davul ile zurna ise birbirinden ayrılmayan bir ikilidir. Ud, kanun, kemençe ve tanbur, klasik Türk müziğinin temel çalgıları arasındadır. Karadeniz'de ise kemençe denince küçük, üç telli Karadeniz kemençesi akla gelir.
奈伊笛(ney)是一种用芦苇做成的吹奏乐器,在苏菲音乐中地位特殊;鲁米的《玛斯纳维》正是以奈伊笛诉说离别之苦开篇的。在婚礼和节日里于露天演奏的大鼓和唢呐,则是形影不离的一对。乌德琴、卡农琴、凯曼契琴和坦布尔琴是土耳其古典音乐的主要乐器。不过在黑海地区,一提到凯曼契琴,人们想到的是当地那种小巧的三弦黑海凯曼契琴。
Osmanlı Saray Müziği ve Mehter
奥斯曼宫廷音乐与军乐队(mehter)
Osmanlı sarayında gelişen müziğe bugün "klasik Türk müziği" ya da "Türk sanat müziği" denir. Bu müzik, makamlara dayanır. Makam, Batı müziğindeki gamdan daha kapsamlıdır; hangi seslerin kullanılacağını, ezginin nereden başlayıp nasıl ilerleyeceğini ve nerede duracağını da belirler. Rast, hicaz, uşşak ve saba, en bilinen makamlardandır. Her makamın kendine özgü bir havası vardır.
在奥斯曼宫廷发展起来的音乐,今天被称为“土耳其古典音乐”或“土耳其艺术音乐”。这种音乐以木卡姆(makam)为基础。木卡姆的含义比西方音乐中的音阶更广:它还规定使用哪些音,旋律从哪里开始、如何进行、在哪里停住。拉斯特、希贾兹、乌沙克和萨巴是最有名的几种木卡姆。每种木卡姆都有自己独特的情调。
Mehter, Osmanlı ordusunun askerî bandosudur. Dünyanın en eski askerî bandolarından biri olarak kabul edilir. Mehter takımında davul, zurna, boru, zil, kös ve nakkare bulunurdu. Seferlerde, törenlerde ve zafer kutlamalarında çalan mehterin sesi Avrupa'yı da etkiledi. Mozart'ın ünlü "Türk Marşı" ile Beethoven'ın 9. Senfoni'sinin son bölümünde büyük davul, zil ve üçgenle çalınan marş, bu "Türk tarzı"nın bilinen örnekleridir.
梅赫特尔(mehter)是奥斯曼军队的军乐队,被认为是世界上最古老的军乐队之一。梅赫特尔乐队里有大鼓、唢呐、号、钹、大铜鼓(kös)和小铜鼓(nakkare)。它的声音在出征、典礼和庆祝胜利时响起,也影响了欧洲。莫扎特著名的《土耳其进行曲》,以及贝多芬《第九交响曲》终乐章中用大鼓、钹和三角铁演奏的进行曲,都是这种“土耳其风格”的知名例子。
Halk Dansları: Her Yörenin Kendi Oyunu
民间舞蹈:各地有各地的舞
Anadolu'da halk danslarına genellikle "oyun" denir. Her yörenin kendine özgü oyunları, ritimleri ve kıyafetleri vardır. Düğünlerde, bayramlarda ve hasat sonunda oynanan bu oyunlar, yüzyıllardır kuşaktan kuşağa aktarılır.
在安纳托利亚,民间舞蹈通常被称为“oyun”(字面意思是“游戏”)。每个地方都有自己的舞蹈、节奏和服饰。这些舞蹈在婚礼、节日和秋收之后跳起,几百年来代代相传。
Karadeniz'in horonu, hızlı temposu ve titreyen omuzlarıyla hemen tanınır. Oyuncular omuz omuza ya da kol kola dizilir; kemençenin sesiyle hep birlikte titrer, sıçrar, öne ve arkaya gider. Ege'nin zeybeği ise ağır ve görkemli figürleriyle efelerin cesaretini ve gururunu yansıtır. Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da halay, Trakya'da karşılama, Silifke'de ise tahta kaşıklarla oynanan kaşık oyunları sevilir.
