Tapas: mucho más que un aperitivo

Pocas cosas se asocian tanto a España en el extranjero como las tapas: un platito de aceitunas, unas croquetas o una loncha de jamón junto a una caña o un vino.

In het buitenland wordt weinig zo sterk met Spanje geassocieerd als tapas: een schaaltje olijven, een paar kroketjes of een plakje ham bij een klein biertje of een glas wijn.

Pero tapear no es solo comer. Es una manera de salir, de quedar con los amigos y de alargar la tarde de bar en bar, picando un poco aquí y otro poco allá.

Maar tapas eten draait niet alleen om eten. Het is een manier om uit te gaan, vrienden te zien en de avond te rekken van bar naar bar, met hier een hapje en daar een hapje.

Una tapa es una pequeña porción de comida que se sirve con la bebida. No tiene un tamaño fijo, pero suele dar para dos o tres bocados.

Een tapa is een kleine portie eten die bij een drankje wordt geserveerd. Er is geen vaste maat, maar meestal is het genoeg voor twee of drie happen.

La palabra viene del verbo tapar. Según la explicación más extendida, antiguamente se cubría el vaso de vino con una rebanada de pan o de embutido para que no entraran moscas ni polvo.

Het woord komt van het werkwoord tapar, 'afdekken'. Volgens de gangbaarste verklaring dekte men vroeger het wijnglas af met een snee brood of een plak worst, zodat er geen vliegen of stof in kwamen.

Con el tiempo, a esa «tapa» se le fue poniendo algo encima, y acompañar la bebida con un bocado se convirtió en costumbre.

Na verloop van tijd ging men iets op dat 'dekseltje' leggen, en een hapje bij je drankje werd een gewoonte.

Nadie sabe con certeza cuándo nacieron las tapas, y sobre su origen circulan varias leyendas. La más repetida se remonta al siglo XIII y tiene como protagonista a Alfonso X el Sabio, rey de Castilla.

Niemand weet precies wanneer de tapas zijn ontstaan, en over hun oorsprong doen verschillende legendes de ronde. De bekendste gaat terug tot de 13e eeuw, met in de hoofdrol Alfons X de Wijze, koning van Castilië.

Según la historia, el rey estuvo enfermo y los médicos le aconsejaron tomar el vino con pequeños bocados. Ya curado, habría ordenado que en los mesones no se sirviera vino sin algo de comer. Ningún documento de la época lo confirma.

Volgens het verhaal werd de koning ziek en raadden zijn artsen hem aan zijn wijn met kleine hapjes te drinken. Eenmaal genezen zou hij hebben bevolen dat herbergen nooit wijn mochten schenken zonder iets te eten erbij. Geen enkel document uit die tijd bevestigt dat.

Otra leyenda cuenta que Alfonso XIII, de visita en Cádiz, pidió un jerez y el camarero se lo tapó con una loncha de jamón para que no le entrara la arena que levantaba el viento. Lo más probable es que la costumbre naciera de algo más sencillo: jornaleros y viajeros necesitaban comer algo ligero mientras bebían.

Een andere legende vertelt dat Alfons XIII tijdens een bezoek aan Cádiz een sherry bestelde en dat de ober het glas afdekte met een plak ham, zodat er geen opwaaiend zand in kwam. Waarschijnlijk is de gewoonte uit iets eenvoudigers ontstaan: dagloners en reizigers hadden onder het drinken behoefte aan een licht hapje.

Sea cual sea su origen, la tapa se fue extendiendo por las tabernas de todo el país y hoy forma parte de la vida diaria de cualquier ciudad española.

Wat de oorsprong ook is, de tapa verspreidde zich door de kroegen van het hele land en hoort nu bij het dagelijks leven in elke Spaanse stad.

Las tapas se pueden clasificar de muchas maneras, pero en cualquier bar se distinguen enseguida algunos tipos básicos, según cómo se preparan y cómo se sirven.

Je kunt tapas op veel manieren indelen, maar in elke bar herken je al snel een paar basistypes, afhankelijk van hoe ze bereid en geserveerd worden.

