History of Chocolate

Chocolate is one of the most popular foods on Earth, and people eat millions of tons of it every year. Yet for most of its history, nobody ate chocolate at all. People drank it.

Çikolata, dünyada en sevilen yiyeceklerden biridir ve her gün milyarlarca insan tarafından tüketilir. Ancak her çikolata barının ardında, binlerce yıl öncesine, Orta Amerika'nın eski medeniyetlerine uzanan büyüleyici bir hikaye yatar.

It started as a bitter, spicy drink in ancient Mexico and Central America, and it took more than three thousand years to become the sweet bar we find in every supermarket. Along the way it passed through temples, royal courts, London clubs and Swiss factories.

Aztek imparatorlarının yudumladığı acı bir tören içeceğinden, modern süpermarketlerde satılan tatlandırılmış katı çikolata barlarına kadar çikolata, dikkat çekici bir dönüşüm geçirdi. Bu yolculuk, bize yiyecek kadar insanlık tarihi, ticaret ve kültür hakkında da çok şey anlatıyor.

The cacao tree's scientific name, Theobroma cacao, comes from Greek and means "food of the gods." The Swedish scientist Carl Linnaeus gave it that name in 1753. The tree first grew wild in the upper Amazon in South America, and the oldest known traces of cacao, found on pottery in Ecuador, are about 5,300 years old.

Çikolatanın hikayesi, Yunanca'da kelimenin tam anlamıyla 'tanrıların yemeği' anlamına gelen kakao ağacı (Theobroma cacao) ile başlar. Bu ağaç, Orta ve Güney Amerika'nın tropikal yağmur ormanlarına özgüdür ve insanlar tarafından en az 3000 yıldır yetiştirilmektedir.

In Mexico and Central America, people were using cacao by around 1500 BCE, among them the Olmecs of southern Mexico. The earliest drinks may have been made not from the beans but from the sweet white pulp around them, which was left to ferment into a mildly alcoholic drink.

Kakao'nun bilinen en eski kullanımı, günümüz Güney Meksika'sında yaşayan Olmec halkı arasında MÖ 1500 civarına kadar uzanmaktadır. Arkeolojik kanıtlar, kakao çekirdeklerinden posayı çıkarıp hafif alkollü bir içecek haline getirerek sıvı halde tükettiklerini göstermektedir.

For the Maya, cacao was sacred. They painted cacao trees in their art, placed cacao vessels in royal tombs, and told stories in which the gods gave the plant to humans. They called it kakaw. To make their drink, they ground roasted beans and mixed them with water, chili and cornmeal, then poured the liquid from one pot into another to create a thick foam.

Maya uygarlığı kakaoyu kutsal bir statüye yükseltti. Dini sanatlarında kakao ağaçlarını tasvir ettiler, cenaze törenlerinde kakao kullandılar ve tanrıların insanlığa kakao bitkisini hediye ettiğine inandılar. 'Xocolatl' adı verilen çikolatalı içecekleri, kavrulmuş kakao çekirdeklerinin öğütülüp su, acı biber ve diğer baharatlarla karıştırılmasıyla yapılıyordu.

The Aztecs lived in the dry highlands, where cacao could not grow, so they got their beans through trade and as tribute from conquered regions. Spanish writers claimed that Emperor Moctezuma drank huge amounts of it. Cacao beans also worked as money: a price list from 1545 says a turkey hen cost 100 beans.

Aztekler daha sonra kakao kültürünü benimsedi ve ona daha da büyük bir önem kazandırdı. İmparator Montezuma'nın, kendisine enerji ve bilgelik verdiğine inanarak her gün çok miktarda çikolata tükettiği söylenir. Aztekler ayrıca kakao çekirdeklerini para birimi olarak da kullandılar; yüz kakao çekirdeğiyle bir hindi satın alabiliyordunuz. Bu da kakaoyu sadece bir yiyecek değil, aynı zamanda bir para biçimi haline getirdi.

