Science of Smiling

A smile is one of the most powerful things a human face can do. In a fraction of a second it can show warmth, ease tension and help strangers trust each other. We usually think of it as simple: we feel happy, so we smile. But research suggests that the link also works, at least a little, in the other direction.

Uśmiech to jedna z najpotężniejszych rzeczy, jakie potrafi ludzka twarz. W ułamku sekundy może okazać serdeczność, rozładować napięcie i pomóc obcym ludziom sobie zaufać. Zwykle uważamy go za coś prostego: jesteśmy szczęśliwi, więc się uśmiechamy. Badania sugerują jednak, że ten związek działa też, przynajmniej trochę, w drugą stronę.

Smiling is one of the few human behaviors found everywhere. In studies of very different cultures, from American students to villagers in Papua New Guinea, people recognized a happy smile more easily than any other facial expression. This suggests that the smile is part of our biology. To understand how and why we smile, scientists study the brain, social behavior and even our closest animal relatives.

Uśmiech należy do nielicznych ludzkich zachowań spotykanych wszędzie. W badaniach prowadzonych w bardzo różnych kulturach, od amerykańskich studentów po mieszkańców wiosek w Papui-Nowej Gwinei, ludzie rozpoznawali radosny uśmiech łatwiej niż jakikolwiek inny wyraz twarzy. To wskazuje, że uśmiech jest częścią naszej biologii. Aby zrozumieć, jak i dlaczego się uśmiechamy, naukowcy badają mózg, zachowania społeczne, a nawet naszych najbliższych krewnych w świecie zwierząt.

Not all smiles are the same. In the 1860s the French doctor Guillaume Duchenne studied the human face by stimulating its muscles with small electric currents. He noticed that a smile of real joy uses not only the muscles around the mouth but also a ring of muscle around the eyes, the orbicularis oculi. It lifts the cheeks and creates the small wrinkles at the corners of the eyes known as crow's feet. Today this is called a 'Duchenne smile'.

Nie każdy uśmiech jest taki sam. W latach sześćdziesiątych XIX wieku francuski lekarz Guillaume Duchenne badał ludzką twarz, pobudzając jej mięśnie słabym prądem elektrycznym. Zauważył, że uśmiech prawdziwej radości angażuje nie tylko mięśnie wokół ust, ale też okrężny mięsień otaczający oko, czyli mięsień okrężny oka. Unosi on policzki i tworzy w kącikach oczu drobne zmarszczki zwane kurzymi łapkami. Dziś nazywa się to „uśmiechem Duchenne’a”.

A polite or social smile usually involves only the mouth, and we can produce it whenever we want. People are fairly good at telling the two kinds apart, often without knowing how they do it. They are not perfect, though. Later studies showed that many people can also crinkle their eyes on purpose, so a smile that looks real is not always a sign of real happiness.

Uprzejmy, towarzyski uśmiech zwykle angażuje tylko usta i możemy go przywołać, kiedy tylko chcemy. Ludzie dość dobrze odróżniają te dwa rodzaje, często nie wiedząc, jak to robią. Nie są jednak nieomylni. Późniejsze badania wykazały, że wiele osób potrafi także celowo zmrużyć oczy, więc uśmiech, który wygląda na szczery, nie zawsze oznacza prawdziwe szczęście.

Popular articles often say that every smile floods the brain with dopamine, serotonin and endorphins. The real picture is less dramatic. Pleasant experiences do activate the brain's reward system, and dopamine is part of that system. But there is little direct evidence that the movement of a smile by itself releases a measurable burst of these chemicals.

Popularne artykuły często twierdzą, że każdy uśmiech zalewa mózg dopaminą, serotoniną i endorfinami. Rzeczywistość jest mniej efektowna. Przyjemne doświadczenia rzeczywiście pobudzają układ nagrody w mózgu, a dopamina jest jego częścią. Jest jednak niewiele bezpośrednich dowodów na to, że sam ruch uśmiechu uwalnia mierzalną ilość tych substancji.