Cada región de España tapea a su manera, con sus propios productos y sus propias recetas.

Elke regio in Spanje eet tapas op zijn eigen manier, met eigen producten en eigen recepten.

En el este de Andalucía, sobre todo en Granada, Jaén y Almería, la tapa llega gratis con cada bebida, y a veces es casi un plato. En Sevilla, en cambio, se paga, pero la oferta es enorme: pescaíto frito, espinacas con garbanzos, solomillo al whisky...

In het oosten van Andalusië, vooral in Granada, Jaén en Almería, krijg je bij elk drankje gratis een tapa, en soms is het bijna een hele maaltijd. In Sevilla betaal je er juist voor, maar de keuze is enorm: gefrituurde vis, spinazie met kikkererwten, varkenshaas in whiskysaus...

En el País Vasco, los pinchos se han convertido en un arte. Las barras de San Sebastián, Bilbao o Vitoria se llenan de pequeñas creaciones, y para muchos San Sebastián es la capital de esta cocina en miniatura.

In Baskenland zijn pinchos een kunst geworden. De bars in San Sebastián, Bilbao en Vitoria liggen vol kleine creaties, en voor velen is San Sebastián de hoofdstad van deze miniatuurkeuken.

En Madrid, muchos bares ponen un aperitivo con la caña, aunque las tapas más elaboradas se pagan aparte. Los callos, las patatas bravas y el bocadillo de calamares son clásicos de la ciudad.

In Madrid zetten veel bars een gratis hapje bij je biertje, maar uitgebreidere tapas moet je apart betalen. Pens, patatas bravas en het broodje met gefrituurde inktvis zijn klassiekers van de stad.

En Galicia manda el mar: marisco, pulpo á feira y empanada. En ciudades como Lugo, además, la tapa gratis con el vino sigue siendo la norma.

In Galicië bepaalt de zee de keuken: zeevruchten, pulpo á feira en empanada. In steden als Lugo is een gratis tapa bij de wijn nog altijd de regel.

En Cataluña la costumbre de tapear es más reciente, pero las «tapes» tienen sabor mediterráneo: pa amb tomàquet, anchoas de L'Escala o las bombas de la Barceloneta, unas bolas de patata rellenas de carne.

In Catalonië is de tapasgewoonte jonger, maar de 'tapes' smaken naar de Middellandse Zee: pa amb tomàquet, ansjovis uit L'Escala of de bombas uit Barceloneta, aardappelballen gevuld met vlees.

Hay miles de tapas distintas, pero algunas se han convertido en auténticos clásicos y aparecen en las cartas de casi todo el país.

Er bestaan duizenden verschillende tapas, maar sommige zijn echte klassiekers geworden en staan bijna overal in het land op de kaart.

Ir de tapas, o tapear, es sobre todo un plan social. Se queda con los amigos, con la familia o con los compañeros de trabajo, y la comida es casi una excusa.

Tapas eten, in het Spaans tapear, is vooral iets sociaals. Je spreekt af met vrienden, familie of collega's, en het eten is bijna een excuus.

Lo normal es no quedarse en un solo bar: se toma algo en uno, se prueba su especialidad y se pasa al siguiente. Es lo que se llama ir de bar en bar o hacer una ruta de tapas.

Meestal blijf je niet in één bar: je drinkt iets in de ene, proeft de specialiteit en gaat door naar de volgende. Dat heet van bar naar bar gaan of een tapasroute lopen.

El tapeo tiene sus propias reglas, aunque nadie las haya escrito. Se come de pie en la barra, se habla alto y el ruido forma parte del ambiente.

Tapas eten kent eigen regels, ook al heeft niemand ze ooit opgeschreven. Je eet staand aan de bar, er wordt luid gepraat en het lawaai hoort bij de sfeer.

Se suele tapear antes de comer o de cenar, y sobre todo los fines de semana. En muchas ciudades, el aperitivo del domingo a mediodía es casi un ritual.

