Cats and Humans

Cats share our homes, our sofas and quite often our beds. They can be independent one minute and affectionate the next, and even after thousands of years at our side they still seem a little wild. Hundreds of millions of cats live as pets around the world, and online they are everywhere, starring in an endless stream of videos and memes.

Katten delen ons huis, onze bank en vaak ook ons bed. Het ene moment zijn ze onafhankelijk, het volgende aanhalig, en zelfs na duizenden jaren aan onze zijde lijken ze nog altijd een beetje wild. Wereldwijd leven honderden miljoenen katten als huisdier, en online zijn ze overal: ze spelen de hoofdrol in een eindeloze stroom video's en memes.

How did a small desert hunter end up in so many human homes? The story runs from the first farming villages to Egyptian temples, medieval festivals and Japanese shops, and finally to our phones. Along the way, it says a lot about what people want from the animals they live with.

Hoe belandde een kleine jager uit de woestijn in zoveel huizen van mensen? Het verhaal loopt van de eerste boerendorpen via Egyptische tempels, middeleeuwse feesten en Japanse winkels naar onze telefoons. Onderweg zegt het veel over wat mensen willen van de dieren waarmee ze samenleven.

Dogs were shaped by humans for jobs like hunting and herding. Cats, most scientists believe, largely domesticated themselves. About 10,000 years ago, people in the Middle East began farming and storing grain, and the grain attracted mice and rats. The mice, in turn, attracted wild cats.

Honden zijn door mensen gevormd voor taken als jagen en het hoeden van kuddes. Katten hebben zichzelf volgens de meeste wetenschappers grotendeels gedomesticeerd. Zo'n 10.000 jaar geleden begonnen mensen in het Midden-Oosten met landbouw en sloegen ze graan op. Het graan trok muizen en ratten aan, en de muizen trokken op hun beurt wilde katten aan.

Farmers were happy to let the cats stay, since they kept pests down. Over many generations, the cats that were less afraid of people did better in the villages, and slowly they became tamer. Genetic studies show that all domestic cats descend from the Near Eastern wildcat, Felis silvestris lybica. Neither side was really in charge: both simply gained from the arrangement.

Boeren lieten de katten graag blijven, want die hielden het ongedierte in toom. In de loop van vele generaties redden de katten die minder bang waren voor mensen zich beter in de dorpen, en langzaam werden ze tammer. Genetisch onderzoek laat zien dat alle huiskatten afstammen van de Nabij-Oosterse wilde kat, Felis silvestris lybica. Geen van beide partijen had echt de leiding: ze hadden er gewoon allebei baat bij.

Few ancient peoples loved cats as much as the Egyptians. Cats lived in Egyptian homes from early times, hunting mice and snakes, and over the centuries they became linked with the gods. The goddess Bastet, who protected homes, mothers and children, was first shown as a lioness. From around 1000 BCE she usually appeared as a cat or as a woman with a cat's head, and her temple at Bubastis became the center of a huge cat cult.

Weinig volken uit de oudheid hielden zoveel van katten als de Egyptenaren. Al vroeg leefden katten in Egyptische huizen, waar ze op muizen en slangen joegen, en in de loop der eeuwen raakten ze verbonden met de goden. De godin Bastet, beschermster van het huis, van moeders en van kinderen, werd eerst afgebeeld als leeuwin. Vanaf ongeveer 1000 v.Chr. verscheen ze meestal als kat of als vrouw met een kattenkop, en haar tempel in Bubastis werd het middelpunt van een enorme kattencultus.

Greek writers who visited Egypt reported that killing a cat, even by accident, could cost a person their life, and that when a family cat died, everyone in the house shaved their eyebrows in mourning. Cats were mummified and buried in special cemeteries. In 1888 a farmer at Beni Hasan found one that held hundreds of thousands of cat mummies. Many tons of them were shipped to England and ground into fertilizer.

Griekse schrijvers die Egypte bezochten, meldden dat het doden van een kat, zelfs per ongeluk, iemand het leven kon kosten, en dat iedereen in huis uit rouw zijn wenkbrauwen afschoor als de huiskat stierf. Katten werden gemummificeerd en op speciale begraafplaatsen bijgezet. In 1888 vond een boer bij Beni Hasan zo'n begraafplaats met honderdduizenden kattenmummies. Vele tonnen daarvan werden naar Engeland verscheept en tot kunstmest vermalen.

In medieval Europe, cats were valued for catching mice, but many people also saw them as creatures of the night, linked with witches and the devil. Black cats had the worst reputation. In some towns, killing cats even became part of public festivals: in Paris, cats were burned in the Midsummer bonfire, and in Ypres, in Flanders, live cats were thrown from a tower until 1817.

