
Bir Milletin Doğuşu
ولادة أمة
كلمات مهمة
- cumhuriyetجمهورية
- egemenlikسيادة
- işgalاحتلال
- bağımsızlıkاستقلال
- devrimثورة / إصلاح
- meclisمجلس / برلمان
- anayasaدستور
- laiklikعلمانية
- mücadeleنضال
- zaferنصر
- barışسلام
- milletأمة
كل الكلمات (27)
- vatandaşمواطن
- reformإصلاح
- savaşحرب
- orduجيش
- liderقائد
- özgürlükحرية
- başkentعاصمة
- anlaşmaاتفاقية / معاهدة
- halkشعب
- kanunقانون
- devletدولة
- seçimانتخابات
- modernleşmeتحديث
- ulusأمة
- gelecekمستقبل
1923 yılı, Türk tarihinin en önemli dönüm noktalarından biridir. Bu yıl, altı yüz yılı aşkın bir süre ayakta kalan Osmanlı İmparatorluğu'nun yerine Ankara'da Türkiye Cumhuriyeti kuruldu. Değişiklik yalnızca yönetim biçimiyle sınırlı kalmadı; eğitimden hukuka, alfabeden ulusal kimliğe kadar pek çok alan yeniden biçimlendi.
يُعدّ عام 1923 من أهم المنعطفات في التاريخ التركي. ففي هذا العام تأسست الجمهورية التركية في أنقرة، لتحلّ محل الدولة العثمانية التي ظلت قائمة أكثر من ستة قرون. ولم يقتصر التغيير على شكل الحكم، بل أُعيد تشكيل مجالات كثيرة، من التعليم إلى القانون، ومن الأبجدية إلى الهوية الوطنية.
Birinci Dünya Savaşı'nın ardından Osmanlı toprakları paylaşılmaya başlandı. İstanbul işgal edildi; Anadolu'nun büyük bölümüne de yabancı askerler yerleşti. Cumhuriyetin hikâyesi, umudun neredeyse tükendiği bu günlerde örgütlenen bir direnişle başlar.
بعد الحرب العالمية الأولى بدأ تقاسم الأراضي العثمانية. فاحتُلّت إسطنبول، واستقرت قوات أجنبية في جزء كبير من الأناضول. وتبدأ قصة الجمهورية بمقاومة نُظّمت في تلك الأيام التي كاد فيها الأمل ينفد.
Osmanlı'nın Çöküşü ve Kurtuluş Savaşı'nın Başlangıcı
انهيار الدولة العثمانية وبداية حرب الاستقلال
Osmanlı Devleti, 30 Ekim 1918'de Limni adasındaki Mondros limanında imzalanan ateşkesle Birinci Dünya Savaşı'ndan yenik çekildi. İki hafta sonra İtilaf Devletleri'nin savaş gemileri İstanbul önlerine demir attı. Ardından Anadolu'nun çeşitli bölgelerine İngiliz, Fransız ve İtalyan askerleri çıkarıldı. 15 Mayıs 1919'da ise Yunan ordusu İzmir'i işgal etti.
بهدنة وُقّعت في 30 أكتوبر 1918 في ميناء مودروس بجزيرة ليمنوس، انسحبت الدولة العثمانية من الحرب العالمية الأولى مهزومة. وبعد أسبوعين رست سفن الحلفاء الحربية قبالة إسطنبول. ثم أُنزلت قوات بريطانية وفرنسية وإيطالية في مناطق مختلفة من الأناضول. وفي 15 مايو 1919 احتل الجيش اليوناني إزمير.
Dört gün sonra, 19 Mayıs 1919'da Mustafa Kemal Samsun'a çıktı. Dokuzuncu Ordu Müfettişi sıfatıyla bölgedeki asayişi sağlamakla görevlendirilmişti. Asıl amacı ise dağınık direniş gruplarını birleştirmek ve işgale karşı düzenli bir mücadele başlatmaktı. 19 Mayıs, bugün Atatürk'ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı olarak kutlanır.
وبعد أربعة أيام، في 19 مايو 1919، نزل مصطفى كمال في سامسون. وكان قد كُلّف، بصفته مفتشًا للجيش التاسع، بحفظ الأمن في المنطقة. غير أن هدفه الحقيقي كان توحيد جماعات المقاومة المتفرقة وبدء نضال منظم ضد الاحتلال. ويُحتفل بيوم 19 مايو اليوم بوصفه عيد إحياء ذكرى أتاتورك والشباب والرياضة.
