Feste in Deutschland

In Deutschland wird gern gefeiert. Fast jede Stadt und viele Dörfer haben ein eigenes Fest, oft mit einer langen Geschichte. Am bekanntesten sind das Oktoberfest in München und der Karneval am Rhein, aber auch viele regionale Volksfeste ziehen jedes Jahr Besucher aus aller Welt an.

Almaniyada bayram etməyi sevirlər. Demək olar ki, hər şəhərin və bir çox kəndin öz şənliyi var və çox vaxt onun uzun tarixi olur. Ən məşhurları Münhendəki Oktoberfest və Reyn sahilindəki karnavaldır, amma bir çox regional xalq şənliyi də hər il dünyanın hər yerindən qonaq cəlb edir.

Musik, Essen und Trinken gehören überall dazu, oft auch Trachten oder Kostüme. Manche Feste dauern nur ein Wochenende, andere mehrere Wochen.

Musiqi, yemək və içki hər yerdə olur, çox vaxt milli geyimlər və ya maskarad kostyumları da. Bəzi şənliklər cəmi bir həftə sonu, bəziləri isə bir neçə həftə davam edir.

Das Oktoberfest in München gilt als größtes Volksfest der Welt. Es beginnt im September und endet Anfang Oktober. Seine Geschichte reicht bis 1810 zurück: Damals heiratete Kronprinz Ludwig, der spätere König Ludwig I., Prinzessin Therese von Sachsen-Hildburghausen. Zur Feier fand ein Pferderennen auf einer Wiese vor der Stadt statt, die seitdem Theresienwiese heißt. Deshalb sagen die Münchner bis heute einfach „die Wiesn“.

Münhendəki Oktoberfest dünyanın ən böyük xalq şənliyi hesab olunur. O, sentyabrda başlayır və oktyabrın əvvəlində bitir. Tarixi 1810-cu ilə gedib çıxır: həmin il vəliəhd şahzadə Lüdviq, sonralar kral I Lüdviq, Saksoniya-Hildburqhauzen şahzadəsi Tereza ilə evləndi. Toy şərəfinə şəhərdən kənarda bir çəmənlikdə at yarışı keçirildi və o vaxtdan bu çəmənlik Terezienvize adlanır. Buna görə də münhenlilər bu gün də şənliyə sadəcə "die Wiesn", yəni "çəmən" deyirlər.

Jedes Jahr kommen rund sechs Millionen Gäste. Zum Auftakt zapft der Oberbürgermeister mittags das erste Fass an und ruft „O’zapft is!“. Das Bier gibt es in der Maß, einem Krug mit einem Liter. Dazu isst man Brezn, Hendl oder Schweinshaxe, und viele Besucher kommen in Dirndl oder Lederhose.

Hər il təxminən altı milyon qonaq gəlir. Açılışda günorta şəhərin meri ilk çəlləyi açır və "O'zapft is!" ("Açıldı!") deyə səslənir. Pivə bir litrlik kufel olan Maß ilə verilir. Yanında pretsel, qızardılmış toyuq və ya donuz baldırı yeyilir, qonaqların çoxu isə dirndl və ya dəri şalvar geyinir.

Im Rheinland nennt man den Karneval die „fünfte Jahreszeit“. Besonders ausgelassen feiert man in Köln, Düsseldorf und Mainz. Die Saison beginnt am 11. November um 11:11 Uhr, ihren Höhepunkt erreicht sie aber erst in den Tagen vor Aschermittwoch. Dann beginnt die Fastenzeit vor Ostern.

Reyn bölgəsində karnavala "beşinci fəsil" deyirlər. Ən coşqun bayram Köln, Düsseldorf və Mayntsda olur. Mövsüm 11 noyabrda saat 11:11-də açılır, amma zirvəsinə yalnız Pasxadan əvvəlki orucun başladığı Kül Çərşənbəsindən qabaqkı günlərdə çatır.

Am Rosenmontag ziehen große Umzüge mit Musikkapellen und geschmückten Wagen durch die Städte. Die Zuschauer am Straßenrand sind verkleidet, singen und fangen die Süßigkeiten, die von den Wagen geworfen werden. In Köln heißen sie „Kamelle“ und man ruft „Alaaf!“, in Düsseldorf und Mainz dagegen „Helau!“.

Qızılgül Bazar ertəsi günü orkestrlər və bəzədilmiş platformalarla böyük paradlar şəhərlərdən keçir. Yol kənarındakı tamaşaçılar kostyum geyinir, mahnı oxuyur və platformalardan atılan şirniyyatları tuturlar. Kölndə onlara "Kamelle" deyilir və "Alaaf!" deyə qışqırırlar, Düsseldorf və Mayntsda isə "Helau!".

Zum Karneval gehört auch der Spott über die Mächtigen. Bei den Karnevalssitzungen halten Redner witzige Büttenreden über Politik und das Leben in der Stadt. Auf manchen Wagen der Umzüge sieht man Politiker als riesige Figuren aus Pappmaché. Selbst die bunten Uniformen der Karnevalsgarden haben eine Geschichte: Im 19. Jahrhundert machten sie sich über das preußische Militär lustig.