In het middeleeuwse Europa waardeerde men katten omdat ze muizen vingen, maar veel mensen zagen ze ook als wezens van de nacht, verbonden met heksen en de duivel. Zwarte katten hadden de slechtste naam. In sommige steden hoorde het doden van katten zelfs bij volksfeesten: in Parijs werden katten verbrand in het sint-jansvuur, en in het Vlaamse Ieper gooide men tot 1817 levende katten van een toren.

A popular story says that Europeans killed so many cats that rats took over and spread the Black Death in the 14th century. Historians find little evidence for this. The plague reached Europe in 1347, while the great witch hunts came much later, mostly between about 1450 and 1750. Cats can also catch the plague themselves.

Volgens een bekend verhaal doodden Europeanen zoveel katten dat de ratten de overhand kregen en in de 14e eeuw de Zwarte Dood verspreidden. Historici vinden daar weinig bewijs voor. De pest bereikte Europa in 1347, terwijl de grote heksenvervolgingen veel later kwamen, vooral tussen ongeveer 1450 en 1750. Bovendien kunnen katten zelf ook de pest krijgen.

In Japan, cats have a much happier reputation. The maneki-neko, or 'beckoning cat', is a small figure of a cat with one paw raised, as if waving customers inside. It sits by the door of many shops and restaurants to bring good business, and it has become a familiar symbol of Japan around the world.

In Japan hebben katten een veel betere naam. De maneki-neko, of 'wenkende kat', is een klein kattenbeeldje met één poot omhoog, alsof het klanten naar binnen wenkt. Het staat bij de deur van veel winkels en restaurants om goede zaken te brengen en is wereldwijd een bekend symbool van Japan geworden.

Japanese folklore also has darker cats. The bakeneko is a cat that can change its shape, often into a person, and the nekomata is a cat demon with a tail split in two. In China, cats appear in paintings as wishes for a long life. The word for cat, mao, sounds like the first half of maodie, an old word for very old age, so a picture of a cat with a butterfly (die) means 'may you live to a great age'.

De Japanse folklore kent ook duisterdere katten. De bakeneko is een kat die van gedaante kan veranderen, vaak in een mens, en de nekomata is een kattendemon met een in tweeën gespleten staart. In China staan katten op schilderijen voor de wens van een lang leven. Het woord voor kat, mao, klinkt als de eerste helft van maodie, een oud woord voor een zeer hoge leeftijd. Een afbeelding van een kat met een vlinder (die) betekent daarom 'moge je heel oud worden'.

Writers have loved cats for a long time. Lewis Carroll created the grinning Cheshire Cat in Alice's Adventures in Wonderland (1865), a cat that slowly disappears until only its smile is left. In 1939 T. S. Eliot published Old Possum's Book of Practical Cats, a collection of funny poems that Andrew Lloyd Webber turned into the hit musical Cats in 1981.

Schrijvers zijn al heel lang dol op katten. Lewis Carroll bedacht de grijnzende Cheshire Kat in Alice's avonturen in Wonderland (1865), een kat die langzaam verdwijnt tot alleen zijn grijns over is. In 1939 publiceerde T. S. Eliot Old Possum's Book of Practical Cats, een bundel grappige gedichten die Andrew Lloyd Webber in 1981 omzette in de succesvolle musical Cats.

Artists have been just as keen. A cat hunts birds in a wall painting from the tomb of Nebamun in Egypt, and the Japanese artist Utagawa Kuniyoshi filled his woodblock prints with cats. In Paris, Édouard Manet put a black cat at the foot of the bed in his painting Olympia, and Pierre Bonnard painted cats in many of his quiet scenes of home life.

Kunstenaars waren net zo enthousiast. Op een muurschildering uit het graf van Nebamun in Egypte jaagt een kat op vogels, en de Japanse kunstenaar Utagawa Kuniyoshi vulde zijn houtsneden met katten. In Parijs zette Édouard Manet een zwarte kat aan het voeteneind van het bed op zijn schilderij Olympia, en Pierre Bonnard schilderde katten in veel van zijn rustige taferelen uit het huiselijk leven.

Psychologists have long asked why so many people feel close to their cats. Research suggests that living with a pet can lower stress and blood pressure. One large American study published in 2008 found that people who had owned a cat were less likely to die of a heart attack, although it could not prove that the cats were the reason. Some researchers have also suggested that the low sound of a purr, at about 25 to 150 Hz, helps with healing, but this has not been proven.