黑海地区的霍隆舞(horon)以快速的节奏和抖动的双肩一眼就能认出。舞者肩并肩或手挽手排成一排,随着凯曼契琴的琴声一起抖动、跳跃、前进后退。爱琴海地区的泽贝克舞(zeybek)则以缓慢庄重的舞步,表现当地传说中的民间英雄“埃费”(efe)的勇气和骄傲。安纳托利亚东部和东南部的人们喜爱哈莱舞,色雷斯地区喜爱卡尔谢拉马舞(karşılama),锡利夫凯则流行用木勺伴舞的勺子舞。
Tasavvuf Müziği ve Sema
苏菲音乐与旋转舞(sema)
Türk müziğinin en derin kollarından biri tasavvuf müziğidir. Mevlevîlerin sema töreninde müzik, hareket ve ibadet bir araya gelir. Beyaz tennurelerini giyen semazenler ney, kudüm ve tanburun eşliğinde dönmeye başlar. Sağ ellerinin avucu göğe, sol ellerininki yere bakar; bu duruş, Tanrı'dan alınan rahmetin insanlara aktarılmasını simgeler.
苏菲音乐是土耳其音乐中最深邃的分支之一。在梅夫拉维教团的旋转仪式(sema)中,音乐、动作和祈祷融为一体。身穿白色长裙(tennure)的旋转舞者(semazen)随着奈伊笛、小铜鼓(kudüm)和坦布尔琴的乐声开始旋转。右手掌心朝天,左手掌心朝地;这一姿势象征着从真主那里领受恩典,再把它传给世人。
Mevlevî sema töreni, 2008'de UNESCO'nun İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası listesine alındı. Konya'da her yıl 10 ile 17 Aralık arasında Mevlânâ'yı anma törenleri düzenlenir; bu törenlere dünyanın dört bir yanından ziyaretçi gelir. Mevlânâ'nın öldüğü 17 Aralık gecesi, "düğün gecesi" anlamına gelen "Şeb-i Arûs" adıyla anılır. İlahiler ve Mevlevî ayinleri bugün de konserlerde ve törenlerde seslendirilir.
2008年,梅夫拉维旋转仪式被列入联合国教科文组织人类非物质文化遗产名录。每年12月10日至17日,科尼亚都会举行纪念梅夫拉纳(鲁米)的活动,吸引来自世界各地的游客。梅夫拉纳去世的12月17日之夜被称为“Şeb-i Arûs”,意思是“婚礼之夜”。宗教赞歌(ilahi)和梅夫拉维仪式乐曲至今仍在音乐会和仪式上演奏。
Arabesk: Göçün Şarkıları
阿拉贝斯克:迁徙之歌
1950'lerden itibaren Türkiye'de köyden kente büyük bir göç başladı. İstanbul, Ankara ve İzmir'in kenar mahallelerine yerleşen milyonlarca insan ne tam anlamıyla şehirli olabildi ne de köydeki eski hayatına dönebildi. Bu arada kalmışlığın acısı en çok arabesk müzikte dile geldi.
从20世纪50年代起,土耳其开始了大规模的城乡迁徙。数以百万计的人在伊斯坦布尔、安卡拉和伊兹密尔的城郊定居下来,他们既没能真正成为城里人,也回不到从前的乡村生活。这种进退两难的痛苦,在阿拉贝斯克音乐里表达得最为强烈。
Arabesk, Mısır filmlerinin ve müziğinin etkisiyle doğdu; zamanla kendine özgü bir Türk türü hâline geldi. Bu şarkılarda kader, hasret, yoksulluk ve karşılıksız aşk anlatılır. Orhan Gencebay, Müslüm Gürses, Ferdi Tayfur ve İbrahim Tatlıses, türün en büyük adlarıdır. Arabesk, uzun yıllar devlet radyosu TRT'de pek yer bulamadı; ancak dolmuşlarda, kasetçalarlarda ve gazinolarda milyonlara ulaştı. Bugün Türkiye'de popüler müziğin vazgeçilmez bir parçasıdır.