Kongreler ve Millî İrade
المؤتمرات والإرادة الوطنية
Mustafa Kemal, kısa sürede ülke çapında bir örgütlenme kurdu. Temmuz 1919'da Erzurum'da, Eylül 1919'da ise Sivas'ta kongreler toplandı. Bu kongrelerde vatanın bölünmez bir bütün olduğu ve milletin geleceğine yine milletin karar vereceği ilan edildi.
أنشأ مصطفى كمال في وقت قصير تنظيمًا يشمل البلاد كلها. فانعقد مؤتمر في أرضروم في يوليو 1919، وآخر في سيواس في سبتمبر 1919. وأُعلن في هذين المؤتمرين أن الوطن كلٌّ لا يتجزأ، وأن الأمة نفسها هي التي ستقرر مستقبلها.
Sivas Kongresi, millî mücadelenin dönüm noktalarından biri oldu. Yurdun dört bir yanındaki direniş dernekleri burada "Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti" adı altında birleşti; böylece yerel direnişler tek bir ulusal harekete dönüştü. Mustafa Kemal ve arkadaşları, Aralık 1919'da Ankara'ya geçti. İşgal bölgelerinden uzak olan ve demiryolu üzerinde bulunan bu küçük şehir, kısa sürede millî hareketin merkezi hâline geldi.
كان مؤتمر سيواس من منعطفات النضال الوطني. ففيه اتحدت جمعيات المقاومة من أنحاء البلاد كافة تحت اسم «جمعية الدفاع عن حقوق الأناضول والروملي»، وبذلك تحولت المقاومات المحلية إلى حركة وطنية واحدة. وفي ديسمبر 1919 انتقل مصطفى كمال ورفاقه إلى أنقرة. وسرعان ما أصبحت هذه المدينة الصغيرة، البعيدة عن مناطق الاحتلال والواقعة على خط السكة الحديدية، مركزًا للحركة الوطنية.
Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin Açılışı
افتتاح المجلس الوطني التركي الكبير
Türkiye Büyük Millet Meclisi, 23 Nisan 1920'de Ankara'da açıldı. İstanbul'daki padişah hükümeti, işgal kuvvetlerinin denetimi altındaydı. Bu nedenle Meclis, yasa yapmanın yanı sıra hükümeti de kendi içinden kurdu. 23 Nisan, bugün Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı olarak kutlanır.
افتُتحت الجمعية الوطنية التركية الكبرى في أنقرة في 23 أبريل 1920. وكانت حكومة السلطان في إسطنبول خاضعة لسيطرة قوات الاحتلال. ولهذا لم تكتفِ الجمعية بسنّ القوانين، بل شكّلت أيضًا حكومة من بين أعضائها. ويُحتفل بيوم 23 أبريل اليوم بوصفه عيد السيادة الوطنية والطفل.
Mustafa Kemal, Meclis Başkanı seçildi. Meclisin açılmasıyla yeni bir ilke hayata geçti: Yönetme yetkisi artık padişahtan değil, milletten geliyordu. 1 Kasım 1922'de saltanatın kaldırılmasıyla bu ilke, kurulacak cumhuriyetin temel taşı oldu.
انتُخب مصطفى كمال رئيسًا للجمعية. ومع افتتاحها دخل مبدأ جديد حيز التطبيق: سلطة الحكم لم تعد تصدر عن السلطان، بل عن الأمة. ومع إلغاء السلطنة في 1 نوفمبر 1922 صار هذا المبدأ حجر الأساس للجمهورية المقبلة.
Zaferden Barışa: Lozan Antlaşması
من النصر إلى السلام: معاهدة لوزان
Kurtuluş Savaşı 1919'dan 1922'ye kadar sürdü ve birkaç cephede birden yürütüldü. Doğuda 1920'de Ermenistan'a karşı savaşıldı. Güneyde Antep, Maraş ve Urfa çevresinde Fransız kuvvetleriyle çatışmalar yaşandı. En uzun ve en kanlı mücadele ise batıda Yunan ordusuna karşı verildi; 1921'deki Sakarya Meydan Muharebesi tam 22 gün sürdü.