Psychologen vragen zich al lang af waarom zoveel mensen zich zo verbonden voelen met hun kat. Onderzoek wijst erop dat samenleven met een huisdier stress en bloeddruk kan verlagen. Een grote Amerikaanse studie uit 2008 vond dat mensen die een kat hadden gehad minder vaak aan een hartaanval overleden, al kon niet worden bewezen dat de katten daarvan de oorzaak waren. Sommige onderzoekers opperden ook dat het lage geluid van het spinnen, zo'n 25 tot 150 Hz, helpt bij genezing, maar dat is niet bewezen.

Cats also give people company without needing constant attention the way dogs do. They don't need walks, and they cope well in small apartments, which suits people with busy lives. Some psychologists add that a cat's affection feels special because it has to be earned: when a cat chooses your lap, it feels like a compliment.

Katten bieden mensen ook gezelschap zonder voortdurend aandacht te vragen zoals honden. Ze hoeven niet uitgelaten te worden en redden zich prima in kleine appartementen, wat goed uitkomt voor mensen met een druk leven. Sommige psychologen voegen eraan toe dat de genegenheid van een kat juist bijzonder voelt omdat je die moet verdienen: als een kat jouw schoot uitkiest, voelt dat als een compliment.

Cats found a new stage on the internet. Early hits like Keyboard Cat, a cat that seems to play an electric keyboard, spread across YouTube in the late 2000s. In the 2010s Grumpy Cat and Lil Bub became celebrities, with millions of fans, books and even films of their own.

Op internet vonden katten een nieuw podium. Vroege hits zoals Keyboard Cat, een kat die op een elektrisch keyboard lijkt te spelen, gingen eind jaren 2000 rond op YouTube. In de jaren 2010 werden Grumpy Cat en Lil Bub beroemdheden, met miljoenen fans, boeken en zelfs eigen films.

In 2015 a researcher at Indiana University asked nearly 7,000 people about watching cat videos. Most said the videos gave them more energy and made them feel happier and less anxious. Seen this way, internet cats are just the newest chapter of a very old friendship: people once kept cats in temples, and now they keep them on their phones.

In 2015 vroeg een onderzoekster van Indiana University bijna 7.000 mensen naar hun ervaringen met kattenvideo's. De meesten zeiden dat de video's hun meer energie gaven en dat ze zich er blijer en minder angstig door voelden. Zo bekeken zijn internetkatten gewoon het nieuwste hoofdstuk van een heel oude vriendschap: vroeger hielden mensen katten in tempels, nu hebben ze ze op hun telefoon.

Scientists still have a lot to learn about how cats behave. With each other, cats communicate mostly through body language and scent, along with hisses, growls and purrs. Adult cats rarely meow at other cats. Kittens meow to their mothers, but grown cats seem to keep the meow mainly for talking to humans.

Wetenschappers moeten nog veel leren over het gedrag van katten. Onderling communiceren katten vooral via lichaamstaal en geur, en daarnaast met blazen, grommen en spinnen. Volwassen katten miauwen zelden tegen andere katten. Kittens miauwen naar hun moeder, maar volwassen katten lijken het miauwen vooral te bewaren voor gesprekken met mensen.

Other habits are harder to explain: knocking things off tables, squeezing into boxes that are far too small, bringing dead mice to their owners as 'gifts', or racing around the house in the middle of the night. Some of these may come from hunting instincts or a need for safe, tight spaces, but many questions are still open.

Andere gewoonten zijn moeilijker te verklaren: spullen van tafel duwen, zich in veel te kleine dozen wurmen, dode muizen als 'cadeautje' bij hun baasje afleveren of midden in de nacht door het huis rennen. Sommige daarvan komen misschien voort uit het jachtinstinct of uit de behoefte aan veilige, krappe plekjes, maar veel vragen zijn nog onbeantwoord.

From Egyptian temples to today's living rooms and social media feeds, cats have lived alongside people for about 10,000 years. They have been worshipped and feared, burned at festivals and turned into lucky charms, but people have never stopped keeping them.

Van Egyptische tempels tot de huiskamers en socialemediafeeds van nu: katten leven al zo'n 10.000 jaar naast mensen. Ze zijn aanbeden en gevreesd, op feesten verbrand en tot gelukbrengers gemaakt, maar mensen zijn nooit opgehouden katten te houden.

Unlike most domestic animals, the cat still does much as it pleases. It hunts, sleeps and chooses its friends, and it stays with us because it wants to. After ten thousand years, people still seem to like it that way.

Anders dan de meeste huisdieren doet de kat nog steeds grotendeels waar hij zin in heeft. Hij jaagt, slaapt, kiest zijn eigen vrienden en blijft bij ons omdat hij dat wil. Na tienduizend jaar lijken mensen dat nog steeds wel prima te vinden.