The idea that a forced smile can lift your mood comes largely from a famous 1988 study by the German psychologist Fritz Strack and his colleagues. People who held a pen between their teeth, which pushes the face into a kind of smile, rated cartoons as slightly funnier than people who held the pen with their lips. In 2016, seventeen labs repeated the experiment and found no effect. A larger international project in 2022 found that posing a smile can make people feel a little happier, but the effect was small.

Przekonanie, że wymuszony uśmiech może poprawić nastrój, wywodzi się głównie ze słynnego badania niemieckiego psychologa Fritza Stracka i jego współpracowników z 1988 roku. Osoby trzymające długopis w zębach, co układa twarz w rodzaj uśmiechu, uznawały rysunki satyryczne za nieco zabawniejsze niż osoby trzymające go wargami. W 2016 roku siedemnaście laboratoriów powtórzyło eksperyment i nie stwierdziło żadnego efektu. Większy międzynarodowy projekt wykazał w 2022 roku, że przybranie uśmiechniętej miny może sprawić, że poczujemy się odrobinę radośniej, ale efekt jest niewielki.

It is hard to look at a smiling face without smiling back. Some scientists link this to mirror neurons, brain cells that become active both when we do something and when we watch someone else do it. A team in Parma, Italy, first found them in monkeys in the 1990s. Whether they really explain why smiles spread from person to person is still debated.

Trudno patrzeć na uśmiechniętą twarz i nie odwzajemnić uśmiechu. Niektórzy naukowcy łączą to z neuronami lustrzanymi, czyli komórkami mózgu, które uaktywniają się zarówno wtedy, gdy coś robimy, jak i wtedy, gdy patrzymy, jak robi to ktoś inny. Zespół z włoskiej Parmy odkrył je u małp w latach dziewięćdziesiątych XX wieku. Nadal trwa spór o to, czy rzeczywiście wyjaśniają, dlaczego uśmiech przechodzi z człowieka na człowieka.

Copying another person's expression without thinking about it is called facial mimicry. In experiments by the Swedish psychologist Ulf Dimberg, people's smiling muscles reacted to pictures of happy faces within a fraction of a second, even when they had been told not to react. This automatic copying may have helped our ancestors show that they were friendly and keep their groups together.

Bezwiedne naśladowanie wyrazu twarzy innej osoby nazywa się mimikrą twarzy. W eksperymentach szwedzkiego psychologa Ulfa Dimberga mięśnie odpowiedzialne za uśmiech reagowały u badanych w ułamku sekundy na zdjęcia radosnych twarzy, nawet gdy proszono ich, by nie reagowali. To automatyczne naśladowanie mogło pomagać naszym przodkom okazywać przyjazne zamiary i utrzymywać spójność grupy.

Many researchers believe the human smile has its roots in other primates. Monkeys and apes often show a 'silent bared-teeth display': they pull back their lips and show their teeth without making a sound. In many species this signals fear or submission. In chimpanzees and bonobos, however, it can also mean something like 'I'm friendly', which is much closer to what we call a smile.

Wielu badaczy uważa, że ludzki uśmiech ma korzenie u innych naczelnych. Małpy często pokazują tak zwane „ciche obnażanie zębów”: cofają wargi i odsłaniają zęby, nie wydając żadnego dźwięku. U wielu gatunków jest to sygnał strachu lub uległości. U szympansów i bonobo może jednak oznaczać także coś w rodzaju „jestem przyjazny”, co jest już znacznie bliższe temu, co nazywamy uśmiechem.

The human smile may have grown out of this same message: I am not a threat. As human groups became larger, the ability to show peaceful intentions quickly became more and more useful. The result is a small movement of a few muscles that people understand across almost any language barrier.

Ludzki uśmiech mógł wyrosnąć z tego samego komunikatu: nie stanowię zagrożenia. W miarę jak ludzkie grupy się powiększały, umiejętność szybkiego okazania pokojowych zamiarów stawała się coraz bardziej przydatna. W rezultacie powstał drobny ruch kilku mięśni, który ludzie rozumieją ponad niemal każdą barierą językową.