阿拉贝斯克音乐是在埃及电影和音乐的影响下诞生的,但后来逐渐发展成独具特色的土耳其曲风。歌里唱的是命运、思念、贫穷和得不到回应的爱情。奥尔罕·根杰巴伊、穆斯卢姆·居尔塞斯、费尔迪·塔伊富尔和易卜拉欣·塔特勒塞斯是这一曲风最重要的歌手。多年来,阿拉贝斯克在国家电台TRT上很少能播出,却通过合乘小巴(dolmuş)、卡带录音机和歌舞厅(gazino)传到了千百万人耳中。如今,它已是土耳其流行音乐中不可或缺的一部分。
Türk Pop ve Rock: Doğu ile Batı Arasında
土耳其流行乐与摇滚:在东西方之间
1960'larda Batı'daki rock müzikten etkilenen gençler, "Anadolu rock" adı verilen akımı başlattı. Bu müzisyenler elektro gitarı ve davulu, türkülerin ezgileriyle ve bağlamanın sesiyle buluşturdu. Cem Karaca, Barış Manço, Erkin Koray ve Moğollar, bu akımın öncüleri arasındadır.
20世纪60年代,受西方摇滚乐影响的年轻人开创了被称为“安纳托利亚摇滚”的潮流。这些音乐人把电吉他和架子鼓与民歌旋律和巴拉玛琴的声音结合在一起。杰姆·卡拉贾、巴勒什·曼乔、埃尔金·科拉伊和莫戈拉尔乐队都是这一潮流的先驱。
Barış Manço, uzun saçları, bıyığı ve parmaklarındaki iri yüzükleriyle hemen tanınırdı. Türküleri rock düzenlemeleriyle seslendirdi; daha sonra "7'den 77'ye" adlı televizyon programıyla çocukların ve büyüklerin sevgilisi oldu. 1990'lardan itibaren Türk pop müziği büyük bir sektöre dönüştü. Sezen Aksu, Ajda Pekkan, Tarkan ve Mustafa Sandal bu dönemin yıldızlarıdır. Tarkan'ın 1997'de çıkan "Şımarık" şarkısı Avrupa'nın birçok ülkesinde listelere girdi. Şarkının sözlerini ve müziğini Sezen Aksu yazmıştı.
巴勒什·曼乔一头长发、留着小胡子、手指上戴着大戒指,让人一眼就能认出来。他用摇滚编曲演唱民歌,后来又凭电视节目《从7岁到77岁》(7'den 77'ye)成为老少皆爱的人物。从20世纪90年代起,土耳其流行音乐发展成一个庞大的产业。塞珍·阿克苏、阿伊达·佩坎、塔尔坎和穆斯塔法·桑达尔是这一时期的明星。塔尔坎1997年发行的歌曲《Şımarık》(“被宠坏的”)登上了许多欧洲国家的排行榜。这首歌的词曲都出自塞珍·阿克苏之手。
Türk Müziği Hakkında İlginç Bilgiler
关于土耳其音乐的趣闻
Türk halk müziğinde 5/8, 7/8 ve 9/8 gibi "aksak" ritimler çok yaygındır. Batı pop müziğinde ise bu ölçülere pek az rastlanır.
土耳其民间音乐中非常常见5/8、7/8和9/8这类“阿克萨克”(aksak,意为“跛行的”)节奏。而在西方流行音乐中,这些拍子却很少见。
Sezen Aksu, yalnızca kendi şarkılarıyla değil, Tarkan, Sertab Erener ve daha birçok şarkıcıya yazdığı şarkılarla da Türk popuna yön vermiştir.
塞珍·阿克苏不仅以自己的歌曲,还以她为塔尔坎、塞尔塔布·埃雷内尔等许多歌手写的歌,引领了土耳其流行音乐的方向。
Türkiye, Eurovision Şarkı Yarışması'nı 2003'te Sertab Erener'in "Everyway That I Can" şarkısıyla kazandı. Bu, Türkiye'nin yarışmadaki tek birinciliğidir.
