Evolution of Maps

To conquer land, trade with faraway peoples or cross an ocean, you first need to know where things are. Maps are one of the oldest tools people have for making sense of the world around them. They are scientific instruments, but they are also cultural objects: they show where places are, and they show how the people who drew them saw and imagined the world.

Wie land wil veroveren, handel wil drijven met verre volken of een oceaan wil oversteken, moet eerst weten waar alles ligt. Kaarten behoren tot de oudste hulpmiddelen waarmee mensen de wereld om zich heen proberen te begrijpen. Het zijn wetenschappelijke instrumenten, maar ook culturele voorwerpen: ze laten zien waar plaatsen liggen, en ze laten zien hoe de mensen die ze tekenden de wereld zagen en zich voorstelden.

Cartography, the art and science of making maps, has a history of at least 14,000 years. From lines carved into bone to satellite images on a phone screen, maps have changed together with human societies. They have shaped exploration, war, trade and politics, and they have often reflected the ambitions of the people who paid for them.

De cartografie, de kunst en wetenschap van het kaartmaken, heeft een geschiedenis van minstens 14.000 jaar. Van lijnen die in bot werden gekrast tot satellietbeelden op het scherm van een telefoon: kaarten zijn veranderd samen met de menselijke samenlevingen. Ze hebben ontdekkingsreizen, oorlogen, handel en politiek beïnvloed, en ze weerspiegelden vaak de ambities van wie ervoor betaalde.

The oldest known maps don't show the whole world. They show small areas that mattered to the people who made them. A carved piece of mammoth tusk found at Mezhyrich in Ukraine is thought to be about 14,000 years old, and some researchers believe it shows a river valley with houses along the water. At Çatalhöyük, a farming town from the New Stone Age in what is now Turkey, a wall painting more than 8,000 years old seems to show rows of houses with a volcano erupting behind them.

De oudste bekende kaarten tonen niet de hele wereld. Ze tonen kleine gebieden die belangrijk waren voor de mensen die ze maakten. Een bewerkt stuk mammoetslagtand uit Mezjyritsj in Oekraïne is vermoedelijk zo'n 14.000 jaar oud, en sommige onderzoekers denken dat het een rivierdal met huizen langs het water voorstelt. In Çatalhöyük, een boerendorp uit de nieuwe steentijd in het huidige Turkije, lijkt een muurschildering van meer dan 8.000 jaar oud rijen huizen te tonen met daarachter een uitbarstende vulkaan.

In ancient Babylon, people drew maps on clay tablets. The most famous one, known today as the Babylonian Map of the World or Imago Mundi, was made around 600 BCE and is now kept in the British Museum in London. It shows Babylon near the center, with a ring of ocean around the land. Many early mapmakers did the same thing and put their own homeland in the middle of the world.

In het oude Babylon tekende men kaarten op kleitabletten. De beroemdste, nu bekend als de Babylonische wereldkaart of Imago Mundi, werd rond 600 v.Chr. gemaakt en wordt bewaard in het British Museum in Londen. Babylon ligt erop vlak bij het midden, met een ring van oceaan om het land heen. Veel vroege kaartmakers deden hetzelfde en zetten hun eigen land in het midden van de wereld.

The ancient Greeks made huge progress in geography. In the 6th century BCE, Anaximander of Miletus is said to have drawn one of the first maps of the known world. He imagined the Earth as a short cylinder with a flat top, hanging in the middle of the universe and held up by nothing at all. For his time, it was a bold idea.

De oude Grieken boekten grote vooruitgang in de aardrijkskunde. In de 6e eeuw v.Chr. zou Anaximander van Milete een van de eerste kaarten van de bekende wereld hebben getekend. Hij zag de aarde als een korte cilinder met een platte bovenkant, die midden in het heelal zweefde zonder dat iets haar droeg. Voor zijn tijd was dat een gewaagd idee.

The most important Greek work on mapmaking came from Claudius Ptolemy, who lived in Alexandria in the 2nd century CE. In his book Geography, he listed about 8,000 places by latitude and longitude and explained how to draw the round world on a flat surface. His Earth was too small and his Asia too wide, but his method lasted. When the book was translated into Latin in the early 1400s, it changed European mapmaking for the next two centuries.

Het belangrijkste Griekse werk over cartografie komt van Claudius Ptolemaeus, die in de 2e eeuw n.Chr. in Alexandrië leefde. In zijn Geographia noteerde hij zo'n 8.000 plaatsen met hun breedte- en lengtegraad en legde hij uit hoe je de ronde wereld op een plat vlak tekent. Zijn aarde was te klein en zijn Azië te breed, maar zijn methode bleef. Toen het boek begin 15e eeuw in het Latijn werd vertaald, veranderde het de Europese cartografie voor de volgende twee eeuwen.