The smile itself is universal, but the rules about when to smile are not. In the United States it is normal and friendly to smile at strangers. In Russia people usually save their smiles for those they know, and a stranger who smiles for no clear reason may seem insincere. A well-known Russian proverb says that laughing for no reason is a sign of a fool. It is about laughter, not smiling, but people often quote it to explain this attitude.

Sam uśmiech jest uniwersalny, ale zasady dotyczące tego, kiedy się uśmiechać, już nie. W Stanach Zjednoczonych uśmiechanie się do nieznajomych jest normalne i uprzejme. W Rosji ludzie zwykle zachowują uśmiech dla znajomych, a nieznajomy, który uśmiecha się bez wyraźnego powodu, może wydawać się nieszczery. Znane rosyjskie przysłowie mówi, że śmiech bez powodu jest oznaką głupoty. Dotyczy ono śmiechu, a nie uśmiechu, ale często przytacza się je, by wyjaśnić tę postawę.

In Japan and other East Asian cultures, a smile can also hide embarrassment or discomfort. Finns and other Nordic people are often described as saving their smiles for real feelings, though this is a general impression, not a rule. A 2016 study of 44 cultures found that in some countries, people judged smiling faces in photos as less intelligent than neutral ones. A smile that seems warm in one place can look fake or even foolish in another.

W Japonii i innych kulturach Azji Wschodniej uśmiech może też skrywać zakłopotanie lub skrępowanie. O Finach i innych mieszkańcach krajów nordyckich często mówi się, że zachowują uśmiech dla prawdziwych uczuć, ale to ogólne wrażenie, a nie reguła. Badanie z 2016 roku przeprowadzone w 44 kulturach wykazało, że w niektórych krajach ludzie oceniali uśmiechnięte twarze na zdjęciach jako mniej inteligentne niż neutralne. Uśmiech, który w jednym miejscu wydaje się serdeczny, w innym może wyglądać na sztuczny, a nawet głupkowaty.

Scientists have long studied how smiling and laughter are connected to health. People who smile more tend to report greater life satisfaction and fewer signs of depression, although this may simply be because happy people smile more. A few experiments suggest that smiling can help the body recover from stress. In a 2012 study at the University of Kansas, people who held chopsticks in their mouths in a smiling position had a lower heart rate after a stressful task. Other small studies suggest that smiling may make pain feel slightly weaker.

Naukowcy od dawna badają związki uśmiechu i śmiechu ze zdrowiem. Osoby, które częściej się uśmiechają, zwykle deklarują większe zadowolenie z życia i wykazują mniej objawów depresji, choć może to wynikać po prostu z tego, że szczęśliwi ludzie częściej się uśmiechają. Niektóre eksperymenty sugerują, że uśmiech może pomagać organizmowi dochodzić do siebie po stresie. W badaniu z 2012 roku na Uniwersytecie Kansas osoby trzymające w ustach pałeczki tak, że się uśmiechały, miały po stresującym zadaniu niższe tętno. Inne niewielkie badania sugerują, że uśmiech może sprawiać, że ból wydaje się nieco słabszy.

A 2010 study looked at photos of baseball players from 1952 and found that players with broad, genuine smiles had lived about seven years longer than players who did not smile. The study became famous. But in 2018 another team repeated it with a much larger group of players and found no link between smiling in a photo and living longer.

Badanie z 2010 roku objęło zdjęcia baseballistów z 1952 roku i wykazało, że zawodnicy z szerokim, szczerym uśmiechem żyli średnio około siedmiu lat dłużej niż ci, którzy się nie uśmiechali. Badanie stało się sławne. W 2018 roku inny zespół powtórzył je jednak na znacznie większej grupie zawodników i nie znalazł żadnego związku między uśmiechem na zdjęciu a dłuższym życiem.

Research in social psychology shows that smiling changes how other people see us. In many studies, smiling people are rated as friendlier, more attractive and more trustworthy than people with a neutral face. The effect is not the same everywhere, though: as the study of 44 cultures showed, a smile does not always make someone look smarter.