استمرت حرب الاستقلال من 1919 إلى 1922، وخيضت على عدة جبهات في آن واحد. ففي الشرق دار القتال ضد أرمينيا عام 1920. وفي الجنوب وقعت اشتباكات مع القوات الفرنسية حول عنتاب ومرعش وأورفة. أما أطول المعارك وأشدها دموية فكانت في الغرب ضد الجيش اليوناني، إذ استمرت معركة سقاريا عام 1921 اثنين وعشرين يومًا كاملة.
26 Ağustos 1922'de başlayan Büyük Taarruz, savaşın sonucunu belirledi ve Türk ordusu 9 Eylül'de İzmir'e girdi. 24 Temmuz 1923'te imzalanan Lozan Antlaşması ile yeni Türkiye'nin sınırları uluslararası alanda tanındı. Böylece 1920'de imzalanan ama hiçbir zaman uygulanmayan Sevr Antlaşması'nın ağır şartları da tarihe karıştı.
حسم الهجوم الكبير، الذي بدأ في 26 أغسطس 1922، نتيجة الحرب، ودخل الجيش التركي إزمير في 9 سبتمبر. وبمعاهدة لوزان الموقعة في 24 يوليو 1923 نالت حدود تركيا الجديدة اعترافًا دوليًا. وبذلك طُويت أيضًا الشروط القاسية لمعاهدة سيفر التي وُقّعت عام 1920 ولم تُطبَّق قط.
29 Ekim 1923: Cumhuriyetin İlanı
29 أكتوبر 1923: إعلان الجمهورية
Lozan'dan sonra sıra yeni devletin yönetim biçimini belirlemeye geldi. 13 Ekim 1923'te Ankara başkent ilan edildi. 29 Ekim 1923 akşamı Meclis cumhuriyeti ilan etti ve Mustafa Kemal'i oybirliğiyle cumhurbaşkanı seçti. Başbakanlığa ise sonradan İnönü soyadını alacak olan İsmet Paşa getirildi.
بعد لوزان جاء دور تحديد شكل الحكم في الدولة الجديدة. ففي 13 أكتوبر 1923 أُعلنت أنقرة عاصمة. وفي مساء 29 أكتوبر 1923 أعلنت الجمعية الجمهورية وانتخبت مصطفى كمال رئيسًا بالإجماع. وتولى رئاسة الوزراء عصمت باشا، الذي اتخذ لاحقًا لقب إينونو.
Cumhuriyetin ilanı, yalnızca yönetim biçimini değiştirmekle kalmadı. Hanedana ve dinî meşruiyete dayanan Osmanlı düzeninin yerini, millî egemenliğe ve hukuka dayanan, zamanla laikliği de benimseyen yeni bir devlet anlayışı aldı. Meclis'in genel kurul salonunda bugün de "Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir" sözü yazılıdır.
لم يقتصر إعلان الجمهورية على تغيير شكل الحكم. فقد حلّ محل النظام العثماني القائم على الأسرة الحاكمة والشرعية الدينية مفهوم جديد للدولة يقوم على السيادة الوطنية والقانون، واعتنق العلمانية مع مرور الوقت. ولا تزال عبارة «السيادة للأمة بلا قيد ولا شرط» مكتوبة حتى اليوم في قاعة الجلسات العامة للبرلمان.
İmparatorluktan Cumhuriyete: Temel Farklar
من الإمبراطورية إلى الجمهورية: الفروق الأساسية
Osmanlı'da egemenlik padişaha ve hanedanına aitti. Cumhuriyet ise egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olduğunu ilan etti.
في الدولة العثمانية كانت السيادة للسلطان وأسرته الحاكمة. أما الجمهورية فأعلنت أن السيادة للأمة بلا قيد ولا شرط.
Osmanlı padişahları aynı zamanda halife unvanını taşıyordu; din ve devlet işleri iç içeydi. Cumhuriyet ise bu ikisini birbirinden ayırarak laikliği benimsedi.
كان السلاطين العثمانيون يحملون لقب الخليفة أيضًا، وكانت شؤون الدين والدولة متداخلة. أما الجمهورية ففصلت بينهما واعتمدت العلمانية.
