Street Art in Berlin

Kaum eine Stadt in Europa ist so bunt bemalt wie Berlin. Graffiti, große Wandbilder und kleine Aufkleber findet man an Hauswänden, Brücken, Stromkästen und sogar auf Dächern.

Avropada Berlin qədər rəngarəng boyanmış şəhər azdır. Qraffiti, böyük divar rəsmləri və kiçik stikerlərə burada evlərin divarlarında, körpülərdə, elektrik qutularında və hətta damlarda rast gəlmək olar.

Viele dieser Bilder erzählen von der Geschichte der Stadt: von der Teilung, vom Mauerfall und von den wilden Jahren danach.

Bu rəsmlərin çoxu şəhərin tarixindən danışır: bölünmədən, Divarın yıxılmasından və ondan sonrakı çılğın illərdən.

Schon in den 1980er Jahren bemalten Künstler die Westseite der Berliner Mauer. Der Franzose Thierry Noir fing 1984 damit an, und 1986 malte der New Yorker Keith Haring dort ein langes Bild. Auf der Ostseite war das unmöglich, denn dort lag der streng bewachte Grenzstreifen.

Hələ 1980-ci illərdə rəssamlar Berlin divarının qərb tərəfini boyayırdılar. Fransız Tyerri Nuar 1984-cü ildə başladı, 1986-cı ildə isə nyu-yorklu Keyt Harinq orada uzun bir rəsm çəkdi. Şərq tərəfdə bu mümkün deyildi, çünki orada ciddi qorunan sərhəd zolağı yerləşirdi.

Nach dem Mauerfall 1989 gab es plötzlich Platz ohne Ende. In Mitte und Friedrichshain standen viele Häuser leer, junge Leute zogen ein, gründeten Clubs und Ateliers und bemalten die Wände. Das Kunsthaus Tacheles in der Oranienburger Straße wurde zum Treffpunkt für Künstler aus aller Welt.

1989-cu ildə Divar yıxıldıqdan sonra birdən-birə hədsiz boş yer yarandı. Mitte və Fridrixshayn rayonlarında bir çox ev boş qalmışdı; gənclər oraya köçür, klublar və emalatxanalar açır, divarları boyayırdılar. Oranienburqer küçəsindəki "Taxeles" incəsənət evi dünyanın hər yerindən gələn rəssamların görüş yerinə çevrildi.

In den 1990er Jahren kamen neue Techniken dazu: Neben gesprühten Schriftzügen sah man bald große Wandbilder, Schablonen, Paste-ups aus Papier und kleine Installationen. Was in anderen Städten schnell entfernt wurde, blieb in Berlin oft jahrelang stehen. So wurde die Stadt in der Szene weltweit bekannt.

1990-cı illərdə yeni texnikalar meydana çıxdı: sprey boya ilə yazılmış yazıların yanında tezliklə böyük divar rəsmləri, trafaretlər, kağız peyst-aplar və kiçik instalyasiyalar göründü. Başqa şəhərlərdə tez silinən işlər Berlində çox vaxt illərlə qalırdı. Şəhər bu sahədə dünya miqyasında belə tanındı.

Berliner Street Art hat viele Gesichter. Manche Bilder sind politisch, andere witzig oder rätselhaft. Immer wieder geht es um Freiheit, um Migration, um steigende Mieten und um die Frage, wem die Stadt eigentlich gehört.

Berlin küçə incəsənətinin çoxlu siması var. Bəzi rəsmlər siyasi, digərləri isə gülməli və ya müəmmalıdır. Onlarda dönə-dönə azadlıqdan, miqrasiyadan, artan kirayə haqlarından və şəhərin əslində kimə məxsus olduğu sualından bəhs edilir.

Der Italiener Blu malte riesige Figuren an Brandwände in Kreuzberg. Der Belgier ROA ist für seine schwarz-weißen Tiere bekannt, und der Berliner 1010 malt Löcher, die so echt wirken, als führten sie tief in die Wand hinein.

