Deutschland heute

In Deutschland liegen Altes und Neues oft nah beieinander. Der Kölner Dom, an dem mehr als 600 Jahre gebaut wurde, steht direkt neben dem Hauptbahnhof. In Städten wie Bamberg oder Regensburg wohnen die Menschen in mittelalterlichen Altstädten, und nur wenige Kilometer entfernt arbeiten moderne Fabriken.

Almaniyada köhnə ilə yeni çox vaxt yan-yana olur. Tikintisi 600 ildən çox çəkən Köln Kafedral Kilsəsi mərkəzi vağzalın düz yanında ucalır. Bamberq və ya Reqensburq kimi şəhərlərdə insanlar orta əsrlərdən qalma köhnə şəhər hissələrində yaşayır, cəmi bir neçə kilometr aralıda isə müasir fabriklər işləyir.

Gerade diese Mischung prägt das heutige Deutschland. Das Land hat die größte Volkswirtschaft Europas und ist ein wichtiger Standort für Forschung und Industrie. Gleichzeitig pflegen viele Menschen hier ganz bewusst ihre regionalen Bräuche.

Bugünkü Almaniyanı formalaşdıran məhz bu qarışıqlıqdır. Ölkə Avropanın ən böyük iqtisadiyyatına malikdir və elm, sənaye üçün mühüm mərkəzdir. Eyni zamanda burada bir çox insan regional adət-ənənələrini şüurlu şəkildə yaşadır.

Viele alte Bräuche sind bis heute lebendig. Das Münchner Oktoberfest gibt es seit 1810, damals feierte man die Hochzeit des bayerischen Kronprinzen Ludwig. Im Rheinland ist der Karneval die „fünfte Jahreszeit“, und im Advent öffnen überall Weihnachtsmärkte. Der Dresdner Striezelmarkt wurde schon 1434 zum ersten Mal erwähnt. Auch Bauwerke erzählen Geschichte, von gotischen Kirchen bis zu barocken Schlössern wie der Würzburger Residenz.

Bir çox qədim adət bu gün də yaşayır. Münhendəki Oktoberfest 1810-cu ildən keçirilir: o vaxt Bavariya vəliəhdi Lüdviqin toyu qeyd olunmuşdu. Reyn bölgəsində karnavala "ilin beşinci fəsli" deyirlər, Advent dövründə isə hər yerdə Milad yarmarkaları açılır. Drezdendəki Ştritselmarkt ilk dəfə hələ 1434-cü ildə xatırlanır. Binalar da tarixdən danışır: qotik kilsələrdən Vürtsburq Rezidensiyası kimi barokko saraylarına qədər.

Literatur, Musik und Philosophie haben ebenfalls tiefe Wurzeln. Goethe und Schiller stehen bis heute auf dem Lehrplan vieler Schulen. Beethovens Neunte Sinfonie mit Schillers „Ode an die Freude“ kennt fast jeder, ihre Melodie ist sogar die Hymne der Europäischen Union.

Ədəbiyyatın, musiqinin və fəlsəfənin də dərin kökləri var. Hötə və Şiller bu gün də bir çox məktəbin tədris proqramındadır. Şillerin "Sevincə qəsidə" şeiri səslənən Bethovenin Doqquzuncu simfoniyasını demək olar ki, hamı tanıyır, onun melodiyası hətta Avropa İttifaqının himnidir.

Zugleich ist Deutschland ein Land der Ingenieure. Carl Benz baute 1886 das erste Automobil mit Benzinmotor, und heute verkaufen Volkswagen, BMW und Mercedes-Benz ihre Autos in der ganzen Welt. Auch der Maschinenbau und die Chemieindustrie gehören zu den Stärken des Landes.

Eyni zamanda Almaniya mühəndislər ölkəsidir. Karl Bents 1886-cı ildə benzin mühərrikli ilk avtomobili düzəltdi, bu gün isə Volkswagen, BMW və Mercedes-Benz avtomobillərini bütün dünyada satır. Maşınqayırma və kimya sənayesi də ölkənin güclü tərəflərindəndir.

In Berlin, München und Hamburg sind viele Start-ups entstanden, vor allem in der Digitalbranche. Bei der Energiewende ist Deutschland weit gekommen: Mehr als die Hälfte des Stroms stammt inzwischen aus erneuerbaren Quellen wie Wind und Sonne. Im April 2023 gingen die letzten Atomkraftwerke vom Netz.

Berlin, Münhen və Hamburqda, xüsusən rəqəmsal sahədə çoxlu startap yaranıb. Almaniya enerji keçidində xeyli irəliləyib: elektrik enerjisinin yarıdan çoxu artıq külək və günəş kimi bərpa olunan mənbələrdən gəlir. 2023-cü ilin aprelində sonuncu atom elektrik stansiyaları şəbəkədən ayrıldı.