Badania z zakresu psychologii społecznej pokazują, że uśmiech zmienia to, jak postrzegają nas inni. W wielu badaniach osoby uśmiechnięte ocenia się jako sympatyczniejsze, atrakcyjniejsze i bardziej godne zaufania niż osoby z neutralnym wyrazem twarzy. Efekt nie jest jednak wszędzie taki sam: jak pokazało badanie w 44 kulturach, uśmiech nie zawsze sprawia, że ktoś wydaje się mądrzejszy.

At work, smiling has been linked to better results in job interviews and in sales, especially when the smile looks genuine. Researchers have also looked at politicians smiling in TV debates and at smiling profile photos on dating sites, but those results are mixed. A smile helps with first impressions, but its effect is smaller than many self-help books claim.

W pracy uśmiech wiąże się z lepszymi wynikami na rozmowach kwalifikacyjnych i w sprzedaży, zwłaszcza gdy wygląda na szczery. Badacze przyglądali się też uśmiechniętym politykom w debatach telewizyjnych i uśmiechniętym zdjęciom profilowym w serwisach randkowych, ale te wyniki są niejednoznaczne. Uśmiech pomaga zrobić dobre pierwsze wrażenie, ale jego wpływ jest mniejszy, niż twierdzi wiele poradników.

Babies smile from their first days, and ultrasound scans show smiles even before birth. These early smiles are called reflex or spontaneous smiles. They often appear during sleep and come from activity inside the brain, not from anything the baby sees. Social smiling, which means smiling in response to a face or a voice, usually begins at around six to eight weeks.

Niemowlęta uśmiechają się od pierwszych dni życia, a badania USG pokazują uśmiech nawet przed narodzinami. Te wczesne uśmiechy nazywa się uśmiechami odruchowymi lub spontanicznymi. Często pojawiają się we śnie i wynikają z aktywności mózgu, a nie z tego, co dziecko widzi. Uśmiech społeczny, czyli uśmiech w odpowiedzi na twarz lub głos, pojawia się zwykle około szóstego do ósmego tygodnia życia.

Children who were born blind also smile when they are happy, even though they have never seen anyone smile. At the 2004 Paralympic Games in Athens, judo athletes who had been blind from birth made the same kinds of smiles as sighted athletes after winning or losing a medal match. This is strong evidence that the smile is something we are born with, not something we learn by watching others.

Dzieci niewidome od urodzenia także uśmiechają się, gdy są szczęśliwe, choć nigdy nie widziały niczyjego uśmiechu. Na igrzyskach paraolimpijskich w Atenach w 2004 roku judocy niewidomi od urodzenia uśmiechali się po wygranych lub przegranych walkach o medal tak samo jak widzący sportowcy. To mocny dowód na to, że uśmiech jest wrodzony, a nie wyuczony przez obserwowanie innych.

A smile is a reaction to happiness, but it is also a message to others and a habit shaped by culture. It is one of the simplest movements a face can make, and scientists are still working out what it does to the person who smiles.

Uśmiech jest reakcją na radość, ale także sygnałem dla innych i nawykiem ukształtowanym przez kulturę. To jeden z najprostszych ruchów, jakie potrafi wykonać twarz, a naukowcy wciąż badają, jak działa on na osobę, która się uśmiecha.

Some of the most quoted findings about smiling did not hold up when scientists tested them again, and others turned out to be smaller than the headlines said. What remains well supported is that the smile is very old, that we are born with it and that it is understood almost everywhere. It connects people quickly, often before anyone has said a word.

Niektóre z najczęściej cytowanych odkryć na temat uśmiechu nie potwierdziły się w ponownych badaniach, a inne okazały się mniejsze, niż głosiły nagłówki. Dobrze udokumentowane pozostaje to, że uśmiech jest bardzo stary, że rodzimy się z nim i że jest rozumiany niemal wszędzie. Szybko zbliża ludzi do siebie, często zanim ktokolwiek powie choćby słowo.