Christopher Columbus saw cacao beans in 1502, on his fourth voyage, but paid little attention to them. Europeans only got to know chocolate after the Spanish conquest of Mexico in the 1520s. A popular story says Hernán Cortés took beans home to the king around 1528, but the first recorded cacao in Spain arrived in 1544, as a gift from a group of Maya nobles to Prince Philip.

1500'lerin başlarında İspanyol fatihler Amerika'ya vardıklarında kakao ile karşılaştılar ve onu Avrupa'ya geri getirdiler. Hernán Cortés'in 1528 civarında kakao çekirdeklerini İspanyol sarayına getirdiği bildiriliyor. Ancak, acı Aztek içeceği Avrupalılar arasında hemen popüler olmadı.

At first many Spaniards found the bitter drink hard to like. They soon sweetened it with sugar and flavored it with cinnamon and vanilla, and it became fashionable among the nobility. For several decades chocolate remained mostly a Spanish taste. It reached Italy, France and England only in the 1600s.

İspanyollar içeceği şeker ve balla tatlandırmaya ve tarçın ve vanilya gibi aromalar eklemeye başladılar. Bu yeni, daha tatlı versiyon İspanyol soyluları arasında son derece moda oldu. İspanya neredeyse bir yüzyıl boyunca çikolatasını Avrupa'nın geri kalanından gizli tutarak onu seçkin bir lüks haline getirdi.

London's first chocolate house opened in 1657, run by a Frenchman. Like the coffee houses of the time, these were places where people met to read the news, talk politics and do business. White's, which opened as a chocolate house in 1693, later became one of London's most exclusive gentlemen's clubs, and it still exists today.

1600'lü yıllara gelindiğinde, çikolata Avrupa'ya yayılmıştı. Londra, Paris ve diğer büyük şehirlerde, günümüzdeki kahve dükkanlarına benzer çikolata evleri açıldı. Bu mekanlar entelektüellerin, politikacıların ve iş adamlarının buluşma yerleri haline geldi. İngiltere'de çikolata evleri o kadar popülerdi ki, bazıları ünlü kurumlara dönüştü; sigorta devi Lloyd's of London, bir kahve ve çikolata evi olarak kurulmuştu.

Chocolate remained a drink for the rich throughout the 17th and early 18th centuries. Cacao had to cross the Atlantic, it was heavily taxed, and grinding the beans by hand took hours. Most ordinary people never tasted a cup of hot chocolate in their lives.

Çikolata, 17. ve 18. yüzyılın başlarında zenginlerin içeceği olarak kaldı. Kakao'nun yüksek maliyeti ve hazırlanmasındaki emek, sıradan insanların nadiren tadına bakmasına neden oluyordu. Çikolata tüketmek, sosyal statü ve inceliğin bir göstergesiydi.

The big change came with machines. In 1828 the Dutch chocolate maker Coenraad van Houten patented a press that squeezed most of the fat, called cocoa butter, out of roasted cacao beans. What was left could be ground into a fine powder, cocoa, which mixed easily with water and was cheaper to produce.

Çikolatadaki gerçek devrim sanayileşmeyle geldi. 1828'de Hollandalı kimyager Coenraad van Houten, kavrulmuş kakao çekirdeklerinden kakao yağı sıkabilen ve geriye kuru bir toz bırakan hidrolik bir pres icat etti; buna bugün kakao tozu diyoruz. Bu, çikolatayı daha ucuz ve karıştırmayı daha kolay hale getirdi.

In 1847 the British company J. S. Fry & Sons mixed cocoa powder, sugar and melted cocoa butter into a paste that could be pressed into a mold. The first modern chocolate bar was born. In 1875 the Swiss chocolate maker Daniel Peter created milk chocolate, using condensed milk from his neighbor in Vevey, Henri Nestlé. Four years later Rodolphe Lindt invented the conche, a machine that stirred chocolate for days and finally made it smooth and creamy.