Meestal ga je tapas eten voor de lunch of het avondeten, vooral in het weekend. In veel steden is het aperitief op zondagmiddag bijna een ritueel.

Las tapas están pensadas para compartir. Los platos van al centro de la mesa y cada uno pincha de aquí y de allá.

Tapas zijn bedoeld om te delen. De schaaltjes gaan naar het midden van de tafel en iedereen prikt hier en daar wat.

Lo habitual es pedir varias tapas distintas para todo el grupo. Así se prueba de todo y nadie tiene «su» plato.

Meestal bestel je verschillende tapas voor de hele groep. Zo proef je van alles, en niemand heeft een 'eigen' bord.

En la barra, además, es fácil acabar charlando con desconocidos: basta un comentario sobre el fútbol o sobre la tortilla para empezar una conversación.

Aan de bar raak je bovendien makkelijk aan de praat met onbekenden: een opmerking over voetbal of over de tortilla is genoeg om een gesprek te beginnen.

Por eso, en muchos barrios, el bar de tapas es un punto de encuentro diario, donde los vecinos se ven y se ponen al día.

Daarom is de tapasbar in veel wijken een dagelijkse ontmoetingsplek, waar buren elkaar zien en bijpraten.

Estas palabras se usan a menudo como sinónimos, pero en la carta de un bar no significan lo mismo.

Deze woorden worden vaak door elkaar gebruikt, maar op de kaart van een bar betekenen ze niet hetzelfde.

La tapa es la porción más pequeña. La ración es un plato entero, pensado para compartir entre dos o tres personas, y la media ración, como su nombre indica, es la mitad.

De tapa is de kleinste portie. De ración is een heel bord, bedoeld om met twee of drie mensen te delen, en de media ración is, zoals de naam al zegt, de helft daarvan.

El pincho, típico del norte, suele ir sujeto con un palillo. En algunos bares del País Vasco, al final se cuentan los palillos del plato para saber cuánto hay que pagar.

De pincho, typisch voor het noorden, wordt meestal met een prikker bij elkaar gehouden. In sommige Baskische bars tellen ze aan het eind de prikkers op je bord om te bepalen wat je moet betalen.

El montadito es un trozo de pan con algo encima, o un bocadillo muy pequeño. Se encuentra en toda España y puede llevar casi de todo, desde tortilla hasta lomo o chorizo.

De montadito is een stuk brood met iets erop, of een heel klein broodje. Je vindt ze overal in Spanje en er kan bijna alles op, van tortilla tot varkenshaas of chorizo.

Una tapa casi nunca va sola: siempre hay una bebida al lado, y elegirla bien es parte del placer.

Een tapa komt bijna nooit alleen: er staat altijd een drankje naast, en dat goed kiezen hoort bij het plezier.

El vino es la opción de siempre: tinto, blanco o rosado, según lo que se coma. En Andalucía, con el pescado frito se pide mucho un fino o una manzanilla, vinos secos de Jerez y de Sanlúcar de Barrameda.

Wijn is de vertrouwde keuze: rood, wit of rosé, afhankelijk van wat je eet. In Andalusië bestellen ze bij gefrituurde vis vaak een fino of een manzanilla, droge wijnen uit Jerez en Sanlúcar de Barrameda.

La cerveza es la reina del tapeo, sobre todo la caña, un vaso pequeño de cerveza de barril. Es fresca, barata y va bien con casi todo.

Bier is de koningin van de tapas, vooral de caña, een klein glas tapbier. Het is fris, goedkoop en past bij bijna alles.

El vermut ha vuelto a ponerse de moda en los últimos años. Se sirve con hielo, una rodaja de naranja y una aceituna, y es la bebida clásica del aperitivo del domingo.

Vermout is de laatste jaren weer in de mode. Hij wordt geserveerd met ijs, een schijfje sinaasappel en een olijf, en is het klassieke drankje voor het zondagse aperitief.

Para quien quiere algo más suave están la clara (cerveza con gaseosa o limón) y el tinto de verano (vino tinto con gaseosa), que llevan menos alcohol. Y, por supuesto, refrescos y agua.