Osmanlı'da halk padişahın tebaası sayılır, insanların hukuki durumu da büyük ölçüde dinlerine göre belirlenirdi. Cumhuriyet ise herkese eşit vatandaşlık tanıdı.
في الدولة العثمانية كان الناس يُعدّون رعايا للسلطان، وكان الوضع القانوني للفرد يتحدد إلى حد كبير بحسب دينه. أما الجمهورية فمنحت الجميع مواطنة متساوية.
İmparatorluğun resmî yazı dili, Arap harfleriyle yazılan Osmanlı Türkçesiydi. 1928'deki Harf Devrimi ile Latin harflerine dayanan yeni Türk alfabesi kabul edildi.
كانت لغة الكتابة الرسمية في الإمبراطورية هي التركية العثمانية المكتوبة بالحروف العربية. ومع إصلاح الحروف عام 1928 اعتُمدت الأبجدية التركية الجديدة القائمة على الحروف اللاتينية.
Osmanlı İmparatorluğu çok uluslu bir devletti. Cumhuriyet ise ortak bir Türk ulusal kimliği üzerine kuruldu; bu değişim, büyük reformların yanında ciddi gerilimleri de beraberinde getirdi.
كانت الدولة العثمانية دولة متعددة القوميات. أما الجمهورية فقامت على هوية قومية تركية مشتركة، وقد جلب هذا التحول توترات خطيرة إلى جانب الإصلاحات الكبيرة.
İmparatorluğun merkezi yüzyıllar boyunca İstanbul'du. Cumhuriyetin başkenti ise Anadolu'nun ortasındaki Ankara oldu.
ظلت إسطنبول مركز الإمبراطورية على مدى قرون. أما عاصمة الجمهورية فأصبحت أنقرة في قلب الأناضول.
Atatürk'ün Reformları: İlk Adımlar
إصلاحات أتاتورك: الخطوات الأولى
Cumhuriyetin ilanından sonra reformlar art arda geldi. 3 Mart 1924'te halifelik kaldırıldı ve Osmanlı hanedanının üyeleri yurt dışına çıkarıldı. Aynı yılın nisan ayında ise yeni bir anayasa kabul edildi.
بعد إعلان الجمهورية توالت الإصلاحات واحدًا تلو الآخر. ففي 3 مارس 1924 أُلغيت الخلافة وأُبعد أفراد الأسرة العثمانية إلى خارج البلاد. وفي أبريل من العام نفسه أُقرّ دستور جديد.
1925'te tekke ve zaviyeler kapatıldı. 1926'da İsviçre Medeni Kanunu örnek alınarak hazırlanan Türk Medeni Kanunu yürürlüğe girdi. Bu kanunla çok eşlilik yasaklandı, kadınlar da boşanma davası açma hakkını elde etti. 1928'de "Devletin dini İslam'dır" ifadesi anayasadan çıkarıldı. Bütün bu değişiklikler, beş yıldan kısa bir sürede gerçekleştirildi.
في عام 1925 أُغلقت التكايا والزوايا. وفي عام 1926 دخل القانون المدني التركي حيز التنفيذ، وقد أُعدّ على غرار القانون المدني السويسري. وبموجبه حُظر تعدد الزوجات، ونالت المرأة حق رفع دعوى الطلاق. وفي عام 1928 حُذفت عبارة «دين الدولة الإسلام» من الدستور. وقد تحققت هذه التغييرات كلها في أقل من خمس سنوات.
Nüfus Mübadelesi: Yurdunu Değiştiren İnsanlar
تبادل السكان: أناس فقدوا أوطانهم
Ocak 1923'te Lozan'da imzalanan bir sözleşmeyle Türkiye ile Yunanistan arasında zorunlu nüfus mübadelesi kararlaştırıldı. Yaklaşık 1,2 milyon Ortodoks Hristiyan Türkiye'den Yunanistan'a, 400.000 kadar Müslüman da Yunanistan'dan Türkiye'ye göç etmek zorunda kaldı. Mübadelede dil ya da köken değil, din esas alındı. İstanbul Rumları ile Batı Trakya Müslümanları ise mübadelenin dışında tutuldu.