Güclülərə gülmək də karnavalın bir hissəsidir. Karnaval məclislərində natiqlər siyasət və şəhər həyatı haqqında zarafatlı nitqlər söyləyirlər. Paraddakı bəzi platformalarda siyasətçiləri papye-maşedən düzəldilmiş nəhəng fiqurlar şəklində görmək olar. Hətta karnaval qvardiyalarının rəngarəng formalarının da öz tarixi var: XIX əsrdə onlar Prussiya ordusunu ələ salırdı.

Neben Oktoberfest und Karneval gibt es unzählige regionale Feste. Das Cannstatter Volksfest in Stuttgart geht auf das Jahr 1818 zurück. König Wilhelm I. von Württemberg gründete es nach einer schweren Hungersnot als Landwirtschaftsfest. In Dresden wird jedes Jahr im Advent beim Stollenfest ein riesiger Christstollen durch die Altstadt gefahren. Er wiegt mehrere Tonnen und wird anschließend in Stücke geschnitten und verkauft.

Oktoberfest və karnavaldan başqa saysız-hesabsız regional şənliklər var. Ştutqartdakı Kannştatt xalq şənliyi 1818-ci ilə gedib çıxır. Vürtemberq kralı I Vilhelm onu ağır aclıqdan sonra kənd təsərrüfatı bayramı kimi təsis etdi. Drezdendə hər il Milad öncəsi Advent dövründə Ştollen bayramında nəhəng Milad ştolleni köhnə şəhərdə gəzdirilir. Onun çəkisi bir neçə tondur, sonra onu dilimləyib satırlar.

Auf vielen Volksfesten gibt es Blasmusik, Tanz, Handwerkermärkte oder historische Umzüge. Oft hört man dort den Dialekt der Region und kann Gerichte probieren, die man anderswo kaum bekommt.

Bir çox xalq şənliyində nəfəs alətləri orkestri, rəqs, sənətkarlıq yarmarkaları və ya tarixi yürüşlər olur. Orada tez-tez yerli dialekti eşidir və başqa yerdə çətin tapılan yeməkləri dada bilərsiniz.

Musik ist bei fast jedem Fest dabei. Im Bierzelt spielt die Blaskapelle, und immer wieder stimmt das ganze Zelt „Ein Prosit der Gemütlichkeit“ an. Im Kölner Karneval singt man Lieder auf Kölsch, dem Dialekt der Stadt. Beim Schunkeln, wenn sich alle unterhaken und im Takt hin und her wiegen, kommt man schnell mit Fremden ins Gespräch.

Musiqi demək olar ki, hər şənlikdə var. Pivə çadırında nəfəs alətləri orkestri çalır və bütün çadır tez-tez birlikdə "Ein Prosit der Gemütlichkeit" mahnısını oxumağa başlayır. Köln karnavalında şəhərin dialekti olan kölşdə mahnılar oxuyurlar. Hamı qol-qola girib musiqinin ritmi ilə yana yırğalananda, buna "Schunkeln" deyirlər, tanımadığınız insanlarla tez söhbətə başlayırsınız.

Hinter den meisten Festen stehen Vereine, Familien und Nachbarn, die monatelang planen. Karnevalsvereine bauen ihre Wagen oft schon im Herbst, Schützenvereine richten im Sommer ihre Schützenfeste aus. So bleiben Bräuche lebendig, die teilweise mehrere hundert Jahre alt sind.

Şənliklərin çoxunun arxasında aylarla hazırlaşan cəmiyyətlər, ailələr və qonşular dayanır. Karnaval cəmiyyətləri platformalarını çox vaxt hələ payızda qurmağa başlayır, atıcılar cəmiyyətləri isə yayda öz atıcılıq bayramlarını keçirirlər. Bəziləri bir neçə yüz il yaşı olan adətlər belə yaşayır.

Für Deutschlernende sind Feste eine gute Gelegenheit, die Sprache im echten Leben zu hören: in Liedern, im Dialekt und in festen Rufen wie „O’zapft is!“ oder „Alaaf!“. Wer nicht hinfahren kann, findet die Umzüge im Fernsehen oder im Internet.

Alman dilini öyrənənlər üçün şənliklər dili real həyatda eşitmək üçün yaxşı fürsətdir: mahnılarda, dialektdə və "O'zapft is!" və ya "Alaaf!" kimi sabit nidalarda. Gedə bilməyənlər paradları televiziyada və ya internetdə izləyə bilərlər.

Ob Wiesn in München, Straßenkarneval in Köln oder Stollenfest in Dresden: Jedes Fest zeigt eine andere Seite Deutschlands. Viele Bräuche sind über 200 Jahre alt, und trotzdem kommen jedes Jahr neue Lieder, Kostüme und Gäste dazu.

İstər Münhendəki Wiesn, istər Kölndəki küçə karnavalı, istərsə də Drezdendəki Ştollen bayramı olsun, hər şənlik Almaniyanın başqa bir üzünü göstərir. Bir çox adətin 200 ildən çox yaşı var, yenə də hər il yeni mahnılar, kostyumlar və qonaqlar əlavə olunur.

Wer einmal dabei war, kennt danach nicht nur Wörter wie Maß, Kamelle oder Schunkeln, sondern auch die Lieder, die man dort gemeinsam singt.

Bir dəfə orada olan insan sonra təkcə Maß, Kamelle və ya Schunkeln kimi sözləri deyil, orada hamının birlikdə oxuduğu mahnıları da tanıyır.