In medieval Europe, maps became deeply religious. A large world map of that time is called a mappa mundi, Latin for 'map of the world'. These maps cared less about correct distances than about the Christian view of the world. Jerusalem sat in the center, the Garden of Eden was at the top, in the east, and the known lands were arranged inside a circle of ocean.

In middeleeuws Europa kregen kaarten een sterk religieus karakter. Een grote wereldkaart uit die tijd heet een mappa mundi, Latijn voor 'kaart van de wereld'. Bij deze kaarten ging het minder om juiste afstanden dan om het christelijke wereldbeeld. Jeruzalem lag in het midden, de Hof van Eden helemaal bovenaan, in het oosten, en de bekende landen lagen binnen een cirkel van oceaan.

The most famous one that survives is the Hereford Mappa Mundi, made in England around 1300. It has about 500 drawings of cities, animals, plants, Bible stories and strange creatures. Nobody used it to plan a journey: it was more like a picture encyclopedia of the medieval Christian world. Mapmakers in the Islamic world worked differently. In 1154, more than a century earlier, the Arab geographer al-Idrisi finished a world map for King Roger II of Sicily. He built on Ptolemy's work, added what traders and travelers knew about Africa and Asia, and put south at the top.

Het beroemdste bewaard gebleven voorbeeld is de mappa mundi van Hereford, rond 1300 in Engeland gemaakt. Er staan zo'n 500 tekeningen op van steden, dieren, planten, Bijbelverhalen en vreemde wezens. Niemand gebruikte hem om een reis te plannen: het was eerder een geïllustreerde encyclopedie van de middeleeuwse christelijke wereld. In de islamitische wereld werkten kaartmakers anders. In 1154, meer dan een eeuw eerder, voltooide de Arabische geograaf al-Idrisi een wereldkaart voor koning Roger II van Sicilië. Hij bouwde voort op Ptolemaeus, voegde toe wat handelaars en reizigers over Afrika en Azië wisten, en zette het zuiden bovenaan.

In the 15th and 16th centuries, European voyages led to a boom in mapmaking. Portuguese and Spanish sailors were heading into waters that appeared on no European map, and a good chart could mean the difference between life and death. Some of the most important maps in history were made in this period.

In de 15e en 16e eeuw zorgden de Europese zeereizen voor een bloei van de cartografie. Portugese en Spaanse zeelieden voeren wateren in die op geen enkele Europese kaart stonden, en een goede zeekaart kon het verschil maken tussen leven en dood. Enkele van de belangrijkste kaarten uit de geschiedenis stammen uit deze periode.

When Columbus set sail in 1492, he believed the Earth was much smaller than it really is, a mistake that went back partly to Ptolemy. If he had known the real distance to Asia, he might never have sailed west. In 1507, the German mapmaker Martin Waldseemüller printed a world map with the name 'America' written across the new lands in the south. He named them after the Italian explorer Amerigo Vespucci. The name stuck, and today two whole continents carry it.

Toen Columbus in 1492 uitvoer, dacht hij dat de aarde veel kleiner was dan ze werkelijk is, een vergissing die deels teruggaat op Ptolemaeus. Als hij de echte afstand tot Azië had gekend, was hij misschien nooit naar het westen gevaren. In 1507 drukte de Duitse kaartmaker Martin Waldseemüller een wereldkaart met de naam 'America' over de nieuwe landen in het zuiden. Hij noemde ze naar de Italiaanse ontdekkingsreiziger Amerigo Vespucci. De naam bleef hangen, en nu dragen twee hele continenten hem.

In 1569, the Flemish mapmaker Gerardus Mercator found a new way to show the round Earth on a flat sheet. On his map, now known as the Mercator projection, the lines of latitude and longitude cross at right angles and compass directions stay true. A sailor could draw a straight line between two ports, read the compass bearing and keep to it at sea.

In 1569 vond de Vlaamse kaartmaker Gerardus Mercator een nieuwe manier om de ronde aarde op een plat vel weer te geven. Op zijn kaart, nu bekend als de mercatorprojectie, kruisen de breedte- en lengtelijnen elkaar in een rechte hoek en blijven de kompasrichtingen kloppen. Een zeeman kon een rechte lijn trekken tussen twee havens, de koers aflezen en die op zee volgen.

The price for this is distortion: the farther a place is from the equator, the bigger it looks. On a Mercator map, Greenland looks about as big as Africa, but in reality Africa is about 14 times larger. For centuries, these maps hung on classroom walls in the West and made Europe and North America look bigger and more important than the countries near the equator. In 1973, the German historian Arno Peters publicly attacked the projection, and a long debate about the politics of maps began.

De prijs daarvoor is vervorming: hoe verder een plaats van de evenaar ligt, hoe groter ze lijkt. Op een mercatorkaart lijkt Groenland ongeveer even groot als Afrika, terwijl Afrika in werkelijkheid zo'n 14 keer groter is. Eeuwenlang hingen deze kaarten in westerse klaslokalen en lieten ze Europa en Noord-Amerika groter en belangrijker lijken dan de landen rond de evenaar. In 1973 viel de Duitse historicus Arno Peters de projectie publiekelijk aan, en begon er een lang debat over de politiek van kaarten.