1847'de İngiliz şirketi J.S. Fry & Sons, kakao tozu, şeker ve kakao yağı birleştirerek ilk katı çikolata barını üretti. Bu bir dönüm noktasıydı: çikolata artık sadece bir içecek değildi. Ardından 1875'te İsviçreli çikolata ustası Daniel Peter ve komşusu Henri Nestlé, yoğunlaştırılmış süt ekleyerek sütlü çikolatayı icat etti. Pürüzsüz, kremsi dokusu onu anında favori haline getirdi ve çikolatayı bugün bildiğimiz kitlesel pazar ürününe dönüştürdü.

Many brands that are still on supermarket shelves grew big in the late 19th and early 20th centuries: Cadbury in England, Nestlé and Lindt in Switzerland, and Hershey in the United States. Milton Hershey went further than most. In 1903 he started building a factory in rural Pennsylvania, and around it a whole town for his workers, with houses, schools, a park and streetcars. The town is still called Hershey.

19. yüzyılın sonları ve 20. yüzyılın başları, günümüzde hala hakimiyetini sürdüren büyük çikolata markalarının yükselişine tanık oldu. İngiltere'de Cadbury, İsviçre'de Nestlé ve Lindt ve Amerika Birleşik Devletleri'nde Hershey, imparatorluklarını bu dönemde kurdular. Özellikle Milton Hershey, Amerika'da çikolatayı dönüştürdü; çikolata fabrikasının etrafına Pennsylvania'da Hershey kasabasını kurdu.

These companies spent heavily on advertising and attractive packaging, and boxes of chocolates became a popular gift. In both world wars, soldiers carried chocolate as emergency food. By the 1950s, chocolate had changed from a rare luxury into an everyday treat that almost anyone in Europe or North America could afford.

Bu şirketler reklam, ambalaj ve yeni ürün geliştirmeye yatırım yaptı. Çikolata kutusu popüler bir hediye haline geldi. Çikolata, savaş zamanlarında askerlere enerji verici bir gıda olarak pazarlandı. 20. yüzyılın ortalarına gelindiğinde, çikolata nadir bir lüks olmaktan çıkıp Batı dünyasında neredeyse herkesin karşılayabileceği günlük bir ikram haline gelmişti.

Dark chocolate has a high percentage of cacao and little or no milk, which makes it more bitter. It is also the richest in flavonoids, plant compounds that act as antioxidants. Milk chocolate contains milk powder or condensed milk, so it tastes sweeter and creamier, and it usually has much less cacao.

Günümüzde çikolata birçok farklı biçimde karşımıza çıkıyor. Bitter çikolata yüksek oranda kakao içerir ve çok az veya hiç süt içermez. Genellikle daha acımsı bir tada sahiptir ve antioksidan açısından zengin olduğu için sağlık yararlarıyla ilişkilendirilir. Sütlü çikolata ise süt tozu veya yoğunlaştırılmış süt içerir ve daha tatlı, daha kremsi bir tada sahiptir.

White chocolate contains cocoa butter, sugar and milk, but none of the dark cocoa solids. That is why it is pale and very sweet, and why some people say it is not real chocolate at all. The newest type is ruby chocolate, introduced by the Swiss company Barry Callebaut in 2017. It is pink without any added color, and the company has never fully explained how it is made.

Teknik olarak gerçek bir çikolata olmayan beyaz çikolata, kakao yağı içerir ancak kakao katı maddesi içermez; bu da ona soluk rengini ve çok tatlı aromasını verir. Daha yakın zamanlarda, 2017 yılında Barry Callebaut tarafından özel olarak fermente edilmiş kakao çekirdeklerinden yapılan doğal olarak pembe bir çeşit olan yakut çikolata piyasaya sürüldü. Her tür farklı damak zevklerine hitap eder ve şekerleme dünyasında kendine özgü bir yere sahiptir.

People have argued about chocolate and health for centuries. The Aztecs used cacao in medicines, for example against tiredness, and in 17th-century Europe doctors debated whether the new drink was good or bad for the body.