Eine wichtige Grundlage dafür ist die Forschung. In den Instituten der Max-Planck- und der Fraunhofer-Gesellschaft arbeiten Tausende Wissenschaftlerinnen und Wissenschaftler. Das MP3-Format zum Beispiel wurde an einem Fraunhofer-Institut in Erlangen entwickelt. An staatlichen Universitäten zahlen die meisten Studierenden keine Studiengebühren.

Bütün bunların mühüm əsası elmi tədqiqatlardır. Maks Plank Cəmiyyətinin və Fraunhofer Cəmiyyətinin institutlarında minlərlə alim çalışır. Məsələn, MP3 formatı Erlangendəki Fraunhofer institutlarından birində hazırlanıb. Dövlət universitetlərində tələbələrin çoxu təhsil haqqı ödəmir.

Auch in der Kultur zeigt sich diese Mischung. Berlin ist für seine Techno-Clubs und seine Street Art bekannt, etwa an der East Side Gallery, einem bemalten Stück der Berliner Mauer. Gleichzeitig gibt es in Deutschland mehr Opernhäuser als in jedem anderen Land, und die Berliner Philharmoniker zählen zu den besten Orchestern der Welt.

Bu qarışıqlıq mədəniyyətdə də görünür. Berlin texno klubları və küçə sənəti ilə tanınır, məsələn, Berlin divarının rənglənmiş bir hissəsi olan East Side Gallery-də. Eyni zamanda Almaniyada opera teatrları istənilən başqa ölkədəkindən çoxdur, Berlin Filarmoniya Orkestri isə dünyanın ən yaxşı orkestrlərindən sayılır.

Die regionale Identität bleibt dabei stark. In Berlin, Frankfurt oder München leben Menschen aus aller Welt, und trotzdem sprechen viele Einheimische ihren Dialekt, sind im Sportverein oder treffen sich im Biergarten.

Bununla belə, regional kimlik güclü olaraq qalır. Berlində, Frankfurtda və ya Münhendə dünyanın hər yerindən insanlar yaşayır, amma yerlilərin çoxu yenə də öz dialektində danışır, idman klubuna üzv olur və ya pivə bağında görüşür.

Beim Essen ist es ähnlich. Bratwurst, Sauerkraut und Brezeln bekommt man fast überall, doch einer der beliebtesten Imbisse ist längst der Döner. Im Fladenbrot wurde er in den 1970er-Jahren in Berlin bekannt. Dazu kommen vegane Restaurants, Streetfood-Märkte und Küchen aus aller Welt.

Yeməkdə də vəziyyət oxşardır. Bratvurst, turşu kələm və brezelləri demək olar ki, hər yerdə tapmaq olar, lakin ən sevilən qəlyanaltılardan biri çoxdandır ki, dönərdir. Yastı çörəkdə dönər 1970-ci illərdə Berlində məşhurlaşıb. Bunlara vegan restoranlar, küçə yeməkləri bazarları və dünyanın müxtəlif mətbəxləri də əlavə olunur.

Wer Deutsch lernt, begegnet beiden Seiten des Landes. Ein Gedicht von Goethe klingt anders als ein Podcast über Start-ups, und auf einem Weihnachtsmarkt hört man andere Wörter als in einem Berliner Büro, wo oft auch Englisch gesprochen wird.

Alman dilini öyrənən insan ölkənin hər iki üzü ilə tanış olur. Hötənin şeiri startaplar haqqında podkastdan fərqli səslənir, Milad yarmarkasında isə tez-tez ingiliscə də danışılan Berlin ofisindəkindən fərqli sözlər eşidilir.

Feste, Filme, Lieder und Zeitungen zeigen die Sprache im Alltag. Dabei lernt man nicht nur Grammatik und Vokabeln, sondern auch, wie die Menschen leben und was ihnen wichtig ist, zum Beispiel Pünktlichkeit oder ein ruhiger Sonntag.

Bayramlar, filmlər, mahnılar və qəzetlər dili gündəlik həyatda göstərir. Bu zaman insan təkcə qrammatika və söz öyrənmir, həm də insanların necə yaşadığını və onlar üçün nəyin vacib olduğunu öyrənir, məsələn, dəqiqlik və ya sakit bazar günü.

Im heutigen Deutschland passen Fachwerkhaus und Solaranlage, Blasmusik und Techno oft ganz selbstverständlich zusammen. Für viele Menschen ist das kein Widerspruch.

Bugünkü Almaniyada taxta karkaslı evlər və günəş panelləri, nəfəs alətləri orkestri və texno çox vaxt tamamilə təbii şəkildə bir arada olur. Bir çox insan bunda ziddiyyət görmür.

Wer die Sprache lernt, kann beides entdecken: die lange Geschichte des Landes und seinen Alltag heute.

Dili öyrənən hər kəs hər ikisini kəşf edə bilər: ölkənin uzun tarixini və bugünkü gündəlik həyatını.