Wie iets lichters wil, kiest een clara (bier met limonade of citroen) of een tinto de verano (rode wijn met limonade), die minder alcohol bevatten. En natuurlijk frisdrank en water.

Las tapas han cambiado mucho en las últimas décadas. La nueva cocina española las llevó a los grandes restaurantes sin que perdieran su espíritu.

Tapas zijn de afgelopen decennia sterk veranderd. De nieuwe Spaanse keuken bracht ze naar toprestaurants zonder dat ze hun karakter verloren.

Muchos cocineros preparan hoy tapas de autor, que mezclan recetas de siempre con técnicas modernas, como las espumas que popularizó Ferran Adrià en elBulli.

Veel koks maken nu signature tapas, die traditionele recepten combineren met moderne technieken, zoals de schuimen die Ferran Adrià in elBulli populair maakte.

Al mismo tiempo, muchos bares presumen de lo contrario: de hacer las croquetas como las hacía la abuela y de no haber cambiado la carta en cincuenta años.

Tegelijk zijn veel bars juist trots op het omgekeerde: ze maken de kroketten zoals oma ze maakte en hebben hun kaart in vijftig jaar niet veranderd.

Las tapas también se han hecho internacionales. Hoy hay bares de tapas en Londres, Nueva York o Tokio, aunque a menudo adaptados al gusto local.

Tapas zijn ook internationaal geworden. Er zijn nu tapasbars in Londen, New York en Tokio, al zijn ze vaak aangepast aan de plaatselijke smaak.

Cada zona tiene su sistema. En Granada, Almería, Jaén o León, la tapa viene gratis con cada bebida. En otros lugares, cada tapa se paga por separado.

Elke streek heeft zijn eigen systeem. In Granada, Almería, Jaén of León krijg je bij elk drankje gratis een tapa. Elders betaal je elke tapa apart.

La tapa gratis es, en el fondo, una estrategia del bar: si con cada caña llega algo de comer, la gente se queda más tiempo y pide otra ronda.

De gratis tapa is eigenlijk een strategie van de bar: als er bij elk biertje iets te eten komt, blijven mensen langer en bestellen ze nog een rondje.

En ciudades como Madrid o Barcelona, las tapas se cobran una a una. Una sencilla puede costar dos o tres euros, y una elaborada, diez o más.

In steden als Madrid of Barcelona worden tapas per stuk afgerekend. Een eenvoudige kan twee of drie euro kosten, een uitgebreide tien of meer.

Aun así, tapear puede salir barato, sobre todo si se comparte: se prueban muchos platos y se gasta menos que en un restaurante.

Toch kan tapas eten goedkoop zijn, vooral als je deelt: je proeft veel gerechten en geeft minder uit dan in een restaurant.

Estas son algunas palabras que se oyen a diario en cualquier bar de tapas.

Dit zijn een paar woorden die je elke dag in elke tapasbar hoort.

Si quieres tapear como lo hacen los españoles, estos consejos prácticos te serán útiles.

Wil je tapas eten zoals de Spanjaarden dat doen, dan komen deze praktische tips goed van pas.

Las tapas son mucho más que platitos de comida. Son una forma de salir, de quedar y de pasar el rato que se repite cada día en miles de bares.

Tapas zijn veel meer dan schaaltjes eten. Ze zijn een manier van uitgaan, afspreken en de tijd doorbrengen die zich elke dag herhaalt in duizenden bars.

En una misma tarde se puede pasar de una taberna con barriles de vino y jamones colgados del techo a una barra moderna con pinchos de diseño.

Op één avond kun je van een kroeg met wijnvaten en hammen aan het plafond naar een moderne bar vol designpinchos gaan.

Y en todas partes la escena se parece: gente de pie, platos que pasan de mano en mano y alguien que pide otra ronda.

En overal ziet het tafereel er ongeveer hetzelfde uit: staande mensen, bordjes die van hand tot hand gaan en iemand die nog een rondje bestelt.