Feste in Deutschland

In Deutschland wird gern gefeiert. Fast jede Stadt und viele Dörfer haben ein eigenes Fest, oft mit einer langen Geschichte. Am bekanntesten sind das Oktoberfest in München und der Karneval am Rhein, aber auch viele regionale Volksfeste ziehen jedes Jahr Besucher aus aller Welt an.

Niemcy lubią świętować. Niemal każde miasto i wiele wsi ma własne święto, często z długą historią. Najbardziej znane są Oktoberfest w Monachium i karnawał nad Renem, ale także liczne regionalne festyny co roku przyciągają gości z całego świata.

Musik, Essen und Trinken gehören überall dazu, oft auch Trachten oder Kostüme. Manche Feste dauern nur ein Wochenende, andere mehrere Wochen.

Wszędzie jest muzyka, jedzenie i picie, a często także stroje ludowe albo przebrania. Niektóre święta trwają tylko weekend, inne kilka tygodni.

Das Oktoberfest in München gilt als größtes Volksfest der Welt. Es beginnt im September und endet Anfang Oktober. Seine Geschichte reicht bis 1810 zurück: Damals heiratete Kronprinz Ludwig, der spätere König Ludwig I., Prinzessin Therese von Sachsen-Hildburghausen. Zur Feier fand ein Pferderennen auf einer Wiese vor der Stadt statt, die seitdem Theresienwiese heißt. Deshalb sagen die Münchner bis heute einfach „die Wiesn“.

Monachijski Oktoberfest uchodzi za największy festyn ludowy na świecie. Zaczyna się we wrześniu i kończy na początku października. Jego historia sięga 1810 roku: wtedy następca tronu Ludwik, późniejszy król Ludwik I, poślubił księżniczkę Teresę z Saksonii-Hildburghausen. Z tej okazji na łące pod miastem odbyła się gonitwa konna, a łąka od tamtej pory nazywa się Theresienwiese. Dlatego mieszkańcy Monachium do dziś mówią po prostu „die Wiesn”, czyli łąka.

Jedes Jahr kommen rund sechs Millionen Gäste. Zum Auftakt zapft der Oberbürgermeister mittags das erste Fass an und ruft „O’zapft is!“. Das Bier gibt es in der Maß, einem Krug mit einem Liter. Dazu isst man Brezn, Hendl oder Schweinshaxe, und viele Besucher kommen in Dirndl oder Lederhose.

Co roku przyjeżdża około sześciu milionów gości. Na otwarcie, w południe, burmistrz odszpuntowuje pierwszą beczkę i woła „O’zapft is!” („odszpuntowane!”). Piwo podaje się w Maß, litrowym kuflu. Je się do niego precle, pieczonego kurczaka albo golonkę, a wielu gości przychodzi w dirndlu lub w skórzanych spodniach.

Im Rheinland nennt man den Karneval die „fünfte Jahreszeit“. Besonders ausgelassen feiert man in Köln, Düsseldorf und Mainz. Die Saison beginnt am 11. November um 11:11 Uhr, ihren Höhepunkt erreicht sie aber erst in den Tagen vor Aschermittwoch. Dann beginnt die Fastenzeit vor Ostern.

W Nadrenii karnawał nazywa się „piątą porą roku”. Najhuczniej świętuje się w Kolonii, Düsseldorfie i Moguncji. Sezon zaczyna się 11 listopada o 11:11, ale szczyt osiąga dopiero w dniach przed Środą Popielcową, od której zaczyna się Wielki Post przed Wielkanocą.

Am Rosenmontag ziehen große Umzüge mit Musikkapellen und geschmückten Wagen durch die Städte. Die Zuschauer am Straßenrand sind verkleidet, singen und fangen die Süßigkeiten, die von den Wagen geworfen werden. In Köln heißen sie „Kamelle“ und man ruft „Alaaf!“, in Düsseldorf und Mainz dagegen „Helau!“.

W Różany Poniedziałek przez miasta przechodzą wielkie pochody z orkiestrami i ozdobionymi platformami. Przebrani widzowie na chodnikach śpiewają i łapią słodycze rzucane z platform. W Kolonii nazywa się je „Kamelle” i woła się „Alaaf!”, a w Düsseldorfie i Moguncji „Helau!”.

Zum Karneval gehört auch der Spott über die Mächtigen. Bei den Karnevalssitzungen halten Redner witzige Büttenreden über Politik und das Leben in der Stadt. Auf manchen Wagen der Umzüge sieht man Politiker als riesige Figuren aus Pappmaché. Selbst die bunten Uniformen der Karnevalsgarden haben eine Geschichte: Im 19. Jahrhundert machten sie sich über das preußische Militär lustig.