Maps have always been tools of power. Empires drew borders on them, often without asking the people who lived there. At the Berlin Conference of 1884 and 1885, European powers agreed on rules for claiming land in Africa, and over the next thirty years they divided almost the whole continent between them. Many new borders were simply straight lines on a map. They cut through ethnic groups and old trade routes, and some of them still cause conflict today.

Kaarten zijn altijd machtsmiddelen geweest. Rijken trokken er grenzen op, vaak zonder de bewoners iets te vragen. Op de Conferentie van Berlijn in 1884 en 1885 spraken de Europese mogendheden regels af voor het claimen van grondgebied in Afrika, en in de dertig jaar daarna verdeelden ze bijna het hele continent onder elkaar. Veel nieuwe grenzen waren gewoon rechte lijnen op een kaart. Ze sneden door etnische groepen en oude handelsroutes, en sommige zorgen nog altijd voor conflicten.

Maps have also helped to decide wars. Napoleon's campaigns, the trenches of the First World War and the D-Day landings of 1944 were all planned in detail on maps. In the First World War, pilots photographed enemy lines from the air, and later in the century spy satellites did the same from space. Maps could also be secrets. For decades, the Soviet Union printed maps for the public with towns, roads and rivers moved or left out on purpose. Its chief mapmaker admitted this in 1988.

Kaarten hebben ook mee oorlogen beslist. De veldtochten van Napoleon, de loopgraven van de Eerste Wereldoorlog en de landing op D-Day in 1944 werden allemaal tot in detail op kaarten gepland. In de Eerste Wereldoorlog fotografeerden piloten de vijandelijke linies vanuit de lucht, en later in de eeuw deden spionagesatellieten hetzelfde vanuit de ruimte. Kaarten konden ook geheimen zijn. Tientallen jaren drukte de Sovjet-Unie voor het publiek kaarten waarop steden, wegen en rivieren met opzet verschoven of weggelaten waren. De hoofdcartograaf van het land gaf dat in 1988 toe.

In the 20th and 21st centuries, mapmaking changed in ways that Ptolemy or Mercator could never have imagined. Satellites circle the Earth and photograph its surface again and again. With GPS, anyone with a smartphone can see where they are, almost anywhere on the planet, to within a few meters.

In de 20e en 21e eeuw is het kaartmaken veranderd op manieren die Ptolemaeus of Mercator zich nooit hadden kunnen voorstellen. Satellieten draaien rond de aarde en fotograferen het oppervlak steeds opnieuw. Dankzij gps kan iedereen met een smartphone bijna overal op aarde tot op een paar meter nauwkeurig zien waar hij is.

Google Maps, launched in 2005, changed the way billions of people find their way around. OpenStreetMap, started in Britain in 2004, is a free world map made by volunteers, a little like Wikipedia. Today's digital maps change by the minute: they show traffic jams, shop opening hours and even the floor plans of airports and shopping malls. Maps that once belonged to emperors and explorers now fit in everyone's pocket.

Google Maps, gelanceerd in 2005, veranderde de manier waarop miljarden mensen de weg vinden. OpenStreetMap, in 2004 in Groot-Brittannië begonnen, is een gratis wereldkaart die door vrijwilligers wordt gemaakt, een beetje zoals Wikipedia. De digitale kaarten van nu veranderen per minuut: ze tonen files, openingstijden van winkels en zelfs plattegronden van luchthavens en winkelcentra. Kaarten die ooit van keizers en ontdekkingsreizigers waren, passen nu in ieders broekzak.

Maps are among the most powerful things people have ever invented. They have guided sailors across unknown oceans, helped generals win battles, let empires rule huge territories and helped ordinary people find their way in a strange city. No map is neutral: each one reflects what its maker knew, believed and wanted.

Kaarten behoren tot de krachtigste uitvindingen van de mensheid. Ze hebben zeelieden over onbekende oceanen geleid, generaals veldslagen helpen winnen, rijken in staat gesteld enorme gebieden te besturen en gewone mensen geholpen hun weg te vinden in een vreemde stad. Geen enkele kaart is neutraal: elke kaart weerspiegelt wat de maker wist, geloofde en wilde.

The maps on our phones are more detailed and accurate than anything people could have imagined a few centuries ago. Yet they do the same job as that carving on a mammoth tusk: they help us understand the world and find our place in it.

De kaarten op onze telefoons zijn gedetailleerder en nauwkeuriger dan men zich een paar eeuwen geleden had kunnen voorstellen. Toch doen ze hetzelfde werk als die kras op een mammoetslagtand: ze helpen ons de wereld te begrijpen en onze plek erin te vinden.