Street Art in Berlin

Kaum eine Stadt in Europa ist so bunt bemalt wie Berlin. Graffiti, große Wandbilder und kleine Aufkleber findet man an Hauswänden, Brücken, Stromkästen und sogar auf Dächern.

Avrupa'da Berlin kadar rengârenk boyanmış pek az şehir vardır. Grafitilere, dev duvar resimlerine ve küçük çıkartmalara ev duvarlarında, köprülerde, elektrik kutularında, hatta çatılarda rastlanır.

Viele dieser Bilder erzählen von der Geschichte der Stadt: von der Teilung, vom Mauerfall und von den wilden Jahren danach.

Bu resimlerin birçoğu şehrin tarihini anlatır: bölünmeyi, Duvar'ın yıkılışını ve ardından gelen çılgın yılları.

Schon in den 1980er Jahren bemalten Künstler die Westseite der Berliner Mauer. Der Franzose Thierry Noir fing 1984 damit an, und 1986 malte der New Yorker Keith Haring dort ein langes Bild. Auf der Ostseite war das unmöglich, denn dort lag der streng bewachte Grenzstreifen.

Sanatçılar Berlin Duvarı'nın batı yüzünü daha 1980'lerde boyuyordu. Fransız Thierry Noir 1984'te başladı, 1986'da ise New Yorklu Keith Haring orada uzun bir resim yaptı. Doğu tarafında bu imkânsızdı, çünkü orada sıkı korunan sınır şeridi bulunuyordu.

Nach dem Mauerfall 1989 gab es plötzlich Platz ohne Ende. In Mitte und Friedrichshain standen viele Häuser leer, junge Leute zogen ein, gründeten Clubs und Ateliers und bemalten die Wände. Das Kunsthaus Tacheles in der Oranienburger Straße wurde zum Treffpunkt für Künstler aus aller Welt.

1989'da Duvar yıkıldıktan sonra birden sınırsız bir alan açıldı. Mitte ve Friedrichshain'de pek çok bina boş duruyordu; gençler bu binalara yerleşti, kulüpler ve atölyeler açtı, duvarları boyadı. Oranienburger Caddesi'ndeki Tacheles sanat evi, dünyanın dört bir yanından gelen sanatçıların buluşma noktası oldu.

In den 1990er Jahren kamen neue Techniken dazu: Neben gesprühten Schriftzügen sah man bald große Wandbilder, Schablonen, Paste-ups aus Papier und kleine Installationen. Was in anderen Städten schnell entfernt wurde, blieb in Berlin oft jahrelang stehen. So wurde die Stadt in der Szene weltweit bekannt.

1990'larda yeni teknikler eklendi: Sprey boyayla yazılmış yazıların yanında kısa sürede büyük duvar resimleri, şablonlar, kâğıttan paste-up'lar ve küçük enstalasyonlar görülmeye başlandı. Başka şehirlerde hemen temizlenen işler Berlin'de çoğu zaman yıllarca yerinde kaldı. Şehir bu çevrede dünya çapında böyle ün kazandı.

Berliner Street Art hat viele Gesichter. Manche Bilder sind politisch, andere witzig oder rätselhaft. Immer wieder geht es um Freiheit, um Migration, um steigende Mieten und um die Frage, wem die Stadt eigentlich gehört.

Berlin sokak sanatının pek çok yüzü var. Bazı resimler siyasi, bazıları ise esprili ya da gizemli. Tekrar tekrar özgürlük, göç, artan kiralar ve şehrin aslında kime ait olduğu sorusu işleniyor.

Der Italiener Blu malte riesige Figuren an Brandwände in Kreuzberg. Der Belgier ROA ist für seine schwarz-weißen Tiere bekannt, und der Berliner 1010 malt Löcher, die so echt wirken, als führten sie tief in die Wand hinein.

İtalyan Blu, Kreuzberg'de binaların penceresiz yan duvarlarına dev figürler çizdi. Belçikalı ROA siyah beyaz hayvanlarıyla tanınıyor; Berlinli 1010 ise o kadar gerçekçi delikler çiziyor ki duvarın derinliklerine uzanıyormuş gibi görünüyorlar.

Am bekanntesten ist die East Side Gallery in Friedrichshain. Auf rund 1,3 Kilometern der alten Mauer an der Spree malten 1990 über hundert Künstler aus 21 Ländern ihre Bilder. Das berühmteste zeigt den Bruderkuss von Leonid Breschnew und Erich Honecker, gemalt von Dmitri Vrubel.

En bilinen yer, Friedrichshain'daki East Side Gallery'dir. 1990'da 21 ülkeden yüzü aşkın sanatçı, Spree kıyısındaki eski Duvar'ın yaklaşık 1,3 kilometrelik bölümüne resimlerini yaptı. En ünlüsü, Dmitri Vrubel'in çizdiği, Leonid Brejnev ile Erich Honecker'in kardeşlik öpücüğünü gösteren resimdir.

Heute gehört Street Art zu Berlin wie das Brandenburger Tor. Es gibt Führungen durch Kreuzberg und Friedrichshain, und Künstler aus vielen Ländern kommen in die Stadt, um hier zu malen und voneinander zu lernen.

Bugün sokak sanatı, Brandenburg Kapısı kadar Berlin'in bir parçası. Kreuzberg ve Friedrichshain'da rehberli turlar düzenleniyor; pek çok ülkeden sanatçı burada resim yapmak ve birbirinden öğrenmek için şehre geliyor.

Auch Mode, Werbung und Musik haben sich von der Szene anstecken lassen. Viele Plattencover, Clubplakate und Modekollektionen greifen den Stil der Straße auf.

Moda, reklam ve müzik de bu akımdan etkilendi. Pek çok plak kapağı, kulüp afişi ve moda koleksiyonu sokağın tarzını benimsiyor.

Inzwischen fördert auch die Stadt die Straßenkunst. Es gibt legale Wände, zum Beispiel im Mauerpark, dazu Festivals und seit 2017 sogar ein eigenes Museum: das Urban Nation in Schöneberg. Trotzdem lebt die Szene vor allem von Bildern, die ohne Erlaubnis über Nacht entstehen.

Artık şehrin kendisi de sokak sanatını destekliyor. Örneğin Mauerpark'ta yasal duvarlar var; festivaller düzenleniyor ve 2017'den beri Schöneberg'de Urban Nation adlı ayrı bir müze bile bulunuyor. Yine de bu çevre her şeyden önce izinsiz, bir gecede ortaya çıkan resimlerle yaşıyor.

Street Art in Berlin ist mehr als Dekoration. An den Wänden kann man ablesen, was die Stadt in den letzten vierzig Jahren bewegt hat, von der Teilung bis zum Streit um bezahlbare Wohnungen.

Berlin'de sokak sanatı süslemeden çok daha fazlası. Duvarlardan, bölünmeden uygun fiyatlı konut tartışmasına kadar şehri son kırk yılda nelerin meşgul ettiği okunabilir.

Viele Bilder verschwinden nach einigen Monaten wieder, weil jemand sie übermalt oder das Haus abgerissen wird. Wer zwei Jahre später an dieselbe Wand kommt, sieht deshalb oft schon etwas ganz anderes.

Pek çok resim birkaç ay sonra kaybolur, çünkü biri üzerini boyar ya da bina yıkılır. Bu yüzden iki yıl sonra aynı duvarın önüne gelen biri çoğu zaman bambaşka bir şey görür.