İtalyan Blu Kroysberqdə binaların pəncərəsiz yan divarlarına nəhəng fiqurlar çəkirdi. Belçikalı ROA qara-ağ heyvan rəsmləri ilə tanınır, berlinli 1010 isə elə real görünən dəliklər çəkir ki, sanki divarın dərinliyinə aparırlar.

Am bekanntesten ist die East Side Gallery in Friedrichshain. Auf rund 1,3 Kilometern der alten Mauer an der Spree malten 1990 über hundert Künstler aus 21 Ländern ihre Bilder. Das berühmteste zeigt den Bruderkuss von Leonid Breschnew und Erich Honecker, gemalt von Dmitri Vrubel.

Ən məşhur yer Fridrixshayndakı East Side Gallery-dir. 1990-cı ildə 21 ölkədən yüzdən çox rəssam Şpree çayı boyunca köhnə Divarın təxminən 1,3 kilometrlik hissəsində öz rəsmlərini çəkdi. Ən məşhur rəsm Leonid Brejnev ilə Erix Honekkerin qardaş öpüşünü təsvir edir, onu Dmitri Vrubel çəkib.

Heute gehört Street Art zu Berlin wie das Brandenburger Tor. Es gibt Führungen durch Kreuzberg und Friedrichshain, und Künstler aus vielen Ländern kommen in die Stadt, um hier zu malen und voneinander zu lernen.

Bu gün küçə incəsənəti Brandenburq darvazası qədər Berlinin ayrılmaz hissəsidir. Kroysberq və Fridrixshaynda ekskursiyalar keçirilir, bir çox ölkədən rəssamlar burada rəsm çəkmək və bir-birindən öyrənmək üçün şəhərə gəlirlər.

Auch Mode, Werbung und Musik haben sich von der Szene anstecken lassen. Viele Plattencover, Clubplakate und Modekollektionen greifen den Stil der Straße auf.

Moda, reklam və musiqi də bu mühitdən təsirlənib. Bir çox val üzlükləri, klub afişaları və moda kolleksiyaları küçə üslubundan bəhrələnir.

Inzwischen fördert auch die Stadt die Straßenkunst. Es gibt legale Wände, zum Beispiel im Mauerpark, dazu Festivals und seit 2017 sogar ein eigenes Museum: das Urban Nation in Schöneberg. Trotzdem lebt die Szene vor allem von Bildern, die ohne Erlaubnis über Nacht entstehen.

İndi artıq şəhərin özü də küçə incəsənətini dəstəkləyir. Məsələn, Mauerparkda qanuni divarlar var, festivallar keçirilir, 2017-ci ildən isə hətta ayrıca muzey fəaliyyət göstərir: Şönebergdəki Urban Nation. Buna baxmayaraq, bu mühit hər şeydən əvvəl icazəsiz, bir gecədə yaranan rəsmlərlə yaşayır.

Street Art in Berlin ist mehr als Dekoration. An den Wänden kann man ablesen, was die Stadt in den letzten vierzig Jahren bewegt hat, von der Teilung bis zum Streit um bezahlbare Wohnungen.

Berlində küçə incəsənəti bəzəkdən daha artıqdır. Divarlardan şəhəri son qırx ildə nələrin narahat etdiyini oxumaq olar: bölünmədən tutmuş münasib qiymətli mənzillər uğrunda mübahisəyə qədər.

Viele Bilder verschwinden nach einigen Monaten wieder, weil jemand sie übermalt oder das Haus abgerissen wird. Wer zwei Jahre später an dieselbe Wand kommt, sieht deshalb oft schon etwas ganz anderes.

Bir çox rəsm bir neçə aydan sonra yox olur, çünki kimsə onların üstündən boya çəkir və ya bina sökülür. Ona görə də iki il sonra eyni divarın yanına gələn adam çox vaxt tamamilə başqa bir şey görür.