2003年,土耳其凭塞尔塔布·埃雷内尔的《Everyway That I Can》赢得了欧洲歌唱大赛冠军。这是土耳其在该比赛中唯一的一次夺冠。
Klasik Türk müziğinde bir tam ses dokuz komaya bölünür. Bu yüzden bazı makamları piyano gibi Batı çalgılarıyla tam doğru çalmak mümkün değildir.
在土耳其古典音乐中,一个全音被分成九个“科马”(koma)。因此,有些木卡姆无法在钢琴这类西方乐器上准确地演奏出来。
Orta Asya'dan gelen kopuz, bugünkü bağlamanın atası sayılır.
来自中亚的科普兹琴,被视为今天巴拉玛琴的始祖。
Zeybek oyuncusunun iki yana açtığı kollar, çoğu zaman kartal kanatlarına benzetilir.
跳泽贝克舞的人向两侧张开的双臂,常被比作雄鹰的翅膀。
Bugünün Türk Müziği: Gelenekten Geleceğe
今日土耳其音乐:从传统走向未来
21. yüzyılda Türk müziğinde eski ile yeni sık sık buluşur. Bazı genç prodüktörler türküleri elektronik müzikle harmanlar, bazı sanatçılar ise Divan şiirini yeni düzenlemelerle seslendirir. Yurt dışında da Anadolu rock'a ilgi artmıştır. Amsterdam'da kurulan Altın Gün grubu, eski Türk şarkılarını yeniden yorumlayarak geniş bir dinleyici kitlesine ulaştı.
在21世纪的土耳其音乐中,古老与新潮常常交汇。一些年轻制作人把民歌和电子音乐融合在一起,一些艺术家则用新的编曲演唱奥斯曼古典诗歌(迪万诗歌)。在国外,人们对安纳托利亚摇滚的兴趣也越来越浓。在阿姆斯特丹成立的Altın Gün乐队,通过重新演绎土耳其老歌,赢得了广大听众。
Müzik platformları sayesinde Türk şarkıcılar bugün dünyanın her yerindeki dinleyicilere ulaşabilir. Orta Doğu'dan Latin Amerika'ya kadar izlenen Türk dizileri de dizi müziklerini tanıttı. Bugün Türkiye'de alternatif rock'tan hip-hop'a, elektronik müzikten caza kadar pek çok tür yan yana yaşar; müzisyenler de bu türleri kendi gelenekleriyle harmanlar.
借助音乐平台,如今土耳其歌手能够把歌声传给世界各地的听众。从中东到拉丁美洲都有人观看的土耳其电视剧,也让剧中的音乐广为人知。今天的土耳其,从另类摇滚到嘻哈、从电子音乐到爵士,许多曲风并存,音乐人则把它们与自己的传统融合在一起。
Son Söz: Müzikte Bir Halkın Hikâyesi
结语:音乐里的一个民族的故事
Türk müziği ve dansları, bu toprakların tarihini ve insanlarını en iyi anlatan sanatlar arasındadır. Bir türküde Anadolu köylerinin hasreti, sema töreninde dervişlerin duası, horonda Karadeniz'in coşkusu, zeybekte ise efelerin gururu yaşar.
土耳其的音乐和舞蹈,是最能讲述这片土地及其人民历史的艺术之一。民歌里有安纳托利亚乡村的思念,旋转仪式里有苦行僧的祈祷,霍隆舞里有黑海人的热情,泽贝克舞里则有埃费们的骄傲。
Müzik, Türkçe öğrenenler için de çok iyi bir yardımcıdır. Şarkılar, kelimeleri ve kalıpları tekrar tekrar kulağa getirir; sözleri anlamaya çalışmak da dinlediğini anlama becerisini geliştirir. Pek çok öğrenci, sevdiği bir türkünün sözlerini anladığı gün o şarkıyı sanki ilk kez dinliyormuş gibi hisseder.
对学土耳其语的人来说,音乐也是很好的帮手。歌曲让词语和句式一遍又一遍地回到耳边,努力听懂歌词也能提高听力理解能力。许多学习者在终于听懂一首心爱民歌的歌词那天,都觉得仿佛是第一次听这首歌。
在免费应用里可以听这篇文章的朗读,点一下任意单词就能看到释义。