باتفاقية وُقّعت في لوزان في يناير 1923، تقرر إجراء تبادل سكاني إلزامي بين تركيا واليونان. فاضطر نحو 1.2 مليون مسيحي أرثوذكسي إلى الرحيل من تركيا إلى اليونان، ونحو 400 ألف مسلم إلى الرحيل من اليونان إلى تركيا. وكان المعيار في التبادل هو الدين، لا اللغة ولا الأصل. واستُثني من التبادل روم إسطنبول ومسلمو تراقيا الغربية.
Mübadele, kuşaklar boyunca aynı topraklarda yaşamış insanları yurtlarından kopardı. Kapadokya'nın Türkçe konuşan Ortodoks Karamanlıları Yunanistan'a, Rumca konuşan Girit Müslümanları ise Türkiye'ye gönderildi. Pek çok aile evini, tarlasını ve yakınlarının mezarlarını geride bıraktı. Mübadillerin anıları, bugün hem Türkiye'de hem de Yunanistan'da kitaplara, şarkılara ve filmlere konu olur.
اقتلع التبادل من ديارهم أناسًا عاشوا على الأرض نفسها أجيالًا متعاقبة. فأُرسل القرمانليون الأرثوذكس الناطقون بالتركية من كابادوكيا إلى اليونان، وأُرسل مسلمو كريت الناطقون باليونانية إلى تركيا. وتركت أسر كثيرة وراءها بيوتها وحقولها وقبور أحبائها. واليوم تُروى ذكريات المهجَّرين في الكتب والأغاني والأفلام في تركيا واليونان على السواء.
Cumhuriyetin Kuruluşuna Dair İlginç Bilgiler
حقائق لافتة عن تأسيس الجمهورية
Cumhuriyet ilan edildiğinde Mustafa Kemal 42 yaşındaydı. Kurtuluş Savaşı'nı başkomutan olarak yönetmiş, ardından yeni devletin kurucusu olmuştu.
عندما أُعلنت الجمهورية كان مصطفى كمال في الثانية والأربعين من عمره. وكان قد قاد حرب الاستقلال قائدًا عامًا، ثم أصبح مؤسس الدولة الجديدة.
Türk kadınları 1930'da belediye seçimlerinde, 1934'te ise milletvekili seçimlerinde oy kullanma hakkını kazandı. Fransız kadınlar bu hakka 1944'te, İtalyan kadınlar ise 1945'te kavuştu.
نالت المرأة التركية حق التصويت في الانتخابات البلدية عام 1930، وفي الانتخابات البرلمانية عام 1934. أما المرأة الفرنسية فنالت هذا الحق عام 1944، والإيطالية عام 1945.
Ona "Atatürk" soyadını, 1934'te çıkarılan Soyadı Kanunu'nun ardından Türkiye Büyük Millet Meclisi verdi. "Ata" ve "Türk" kelimelerinden oluşan bu ad, "Türklerin atası" anlamına gelir.
منحته الجمعية الوطنية التركية الكبرى لقب «أتاتورك» بعد صدور قانون الألقاب عام 1934. ويتألف هذا الاسم من كلمتي «آتا» و«تورك»، ومعناه «أبو الأتراك».
Ankara, 1923'te başkent olduğunda küçük bir Anadolu şehriydi. Ancak işgal bölgelerinden uzaktı, ülkenin ortasındaydı ve demiryolu hattı üzerindeydi. Kurtuluş Savaşı da buradan yönetilmişti.
عندما أصبحت أنقرة عاصمة عام 1923 كانت مدينة أناضولية صغيرة. لكنها كانت بعيدة عن مناطق الاحتلال، وفي وسط البلاد، وعلى خط السكة الحديدية. ومنها أيضًا أُديرت حرب الاستقلال.
1927 nüfus sayımına göre halkın yaklaşık dörtte üçü köylerde yaşıyor ve tarımla geçiniyordu. Sanayileşme ve kentleşme, sonraki on yılların temel hedefleri oldu.
بحسب تعداد عام 1927 كان نحو ثلاثة أرباع السكان يعيشون في القرى ويكسبون رزقهم من الزراعة. وأصبح التصنيع والتحضّر الهدفين الرئيسيين في العقود التالية.
Atatürk, yeni harfleri tanıtmak için yurdu dolaştı ve kara tahtanın başında bizzat ders verdi; bu yüzden "Başöğretmen" olarak anıldı. Yetişkinlere okuma yazma öğretmek amacıyla 1929'da Millet Mektepleri açıldı.