Çikolata, uzun zamandır hem olumlu hem de olumsuz yönleriyle sağlıkla ilişkilendirilmiştir. Aztekler, çikolatanın tıbbi özelliklere sahip olduğuna inanıyor ve yorgunluk, ateş ve hatta kalp sorunlarını tedavi etmek için kullanıyorlardı. Modern bilim, bu eski inanışların bazı temellerini ortaya koymuştur.

Today most research focuses on flavonoids, which are found mainly in dark chocolate. Some studies have linked small amounts of dark chocolate to slightly lower blood pressure and better blood flow. But most chocolate bars are also full of sugar and fat, which can cancel out these benefits, so a small piece is a better choice than a whole bar.

Özellikle bitter çikolata, antioksidan görevi gören bitki bazlı bileşikler olan flavonoidler içerir. Çalışmalar, bitter çikolatanın orta düzeyde tüketiminin kan basıncını düşürdüğünü, kan akışını iyileştirdiğini ve bilişsel işlevleri geliştirdiğini göstermiştir. Bununla birlikte, çoğu ticari çikolata yüksek miktarda şeker ve yağ içerir; bu da bu faydaları dengeleyebilir. Çoğu gıdada olduğu gibi, burada da önemli olan ölçülü tüketimdir.

Chocolate also has a darker history. From the 1600s on, enslaved Africans worked on cacao plantations in Venezuela, Brazil and the Caribbean. Even in the early 1900s, workers on the Portuguese islands of São Tomé and Príncipe lived almost like slaves, and in 1909 Cadbury stopped buying cacao from there after reports exposed the conditions.

Çikolatanın öyküsü karanlık bölümlerden yoksun değildir. Tarihsel olarak, kakao ticareti kölelikle derinden bağlantılıydı. Avrupalı ​​sömürgeci güçler, Amerika'da ve daha sonra Batı Afrika'da kakao tarlalarında köleleştirilmiş Afrikalı işçiler kullandı. Çikolata endüstrisinin refahı kısmen bu acımasız sömürü üzerine kurulmuştur.

Problems remain today. About 60 percent of the world's cacao comes from just two West African countries, Ivory Coast and Ghana, where many farmers earn very little. A 2020 study estimated that more than 1.5 million children were working on cacao farms in these two countries. Fair-trade labels and company programs try to improve pay and conditions, but progress has been slow.

Günümüzde ciddi etik endişeler devam etmektedir. Dünyanın kakao üretiminin büyük bir kısmı Batı Afrika'da, özellikle Fildişi Sahili ve Gana'da gerçekleşmektedir. Kakao çiftliklerinde çocuk işçiliğiyle ilgili raporlar ortaya çıkmaya devam ederek, büyük çikolata şirketlerinin tedarik zincirleri hakkında rahatsız edici soruları gündeme getirmektedir. Buna karşılık, etik ve adil ticaret çikolata hareketleri büyüyerek tüketicileri, çiftçiler için adil ücret ve güvenli çalışma koşullarını garanti eden çikolata satın almaya teşvik etmektedir.

Chocolate began as a sacred drink in ancient Mexico and Central America, and today it is a global industry worth more than 100 billion dollars a year. On the way it crossed the Atlantic, made great fortunes in Europe and America, and caused great suffering on plantations.

Kutsal bir Aztek içeceğinden, yılda 130 milyar doları aşan küresel bir endüstriye kadar çikolata, tarihteki en dikkat çekici yolculuklardan birini geçirmiştir. Okyanusları aşmış, ticaret yollarını tetiklemiş, imparatorlukları beslemiş ve yüzyıllar boyunca sayısız insana mutluluk getirmiştir.

Every bar in a supermarket carries a piece of that history: the foam of the Maya, Spanish sugar, a Dutch press, Swiss milk and, too often, the work of poorly paid farmers in West Africa.

Bir dahaki sefere bir çikolata paketi açtığınızda, içinde barındırdığı binlerce yıllık tarihi, yeniliği ve kültürü takdir etmek için bir an ayırın. Çikolata, tatlı bir ikramdan çok daha fazlası; insanlık öyküsüne açılan bir penceredir.