Do karnawału należy też drwina z możnych. Podczas karnawałowych posiedzeń mówcy wygłaszają dowcipne przemowy o polityce i życiu miasta. Na niektórych platformach widać polityków w postaci ogromnych figur z papier-mâché. Nawet kolorowe mundury karnawałowych gwardii mają swoją historię: w XIX wieku wyśmiewały pruskie wojsko.

Neben Oktoberfest und Karneval gibt es unzählige regionale Feste. Das Cannstatter Volksfest in Stuttgart geht auf das Jahr 1818 zurück. König Wilhelm I. von Württemberg gründete es nach einer schweren Hungersnot als Landwirtschaftsfest. In Dresden wird jedes Jahr im Advent beim Stollenfest ein riesiger Christstollen durch die Altstadt gefahren. Er wiegt mehrere Tonnen und wird anschließend in Stücke geschnitten und verkauft.

Oprócz Oktoberfestu i karnawału istnieje niezliczona liczba regionalnych świąt. Cannstatter Volksfest w Stuttgarcie sięga 1818 roku. Król Wilhelm I Wirtemberski założył go jako święto rolnicze po ciężkim głodzie. W Dreźnie co roku w adwencie, podczas Święta Stollena, przez stare miasto przewozi się olbrzymi bożonarodzeniowy stollen. Waży kilka ton, a potem kroi się go na kawałki i sprzedaje.

Auf vielen Volksfesten gibt es Blasmusik, Tanz, Handwerkermärkte oder historische Umzüge. Oft hört man dort den Dialekt der Region und kann Gerichte probieren, die man anderswo kaum bekommt.

Na wielu festynach gra orkiestra dęta, są tańce, jarmarki rzemiosła albo historyczne pochody. Często słychać tam miejscową gwarę i można spróbować potraw, których gdzie indziej prawie nie ma.

Musik ist bei fast jedem Fest dabei. Im Bierzelt spielt die Blaskapelle, und immer wieder stimmt das ganze Zelt „Ein Prosit der Gemütlichkeit“ an. Im Kölner Karneval singt man Lieder auf Kölsch, dem Dialekt der Stadt. Beim Schunkeln, wenn sich alle unterhaken und im Takt hin und her wiegen, kommt man schnell mit Fremden ins Gespräch.

Muzyka towarzyszy niemal każdemu świętu. W namiocie piwnym gra orkiestra dęta, a cały namiot raz po raz zaczyna śpiewać „Ein Prosit der Gemütlichkeit”. Na karnawale w Kolonii śpiewa się piosenki w kölsch, miejscowym dialekcie. Przy „Schunkeln”, gdy wszyscy biorą się pod ręce i kołyszą w rytm muzyki, łatwo zagadać do nieznajomych.

Hinter den meisten Festen stehen Vereine, Familien und Nachbarn, die monatelang planen. Karnevalsvereine bauen ihre Wagen oft schon im Herbst, Schützenvereine richten im Sommer ihre Schützenfeste aus. So bleiben Bräuche lebendig, die teilweise mehrere hundert Jahre alt sind.

Za większością świąt stoją stowarzyszenia, rodziny i sąsiedzi, którzy przygotowują je miesiącami. Stowarzyszenia karnawałowe często już jesienią zaczynają budować platformy, a bractwa kurkowe latem urządzają swoje święta strzeleckie. Dzięki temu żyją zwyczaje, z których niektóre mają kilkaset lat.

Für Deutschlernende sind Feste eine gute Gelegenheit, die Sprache im echten Leben zu hören: in Liedern, im Dialekt und in festen Rufen wie „O’zapft is!“ oder „Alaaf!“. Wer nicht hinfahren kann, findet die Umzüge im Fernsehen oder im Internet.

Dla uczących się niemieckiego święta to dobra okazja, by usłyszeć język w prawdziwym życiu: w piosenkach, w dialekcie i w stałych okrzykach, takich jak „O’zapft is!” czy „Alaaf!”. Kto nie może pojechać, obejrzy pochody w telewizji lub w internecie.

Ob Wiesn in München, Straßenkarneval in Köln oder Stollenfest in Dresden: Jedes Fest zeigt eine andere Seite Deutschlands. Viele Bräuche sind über 200 Jahre alt, und trotzdem kommen jedes Jahr neue Lieder, Kostüme und Gäste dazu.

Wiesn w Monachium, uliczny karnawał w Kolonii czy Święto Stollena w Dreźnie: każde święto pokazuje inną twarz Niemiec. Wiele zwyczajów ma ponad 200 lat, a mimo to co roku dochodzą nowe piosenki, kostiumy i goście.

Wer einmal dabei war, kennt danach nicht nur Wörter wie Maß, Kamelle oder Schunkeln, sondern auch die Lieder, die man dort gemeinsam singt.

Kto raz w nich uczestniczył, zna potem nie tylko słowa takie jak Maß, Kamelle czy Schunkeln, ale też piosenki, które śpiewa się tam wspólnie.