جال أتاتورك في أنحاء البلاد ليعرّف الناس بالحروف الجديدة، وكان يقف أمام السبورة ويعلّم بنفسه، ولهذا لُقّب بـ«المعلم الأول». وفي عام 1929 افتُتحت «مدارس الأمة» لتعليم الكبار القراءة والكتابة.
1923'ün Mirası
إرث عام 1923
Cumhuriyetin kuruluşu, tarihçilerin bugün de tartıştığı bir miras bırakmıştır. Bir yanda hızlı modernleşme reformları, uluslararası alanda tanınan bağımsız bir devlet ve kadın hakları alanında erken atılmış adımlar bulunur. Öte yanda ise zorunlu nüfus hareketleri, farklı etnik ve dinî topluluklara yönelik politikalar ve uzun süren tek parti yönetimi sıkça eleştirilir.
ترك تأسيس الجمهورية إرثًا لا يزال المؤرخون يتجادلون فيه حتى اليوم. ففي جانب منه إصلاحات تحديثية سريعة، ودولة مستقلة معترف بها دوليًا، وخطوات مبكرة في مجال حقوق المرأة. وفي الجانب الآخر تتعرض للنقد كثيرًا عمليات التهجير القسري للسكان، والسياسات المتبعة تجاه مختلف الجماعات العرقية والدينية، وحكم الحزب الواحد الذي دام طويلًا.
Laiklik, millî egemenlik ve Batı'ya yönelme, on yıllar boyunca Türk siyasetinin ana eksenini oluşturdu. Türkiye 1946'da çok partili hayata geçti, 1952'de NATO'ya katıldı ve 1987'de Avrupa Topluluğu'na üyelik başvurusunda bulundu. 1923'te savaştan yeni çıkmış yoksul bir tarım ülkesi olan Türkiye, sonraki on yıllarda sanayisi ve şehirleri hızla büyüyen bir ülkeye dönüştü.
على مدى عقود شكّلت العلمانية والسيادة الوطنية والتوجه نحو الغرب المحور الرئيسي للسياسة التركية. فقد انتقلت تركيا إلى التعددية الحزبية عام 1946، وانضمت إلى حلف الناتو عام 1952، وتقدمت بطلب العضوية في الجماعة الأوروبية عام 1987. وفي عام 1923 كانت تركيا بلدًا زراعيًا فقيرًا خرج لتوّه من الحرب، ثم تحولت في العقود التالية إلى بلد تنمو صناعته ومدنه بسرعة.
Sonuç
الخاتمة
1923'te yalnızca yeni bir devlet değil, yeni bir düşünce biçimi de doğdu. Osmanlı'nın çöküşünün ardından yeni Türkiye, gelenekle modernlik arasındaki gerilimin içinde şekillendi. Bu süreç ne yalnızca bir zafer ne de yalnızca bir yıkım hikâyesiydi; içinde hem büyük bir değişim isteği hem de derin acılar vardı.
في عام 1923 لم تولد دولة جديدة فحسب، بل وُلدت معها طريقة جديدة في التفكير. فبعد انهيار الدولة العثمانية تشكّلت تركيا الجديدة في خضم التوتر بين التقاليد والحداثة. ولم تكن هذه المرحلة مجرد قصة انتصار ولا مجرد قصة دمار، بل حملت في طياتها رغبة كبيرة في التغيير وآلامًا عميقة في آن واحد.
Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşu, bir imparatorluğun dağılıp yerine bir ulus devletin kurulmasının en iyi bilinen örneklerinden biridir. 1923'te başlayan değişim, birkaç yıl içinde ülkenin yazısından takvimine kadar pek çok şeyi yeniden biçimlendirdi.
يُعدّ تأسيس الجمهورية التركية من أشهر الأمثلة على تفكك إمبراطورية وقيام دولة قومية مكانها. وقد أعاد التغيير الذي بدأ عام 1923 تشكيل أمور كثيرة في غضون سنوات قليلة، من كتابة البلاد إلى تقويمها.
في التطبيق المجاني يمكنك الاستماع إلى هذا النص والضغط على أي كلمة لمعرفة معناها.